Ministerstwo kultury deklaruje wsparcie w ratowaniu Pałacu Zamoyskich

Konferencja „Pałac Zamoyskich w Zamościu – dziedzictwo Rzeczypospolitej, wspólne zobowiązanie” odbyła się 10 kwietnia, a więc w 446. rocznicę wydania przez kanclerza Jana Zamoyskiego aktu lokacyjnego Zamościa. Nieprzypadkowo więc wydarzenie rozpoczęło się od złożenia kwiatów pod znajdującym się przed Pałacem Zamoyskich pomnikiem założyciela miasta. Uczestnicy przeszli następnie do pałacu, gdzie debatowano o jego koniecznej rewitalizacji i wykorzystaniu obiektu w przyszłości.

– Nawet najpiękniejsze dziedzictwo wymaga troski, zaangażowania i mądrych decyzji – mówił prezydent Zamościa Rafał Zwolak. – Pałac Zamoyskich to nie tylko zabytek, to świadek dziejów naszego miasta, symbol jego wielkości i tożsamości. Przez lata był sercem życia kulturalnego i społecznego. Dziś stoi przed nami wyzwanie, by przywrócić mu należne miejsce, ale w taki sposób, by stał się miejscem żywym, służącym przyszłym pokoleniom.

Serce miasta

Prezydent wspomniał o koncepcjach utworzenia w Pałacu Zamoyskich centrum nauki dla dzieci i młodzieży, ale także np. Muzeum Dzieci Zamojszczyzny.

– Chcemy, aby pałac znów tętnił życiem. Rewitalizacja to nie tylko budowa, to przywracanie sensu. To most między tym, co było, a tym, co może być w przyszłości – powiedział Zwolak.

Minister Marta Cienkowska podkreśliła, że historia i tradycja Zamościa, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO, jest zobowiązaniem dla władz miasta, ale również kierowanego przez nią resortu i instytucji narodowych chroniących dziedzictwo.

PRZECZYTAJ: Marcin Zamoyski honorowym obywatelem Zamościa. Nikt nie miał wątpliwości

– Zamość to opowieść o Rzeczypospolitej w jej „złotym wieku”, o państwie ambitnym, otwartym, świadomym swojej roli w Europie – mówiła pani minister. – To także przestrzeń spotkania kultur, miejsce, w którym przez wieki krzyżowały się nie tylko szlaki handlowe, ale też idee. Chciałabym, aby ten budynek również takim miejscem był.

Przypominała, że Pałac Zamoyskich był przez wieki sercem całego założenia urbanistycznego miasta, bo koncentrowało się w nim życie rezydencjalne, polityczne i stąd promieniowała wizja kształtująca Zamość. 

– Dziś stajemy przed zadaniem przywrócenia temu miejscu jego właściwego znaczenia. Ale nie oznacza to odtwarzania przeszłości w sposób bezrefleksyjny. Oznacza odpowiedzialne budowanie przyszłości w oparciu o to, co jest dla nas najcenniejsze i co jest najcenniejsze dla społeczności lokalnej – podkreśliła minister.

Dużo mówiła o trudnych wyzwaniach, jakie przyszła rewitalizacja Pałacu Zamoyskich przyniesie w wielu aspektach. Zapewniła jednocześnie, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest gotowe w pokonaniu tych wyzwań pomóc tak bardzo, jak to możliwe, również finansowo.

CZYTAJ: Lubelskie: Usypiał żonę lekami i gwałcił przed kamerą. Śledztwo ujawniło przerażające podziemie

– Stoi przed nami ogromna szansa, by Pałac Zamoyskich stał się nowoczesnym centrum życia, miejscem, które będzie służyło i edukacji, i kulturze, i nauce, wspólnocie, jako przestrzeń doświadczenia – przekonywała Marta Cienkowska.

Potrzebne wsparcie

Panel ekspercki poprowadził dr Dominik Szulc, kierownik Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Lublinie. O niezbędnych działaniach ratunkowych Pałacu Zamoyskich dyskutowali wojewódzki konserwator zabytków dr Dariusz Kopciowski oraz dr Andrzej Siwek, zastępca dyrektorki Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie, pracownik Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

– Można wydobyć historię, wartość, atrakcyjność w precyzyjnie prowadzonym procesie konserwatorskim – mówił Andrzej Siwek. Przypomniał, że z podobnego stanu, w jakim obecnie jest pałac w Zamościu, wydobyto Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie, gdy w 1905 r. odzyskiwano go na rzecz narodu z rąk armii austriackiej. Dziś Wawel jest wizytówką kraju. – Podobny proces powinien dokonać się w Zamościu – stwierdził wicedyrektor NID.

Wątpliwości co do tego nie miał również Dariusz Kopciowski, podkreślając, że przede wszystkim przyszłe prace powinny być poprzedzone bardzo dokładnymi badaniami architektonicznymi, archeologicznymi i konserwatorskimi.

CZYTAJ: Zamość: Biurowiec klasy A jednak zostanie wykończony! Przyciągnie duże firmy?

– Bez tego miejsca, z którego zarządzał kanclerz Jan Zamoyski, nie byłoby Zamościa. Naszym zadaniem, obowiązkiem jest rozpoznać te mury, wydobyć i pokazać – podkreślił dr Kopciowski.

Na zakończenie konferencji odbył się koncert Orkiestry Symfonicznej im. Karola Namysłowskiego w Zamościu.

Według posła Sławomira Zawiślaka (Konfederacja Korony Polskiej) konferencja była „niewiele wnoszącym w sprawie wydarzeniem”. „Zachęcając panią minister do kompleksowego wsparcia tego procesu, podkreśliłem, że Zamość – wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako unikalny przykład renesansowego »miasta idealnego« – zasługuje na poważne traktowanie” – napisał w mediach społecznościowych poseł.