Polska buduje coraz więcej mieszkań. Komunalnych powstaje coraz mniej

Od stycznia do końca września 2026 roku w całej Polsce oddano do użytku 149 227 mieszkań. To o 3,1 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Wzrosła również liczba rozpoczynanych inwestycji oraz mieszkań, na których budowę wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia.

Na pierwszy rzut oka sytuacja w budownictwie mieszkaniowym wygląda więc korzystnie. Jednak szczegółowe dane GUS pokazują, że za ogólnym wzrostem kryją się duże różnice między poszczególnymi segmentami budownictwa.

Mieszkań komunalnych jak na lekarstwo

W ciągu dziewięciu miesięcy tego roku w całym kraju oddano do użytku zaledwie 806 mieszkań komunalnych. To aż o 36 proc. mniej niż rok wcześniej. Oznacza to, że średnio miesięcznie do użytkowania trafiało niespełna 90 nowych mieszkań komunalnych w całej Polsce. 

To szczególnie istotne z perspektywy osób, których nie stać na zakup własnego lokum lub wynajem mieszkania na zasadach rynkowych. Mieszkania komunalne są bowiem częścią zasobów mieszkaniowych gmin i służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców spełniających określone kryteria.

CZYTAJ: Zamość: Bloki przegrały z przemysłem. Radni zablokowali osiedle na terenach po BRW

Warto jednak zaznaczyć, że statystyka GUS dotyczy nowo wybudowanych mieszkań oddanych do użytkowania. Nie obejmuje wszystkich lokali, które samorządy mogą pozyskiwać do swoich zasobów w inny sposób.

Deweloperzy odpowiadają za większość nowych mieszkań

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w budownictwie przeznaczonym na sprzedaż lub wynajem. Od stycznia do września deweloperzy oddali do użytkowania 91 909 mieszkań, czyli o 1,2 proc. więcej niż przed rokiem. Odpowiadali tym samym za 61,6 proc. wszystkich nowych lokali mieszkalnych w Polsce.

Drugą największą grupę stanowili inwestorzy indywidualni, którzy oddali do użytku 51 265 mieszkań. W ich przypadku wzrost wyniósł 5,2 proc. Łącznie te dwie formy budownictwa odpowiadały za niemal 96 proc. mieszkań oddanych do użytkowania w pierwszych dziewięciu miesiącach roku.

Budownictwo społeczne rośnie

Na tle słabych wyników budownictwa komunalnego wyróżnia się społeczne budownictwo czynszowe. Według GUS w ciągu dziewięciu miesięcy 2026 roku oddano do użytkowania 4553 mieszkania w tej kategorii. To aż o 43 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku.

CZYTAJ: Czy SIM Lubelskie będzie ratunkiem dla młodych czy powtórką z „Mieszkania Plus”?

Wzrosła także liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto. W budownictwie społecznym czynszowym było ich 3044, o 47,3 proc. więcej niż przed rokiem. To ważne rozróżnienie, ponieważ budownictwo społeczne czynszowe i komunalne nie są tym samym. Różnią się m.in. zasadami finansowania i warunkami dostępu do lokali. Rosnąca liczba mieszkań społecznych nie oznacza więc automatycznie, że zastępują one brakujące mieszkania komunalne.

Deweloperzy przygotowują kolejne inwestycje

Dane GUS wskazują również na wzrost aktywności inwestycyjnej. Od stycznia do września wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszeń dotyczących budowy 216 006 mieszkań. To o 12,3 proc. więcej niż przed rokiem.

W przypadku deweloperów liczba mieszkań objętych pozwoleniami i zgłoszeniami wyniosła 141 899, co oznacza wzrost o 16,6 proc. Jednocześnie w całej Polsce rozpoczęto budowę 173 557 mieszkań, o 4,5 proc. więcej niż rok wcześniej.

CZYTAJ TEŻ: Tomaszów Lubelski: SIM rusza z miejsca. Jest wykonawca dokumentacji dla mieszkań przy Alei Sportowej

Warto jednak pamiętać, że uzyskanie pozwolenia na budowę nie oznacza automatycznie rozpoczęcia inwestycji ani jej szybkiego zakończenia. Dane pokazują skalę planowanych i rozpoczynanych przedsięwzięć, ale nie przesądzają, ile mieszkań ostatecznie trafi na rynek i kiedy to nastąpi.

Najwięcej buduje się na Mazowszu

Budownictwo mieszkaniowe jest również bardzo nierównomiernie rozłożone pomiędzy województwami. W pierwszych dziewięciu miesiącach roku najwięcej mieszkań oddano do użytkowania w województwie mazowieckim – około 29,3 tys. Kolejne miejsca zajęły województwa małopolskie z wynikiem około 15,8 tys. oraz wielkopolskie, gdzie oddano około 15,1 tys. mieszkań.

Mazowsze przoduje również pod względem liczby mieszkań, na których budowę wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia, oraz liczby rozpoczętych budów.

Więcej mieszkań nie oznacza większej dostępności

Z danych GUS wyłania się obraz rynku, na którym ogólna liczba nowych mieszkań rośnie, ale poszczególne formy budownictwa rozwijają się w bardzo różnym tempie. Z jednej strony przybywa mieszkań deweloperskich, inwestycji indywidualnych i lokali w budownictwie społecznym czynszowym. Z drugiej liczba nowych mieszkań komunalnych oddanych do użytkowania jest wyraźnie niższa niż przed rokiem.

Samo zwiększenie liczby budowanych mieszkań nie przesądza jednak o poprawie ich dostępności. Znaczenie mają również ceny nieruchomości, wysokość czynszów, dochody gospodarstw domowych i zasady dostępu do poszczególnych form budownictwa.