Proinwestycyjny budżet z kredytem w tle

Zaplanowane dochody budżetu powiatu wynoszą 229 mln 300 tys. zł, natomiast wydatki – 245 mln 400 tys. zł. Deficyt zostanie pokryty kredytem bankowym w wysokości 20 mln zł. Na inwestycje przeznaczono ponad 54 mln 600 tys. zł. Jak zaznaczył starosta Andrzej Szarlip, ponad 65 proc. tej kwoty – czyli 35 mln 600 tys. zł – stanowią środki zewnętrzne pozyskane z programów rządowych, takich jak Polski Ład i Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, funduszy unijnych oraz dzięki współpracy z gminami powiatu.

– Budżet uwzględnia najpilniejsze potrzeby mieszkańców w ramach naszych możliwości finansowych. Stawiamy na zakończenie dużych projektów, które realnie poprawią jakość życia, stan dróg oraz bazę sportową i edukacyjną w całym powiecie. Jest to budżet proinwestycyjny – podkreślał starosta.

Inwestycje strategiczne

Pierwszą grupę inwestycji stanowią zadania wieloletnie o strategicznym znaczeniu dla powiatu, na które pozyskano znaczne środki zewnętrzne. W 2026 roku wydatki na te cele wyniosą około 25 mln zł. Wśród nich znalazły się m.in.: kontynuacja II etapu rozbudowy krytej pływalni w Biłgoraju (12 mln 200 tys. zł w 2026 r.), budowa nowoczesnej sali gimnastycznej przy Regionalnym Centrum Edukacji Zawodowej w Biłgoraju, realizacja projektu „Rowerowe Roztocze” obejmującego budowę ścieżek pieszo-rowerowych oraz e-Geodezja II – dalsza cyfryzacja zasobów powiatu.

Starosta poinformował, że zgodnie z planami uroczyste otwarcie krytej pływalni ma nastąpić 1 czerwca, a całkowity koszt przebudowy obiektu wyniesie około 60 mln zł. Zaznaczył także, że wartość zrealizowanych w ostatnich latach inwestycji strategicznych w powiecie sięgnęła 170 mln zł. Wśród nich wymienił m.in. budowę toru kartingowego, muzeum w Osuchach oraz przebudowę boiska przy Zespole Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących.

Powiat zabezpieczył środki na wzmocnienie cyberbezpieczeństwa (474 tys. zł w 2026 r.) w ramach projektu realizowanego w latach 2024-2026 ze środków europejskich. Całkowita wartość zadania wynosi 850 tys. zł.

Drogi i infrastruktura

Drugą dużą grupę inwestycji stanowią zadania drogowe, na które zaplanowano 27 mln 300 tys. zł. Do najważniejszych należą: przebudowa drogi powiatowej Wola Różaniecka – Różaniec (realizowana przy udziale środków z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg oraz Gminy Tarnogród), przebudowa drogi Tereszpol – Bukownica (z udziałem funduszy rządowych i Gminy Tereszpol), planowana przebudowa drogi Zastawie – Hosznia Ordynacka, modernizacja ulic Sitarskiej i 400-lecia w Biłgoraju, a także inwestycje na odcinkach Długi Kąt – Susiec oraz Obsza – Moszczanica.

Powiat zabezpieczył również środki na przygotowanie licznych dokumentacji projektowych pod kolejne drogi i ścieżki rowerowe m.in. w gminach Obsza, Józefów, Goraj, Frampol, Księżpol i Biłgoraj. Jak tłumaczył starosta, ma to umożliwić szybkie aplikowanie o środki zewnętrzne w przypadku uruchomienia kolejnych programów rządowych. – Ktoś zapyta, dlaczego kolejne dokumentacje? My optymistycznie patrzymy w przyszłość. Mamy nadzieję, że pojawią się fundusze rządowe, wzorem lat ubiegłych, gdzie będziemy mogli aplikować o środki. Musimy być przygotowani na taką okoliczność i musimy posiadać dokumentację – mówił.

Sprzęt, edukacja i pomoc społeczna

W budżecie przewidziano kontynuację budowy budynku usługowego przy autodromie z zapleczem dla Zarządu Dróg Powiatowych (621 tys. zł). Samorząd konsekwentnie realizuje politykę doposażania ZDP w specjalistyczny sprzęt, ograniczając korzystanie z usług firm zewnętrznych. Na ten cel zabezpieczono m.in. 740 tys. zł na zakup samochodu ciężarowego oraz ciągnika z kosiarką bijakową. – Staramy się doposażać Zarząd Dróg Powiatowych w potrzebne sprzęty. Dysponujemy pracownikami zatrudnionymi na etat, więc prace takie jak koszenie poboczy czy zamiatanie ulic staramy się w jak największym zakresie wykonywać sami – mówił. Dodatkowo 1,5 mln zł przeznaczono na doraźne remonty dróg.

Zaplanowano także wsparcie dla Państwowej Straży Pożarnej, w tym rozbudowę garaży, oraz inwestycje w Domach Pomocy Społecznej. Obejmą one m.in. montaż nowoczesnych systemów wykrywania pożaru oraz zakup pojazdów przystosowanych do przewozu osób z niepełnosprawnościami.

Wśród zaplanowanych zadań znalazły się także liczne inwestycje w obiekty oświatowe, m.in. remonty i modernizacje pomieszczeń dydaktycznych, dostosowanie budynków do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, wymiana oświetlenia, wykonanie klimatyzacji w wybranych salach, a także prace przy internatach i zapleczach sportowych. Przewidziano również wkład własny do planowanego wniosku o dofinansowanie przebudowy trybun przy Powiatowym Centrum Sportu.

Zabezpieczono środki na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej na budynkach Starostwa Powiatowego oraz przygotowanie dokumentacji budowy dodatkowych ekranów akustycznych na terenie Autodromu Biłgoraj (70 tys. zł).

Dyskusja o zadłużeniu

Podczas sesji pojawiły się głosy krytyczne. Radny Dariusz Wolanin zwracał uwagę, że na koniec 2026 roku zadłużenie powiatu ma wynieść około 92 mln zł. Jego zdaniem brakuje planu naprawczego, a w 2027 roku możliwości inwestycyjne samorządu mogą być bardzo ograniczone. – Nie widzę środka naprawczego, restrukturyzacji. W 2027 roku nie będzie już przewidziana żadna inwestycja, bo nie możemy zrobić żadnej inwestycji bez zaciągnięcia kredytu. Powiat cały czas jest zadłużany – mówił. Odniósł się również do oświaty, na którą z roku na rok idą większe środki. Jego zdaniem żaden rząd nie pochylił się nad tym problemem.

Starosta Andrzej Szarlip odpowiadał, że jednym z największych obciążeń budżetu jest oświata. Od 2018 roku powiat dołożył do jej funkcjonowania 67 mln zł. – To inwestycja w dzieci i młodzież. Wszystkie samorządy w Polsce borykają się z tym problemem i nie rozwiążemy go na poziomie powiatu. Potrzebne są rozwiązania systemowe – podkreślał. Zapytał również radnego o propozycje planu naprawczego. – Czy którąś szkołę mamy zlikwidować? Czy może mamy przekształcić Młodzieżowy Dom Kultury w jednostkę nieoświatową, bo i takie głosy pojawiają się w przestrzeni publicznej. Ja jestem od tego pomysłu jak najdalej i uważam, że to jest inwestycja w dzieci i młodzież i powinniśmy o to dbać – mówił.

Szarlip dodał, że powiat biłgorajski, jako jeden z nielicznych samorządów powiatowych, zdecydował się na bardzo odważne decyzje – chodzi o realizację inwestycji strategicznych w celu rozwoju powiatu.

Wicestarosta Beata Strzałka zaznaczyła, że szkoły powiatowe kształcą wysoko wykwalifikowanych specjalistów, a dodatkowe koszty wynikają m.in. z obowiązku nauczania indywidualnego uczniów z orzeczeniami. – To również są koszty. Na to nie mamy wpływu, po prostu realizujemy przepisy prawa, które ten obowiązek na nas nakładają – dodała.

Dariusz Wolanin zauważył, że nie mówi o zamknięciu szkoły. – Subwencja jest niska. Ja nie szukam przyczyny zadłużenia w szkołach. Nasza oświata jest na wysokim poziomie, mamy wysoko wykwalifikowanych nauczycieli. Ja do tego absolutnie nic nie mam. Ja tylko mogę podziękować za to, że kształcą wysokiej klasy uczniów – dodał. Zaznaczył, że plan naprawczy może przedstawić, gdy zamieni się miejscami ze starostą.

Radni poparli budżet

Ostatecznie za przyjęciem budżetu zagłosowało 12 radnych, a 6 wstrzymało się od głosu.

Starosta zapowiedział, że w przypadku pojawienia się kolejnych możliwości pozyskania środków zewnętrznych budżet będzie na bieżąco aktualizowany, a lista inwestycji może zostać rozszerzona. – To są prognozy, które zweryfikuje życie. Pojawiają się różne możliwości, często wprowadzamy zmiany budżetowe. Uważam, że to zrównoważony, zbilansowany budżet nastawiony na inwestycje strategiczne i zgłaszane przez mieszkańców. Staraliśmy się go skonstruować tak, żeby w procesie długofalowym był on sprawiedliwy, jeśli chodzi o inwestycje drogowe – mówił.