Goraj: Śpiewaczka ludowa doceniona

Janina Pydo od lat związana jest z muzyką i śpiewem. Jej niezwykły talent do śpiewu białym głosem sprawia, że każda melodia nabiera wyjątkowego charakteru. Jest osobą nietuzinkową, wyróżniającą się wśród wykonawców muzyki tradycyjnej nie tylko z Roztocza Gorajskiego, ale również Lubelszczyzny.

Urodziła się w Zastawiu w gminie Goraj i tam mieszka do dziś. Muzyka towarzyszyła jej całe życie: podczas codziennych obowiązków, świąt i obrzędów. Obdarzona fenomenalną pamięcią oraz muzykalnością zgromadziła ogromny repertuar pieśni oraz przyśpiewek.

Nie bez powodu znalazła się w zaszczytnym gronie laureatów 50. Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”. Nagroda ta od pół wieku przyznawana jest twórcom, badaczom i organizacjom, które chronią, rozwijają i promują dziedzictwo polskiej kultury tradycyjnej. Śpiewaczka została wyróżniona za wykonywanie pieśni obrzędowych, religijnych i świeckich, wykonywanych w tradycyjnej gwarze. Uroczysta gala wręczenia nagród odbędzie się 9 lipca br. na Zamku Królewskim w Warszawie. Laureaci otrzymają m.in. medale im. Oskara Kolberga projektu Anny Jarnuszkiewicz, pamiątkowe dyplomy oraz nagrody ufundowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Samorząd Województwa Mazowieckiego.

Janina Pydo w młodości uwielbiała tańczyć, wielokrotnie była proszona na weselną druhnę i ośpiewywała wesela – do dziś wykonuje pieśni oczepinowe, przyśpiewki oraz śpiewy zastolne. Ostatnie wesele ośpiewała zaledwie kilka lat temu. Jako młoda dziewczyna pomagała odprawiać nabożeństwa różańcowe za zmarłych, następnie przez kilkadziesiąt lat prowadziła śpiewy pogrzebowe. W jej repertuarze znajdują się także dziesiątki pieśni nabożnych: maryjnych, pielgrzymkowych, do świętych, wielkopostnych, kolęd w unikalnych wariantach. Wykonuje również mnóstwo pieśni obrzędowych, lirycznych, ballad dziadowskich oraz kołysanek. Głos śpiewaczki, mimo wieku, jest niezwykle mocny i charyzmatyczny, ze starodawną manierą i piękną gwarą. Przez 40 lat działała w Kole Gospodyń Wiejskich w Zastawiu, prowadząc je także śpiewaczo. Wyrabia również tradycyjny olej lniany w ponad stuletniej olejarni, wije wieńce dożynkowe i wianki.

Mimo sędziwego wieku cały czas uczestniczy w życiu kulturalnym: występuje na koncertach, uroczystościach, festynach i przeglądach, prowadzi spotkania śpiewacze i warsztatowe, pisze wiersze, przyjmuje uczniów z całej Polski. Przez kilka lat współpracowała z dziecięcym zespołem śpiewaczym w Goraju. Jest w tej chwili jedną z ostatnich śpiewaczek na całym Roztoczu, a na Roztoczu Gorajskim jedyną, dlatego jej pieśni, styl śpiewu oraz opowieści są bezcenne dla uczniów śpiewu, badaczy oraz animatorów. Jest stałą gościnią wielu festiwali, a jej twórczość została ujęta w publikacjach płytowych, książkowych oraz filmowych.

Jest zawsze uśmiechnięta, serdeczna i otwarta. Ta otwartość na drugiego człowieka jest chyba sekretem na „owocne” relacje z muzykami i miłośnikami muzyki ludowej i tradycyjnej.