2025 rok to Rok Bolesława Chrobrego w powiecie tomaszowskim. Będzie mnóstwo ciekawych wydarzeń

Bolesław Chrobry, syn Mieszka I i Dobrawy, objął władzę w 992 roku, mając zaledwie 25 lat. Jego panowanie przyniosło Polsce polityczną konsolidację, rozwój terytorialny oraz znaczące wzmocnienie pozycji na arenie międzynarodowej. Dzięki jego staraniom w 1000 roku odbył się Zjazd Gnieźnieński, który przyczynił się do utworzenia niezależnego polskiego Kościoła. Wydarzenie to miało ogromne znaczenie zarówno dla religijnej, jak i politycznej suwerenności młodego państwa.

Kulminacyjnym punktem panowania Bolesława Chrobrego była koronacja królewska, która odbyła się 18 kwietnia 1025 roku w Gnieźnie. Ten akt nie tylko wzmacniał autorytet władcy, ale przede wszystkim stanowił wyraz uznania dla polskiej niezależności i suwerenności. Od tego momentu Polska oficjalnie stała się królestwem, co miało doniosłe znaczenie dla dalszego rozwoju jej tożsamości narodowej.

Bo historia to nasza tożsamość

W uznaniu dla historycznych zasług pierwszego króla Polski, powiat tomaszowski ogłosił ten rok Rokiem Bolesława Chrobrego. Władzom powiatu historia leży na sercu. Jak wielokrotnie podkreślano przy organizacji rekonstrukcji historycznych oraz wydarzeń patriotycznych, bez niej nie ma tożsamości. Dlatego takie inicjatywy dążą do tego, by w sposób przystępny i atrakcyjny uczyć historii, z której wyrastamy. Szczególnie młode pokolenie ma na tym skorzystać.

PRZECZYTAJ TEŻ: Pamięć o bohaterach Zamojszczyzny trwa w nas. VI Rekonstrukcja Bitwy pod Zaborecznem [ZDJĘCIA]

Starostwo Powiatowe wspólnie z Muzeum Regionalnym imienia dra Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim zaplanowało szereg wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych. Zostaną zorganizowane wystawy, konkursy dla dzieci i młodzieży oraz inne inicjatywy, które przybliżą postaci wybitnego władcy i jego epoki.

Obchody Roku Bolesława Chrobrego w powiecie wpiszą się w szersze ogólnopolskie inicjatywy upamiętniające ten historyczny jubileusz, podkreślając lokalny wkład w pielęgnowanie pamięci o najważniejszych momentach dziejów Polski.

Jak się żyło w średniowieczu?

Muzeum Regionalne rozpoczęło realizację programu w ramach obchodów 1000-lecia koronacji Bolesława Chrobrego w kończącym się właśnie miesiącu.

– Zaplanowaliśmy cykl działań edukacyjnych w dwóch blokach. Od kwietnia do grudnia w naszym muzeum prowadzone są różne warsztaty, w tym archeologiczne pod nazwą „Dawne metody obróbki gliny”. W ich trakcie uczestnicy zapoznają się z metodami obróbki gliny i wykonywania naczyń bez użycia koła garncarskiego oraz plastyki figuralnej – mówi Robert Czyż, dyrektor Muzeum Regionalnego w Tomaszowie Lubelskim.

Szkoły mają teraz niepowtarzalną okazję, by zaprosić muzeum do siebie i tam zorganizować warsztaty dla uczniów.

W muzeum do końca roku będą prowadzone również lekcje muzealne pokazujące „Jak zostać wczesnośredniowiecznym wojem” (taki też noszą tytuł). Będzie okazja do zobaczenia uzbrojenia i oporządzenia jeździeckiego stosowanego w okresie wczesnego średniowiecza na terenie Lubelszczyzny południowo-wschodniej; pokaz replik uzbrojenia z czasów wczesnopiastowskich. Co ciekawe, prowadzący lekcje będzie ubrany w replikę stroju z epoki, a więc hełm, kolczugę itd.

Już teraz warto zarezerwować czas, aby móc uczestniczyć w prelekcji połączonej z prezentacją multimedialną „Wyprawa kijowska Bolesława Chrobrego w kontekście tzw. Grodów Czerwieńskich”.

– Będzie to cykl prelekcji poświęconych wiktorii oręża polskiego w roku 1018. W trakcie spotkania zostanie omówiona kwestia tzw. Grodów Czerwieńskich i ich stolicy, która znajduje się w naszym Czermnie. Zaprezentowane zostaną wyniki badań oraz zabytki znajdujące się w zbiorach naszego Muzeum, pochodzące z okresu panowania pierwszych Piastów – uzupełnia dyrektor Czyż.

Kolejne warsztaty godne polecenia będą dotyczyły wczesnośredniowiecznych technik szycia. Uczestnicy doświadczą trudności krawieckiego rzemiosła, używając... kościanych igieł i lnianych nici!

Łatwo nie będzie, ale każdy, kto przejdzie te warsztaty, będzie wiedział, z czym na co dzień borykali się ludzie żyjący setki lat temu i jak dekorowali swoje stroje. Na tych warsztatach wartością dodaną będzie prowadzący je w replice stroju z epoki (innym niż w już wspomnianym).

Jeszcze jedna wystawa, która jest aktywna od kwietnia do grudnia, to „Pradzieje ziemi tomaszowskiej”, z częścią poświęconą wczesnemu średniowieczu oraz latom panowania Bolesława Chrobrego, grodzisku w Czerwieniu i wystawie z elementami grodu w Czerwieniu. Muzeum pokaże specjalnie przygotowaną chatę z wyposażeniem i otoczeniem, w którym będą depozyty z Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie, takie jak socha, sieć rybacka, oścień oraz z Muzeum Narodowego. Podczas wybranych wydarzeń oprowadzający będzie prezentował na sobie trzeci strój z czasów Chrobrego. Wszystkie stroje zakupiło Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Lubelskim.

Dioramy, wykłady

Robert Czyż zapowiada, że Muzeum szykuje ponadto cykl dioram wczesnośredniowiecznego obozowiska. Pierwsza diorama jest planowana na Noc Muzeów 17 maja. Kolejne mają się odbywać raz w miesiącu do końca roku.

NIE PRZEGAP: Tomaszów Lub.: Uczcimy 3 maja gestem i piosenką. Program majowych uroczystości

W dioramie wezmą udział pracownicy Muzeum i zaprezentują uzbrojenie wczesnośredniowiecznego woja, sposoby walki oraz życie i zajęcia codzienne, takie jak przyrządzanie potraw, przygotowanie naczyń z gliny, ubrań itp. Zwiedzający będą mogli samodzielnie doświadczyć, dotknąć, spróbować i wykonać historię.

W maju odbędzie się także wykład Ewy Waszkiewicz z Narodowego Banku Polskiego Oddział w Lublinie, poświęcony mennictwu pierwszych Piastów oraz symbolice monet piastowskich. Wykład będzie zapowiedzią planowanych na jesień działań edukacyjnych, skupionych wokół mennictwa i handlu w okresie wczesnopiastowskim.

Od września do grudnia w programie roku jubileuszowego są kolejne działania edukacyjne poświęcone mennictwu pierwszych Piastów (jak informuje dyrektor Czyż, zakres realizacji uzależniony będzie od przyznanego dofinansowania zewnętrznego – wniosek został już złożony).

W planach są lekcje muzealne „Chodźcie, opowiem Wam o bardzo starej monecie!” – opowieść i prezentacja najstarszych piastowskich monet, które, co pewnie dla wielu osób jest ciekawostką, znajdują się akurat w zbiorach Muzeum Regionalnego. Chodzi o denar Bolesława Krzywoustego i półgrosz Kazimierza Wielkiego.

Następną okazją do przyjemnej nauki historii będą warsztaty „W warsztacie średniowiecznego mincerza”, które zapoznają uczestników z narzędziami i technikami mincerskimi wykorzystywanymi we wczesnym średniowieczu. Będzie wówczas okazja do wybicia własnej monety. Na warsztatach „Denar Princes Polonie – zaprojektuj swoją odznakę” będzie można wykonać własną przypinkę inspirowaną monetą Bolesława Chrobrego.

Uzupełnieniem tematyki menniczej ma być wystawa pn.: „Mennictwo pierwszych Piastów – w 1000. rocznicę koronacji Bolesława Chrobrego” oraz konkurs plastyczny dla szkół podstawowych „Zaprojektuj monetę dla króla!”.

PRZECZYTAJ: Susiec: Za nami eliminacje międzypowiatowe do Kazimierza. Oni mają szansę na udział w Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych

Nietuzinkowe publikacje

Organizatorzy Roku Chrobrego zapraszają już teraz na listopadową promocję publikacji wydanej przez Stowarzyszenie Samorządów Powiatu Tomaszowskiego – „Znad Warty nad Bug. Czermno/Czerwień w dobie koronacji Bolesława Chrobrego”. A potem na grudniową promocję publikacji „Czerwień/Czermno – złote jabłko polskiej archeologii” tom III, poświęcony pieczęciom książęcym znalezionym na stanowisku w Czermnie. Wydarzenie będzie podsumowaniem dwuletniego projektu dofinansowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tom trzeci serii poświęconej zabytkom z Czermna prezentować będzie pieczęcie książęce, w tym także z rodziny Piastów, znalezione na terenie grodu, świadczące o jego ważnej funkcji dla terytorium współczesnego pogranicza.

Te dwa wydarzenia będą bardzo ważne, jak zapewnia dyrektor Muzeum, na skalę ogólnokrajową. Do Tomaszowa przyjadą wybitne osobistości: naukowcy, profesorowie, archeolodzy i nie tylko.

Zakończenie Roku Bolesława Chrobrego powiat tomaszowski zamierza obchodzić w 2026 roku w kwietniu. Na ten czas szykuje coś równie wyjątkowego i interesującego, ale poinformujemy o tym w odpowiednim czasie.