Gm. Susiec: Paary odcięte od świata? Rzecznik Praw Obywatelskich z interwencją u starosty tomaszowskiego

Wykluczenie transportowe to jeden z najczęściej zgłaszanych problemów przez mieszkańców mniejszych miejscowości. W ostatnich dniach głos w tej sprawie zabrał zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń i wystąpił do starosty tomaszowskiego Henryka Karwana z prośbą o wyjaśnienia.

Paary odcięte od świata?

Punktem wyjścia do interwencji był sygnał od mieszkańca wsi Paary (gm. Susiec) w powiecie tomaszowskim. Mężczyzna poskarżył się na brak jakiegokolwiek transportu publicznego do Tomaszowa Lubelskiego poza dniami nauki szkolnej (chodzi nie tylko o weekendy, ale także o ferie, wakacje i inne dni wolne od pracy).

Zauważył, że w efekcie osoby nieposiadające własnego samochodu są praktycznie odcięte od świata – nie mają jak dojechać do pracy, lekarza czy załatwić spraw urzędowych. Sytuacja ta szczególnie dotyka osób starszych, schorowanych, z niepełnosprawnościami, a także bezrobotnych. Wnioskodawca wskazał, że przez brak komunikacji nie może podjąć pracy, która wymagałaby codziennego dojazdu do miasta.

PRZECZYTAJ TEŻ: Gm. Susiec: Nie żyje 45-latek. Wpadł do przydomowego szamba

Zwrócił też uwagę na brak transportu dla osób pracujących na dwie zmiany, które zaczynają pracę o godz. 14 czy 15, a kończą o 22 czy 23 i nie mają czym wrócić do domu.

Brak transportu to naruszenie praw

W wystąpieniu do starosty, Rzecznik Praw Obywatelskich napisał, że choć prawo nie przyznaje obywatelom konkretnego prawa do publicznego transportu drogowego, to sytuacja taka – jak w Paarach – może prowadzić do pośredniego naruszenia Konstytucji RP.

Chodzi konkretnie o: art. 52 ust. 1 – wolność poruszania się, art. 65 ust. 1 – prawo do pracy, art. 68 ust. 1 – prawo do ochrony zdrowia i art. 69 – prawo osób z niepełnosprawnościami do pomocy ze strony władz publicznych.

Zdaniem RPO, możliwość korzystania z tych praw w rzeczywistości staje się pozorna, gdy nie ma fizycznej możliwości dotarcia do miejsca pracy, przychodni czy urzędu.

RPO oczekuje odpowiedzi

Zastępca Rzecznika Adam Krzywoń poprosił starostę tomaszowskiego o jasne stanowisko w tej sprawie. Zapytał go na piśmie o to, czy planowane jest uruchomienie połączeń pomiędzy Paarami a Tomaszowem także w dni, w które nie odbywają się zajęcia szkolne? Oraz czy Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Lubelskim „wystąpiło (i otrzymało) dofinansowanie z Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych w 2025 r. na organizację transportu, którego dotyczy niniejsze pismo bądź, czy wystąpiło (i otrzymało) finansowanie na ten cel z innych źródeł”.

Fundusz ten od kilku lat wspiera samorządy w reaktywacji deficytowych połączeń autobusowych. Dzięki niemu w wielu częściach kraju udało się przywrócić komunikację tam, gdzie wcześniej została całkowicie zlikwidowana.

PRZECZYTAJ TEŻ: Tomaszów Lubelski: Obchody deportacji Polaków na Sybir. Z walizkami przeszli ulicami miasta [ZDJĘCIA]

Coś jeszcze jeździ

Hubert Bartecki, dyrektor Wydziału Komunikacji i Drogownictwa w Starostwie Powiatowym w Tomaszowie Lubelskim, informuje nas, że starostwo prowadzi korespondencję z mieszkańcem gminy Susiec od kilku miesięcy. Informowało go o funkcjonowaniu linii komunikacyjnej na trasie Tomaszów – Paary, którą jeżdżą dzieci, młodzież szkolna, ale i dorośli, jednak zainteresowany wnosił o utworzenie dodatkowych kursów w godzinach wczesnoporannych oraz nocnych.

Bartecki przyznaje, że w poprzednich latach kursów było więcej, ale ze względu na nierentowność zostały zredukowane. Doszło nawet do połączenia dwóch linii Tomaszów – Maziły i Tomaszów – Paary w jedną.

– Z informacji, jaką uzyskaliśmy od firmy wykonującej przewozy na podmiotowej trasie, przewoźnik w ostatnich 3 miesiącach sprzedawał jedynie 8 biletów miesięcznych, a średnia ilość pasażerów oprócz biletów miesięcznych wahała się w granicach od 3 do 4 osób dziennie na dystansie linii komunikacyjnej ok. 120 km. Godziny odjazdów autobusów zostały dostosowane głównie do młodzieży szkolnej – przedstawia dyr. Bartecki.

Starostwo chciałoby pomóc, ale...

Hubert Bartecki dodaje, że starostwo, mimo chęci, w obecnej chwili nie ma możliwości wdrożenia natychmiastowych działań, które mogłyby w znaczący sposób poprawić sytuację w zakresie zwiększenia kursów komunikacji publicznej na trasie Tomaszów – Paary.

PRZECZYTAJ: Przygotowania do Wielkanocy. Poseł Zieliński wędzi kiełbasę, wójt Pawluk czeka na lany poniedziałek

– Kursy w godzinach wczesnoporannych oraz nocnych na wspomnianej linii komunikacyjnej są w znacznym stopniu nierentowne dla przewoźnika, a ewentualne dopłaty pozyskane z dofinansowania nie pokryją strat – przekazuje Hubert Bartecki. Taką odpowiedź otrzymał również zainteresowany mieszkaniec wsi Paary.

Obecnie powiat tomaszowski współrealizuje 3 linie komunikacyjne z „Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej”. Pierwsza jest na trasie Tomaszów Lub – Górno – Podhorce – Grodysławice – Rachanie – Tomaszów Lub. Druga: Tomaszów Lub – Chyże – Maziły – Tomaszów Lub. i trzecia linia: Tomaszów Lub – Żerniki – Telatyn – Nowosiółki – Radków – Ulhówek – Tomaszów Lub. I tam da się zauważyć, że z miesiąca na miesiąc pasażerów jest coraz mniej.

Starostwo planuje ubiegać się o pozyskanie dofinansowania do kolejnych linii komunikacyjnych na 2026 rok.