Jazda z przyczepą

Chcąc prawidłowo odpowiedzieć na tak postawione pytania należy zwrócić uwagę na dwa podstawowe ograniczenia:

• Po pierwsze ograniczenia wynikające z warunków technicznych pojazdów tj. pojazdu samochodowego i przyczepy.
• Po drugie ograniczenia wynikające z posiadanego prawa jazdy, czyli związane z kierowcą;
• Po trzecie ważne jest, aby znać definicje podstawowych pojęć i wiedzieć, gdzie niezbędnych informacji należy szukać.

Pojęcia podstawowe.

Pojazd samochodowy – pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego;

• Samochód osobowy – pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu;
• Przyczepa – pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem; 
• Przyczepa lekka – przyczepę, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 750kg;
• Masa własna – masę pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego; 
• Dopuszczalna masa całkowita (DMC) – największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze; 
• Dopuszczalna ładowność – największą masę ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd, która stanowi różnicę dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej pojazdu;

Wszystkie te informacje można odnaleźć w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

Zdjęcie nr 1 – Awers dowodu rejestracyjnego.

Poniżej opiszę podstawowe oznaczenia i informacje znajdujące się w dowodzie rejestracyjnym pozwolą określić jakim pojazdem będziemy kierować, jaką przyczepę możemy holować lub też ile osób możemy w pojeździe przewozić.

Po lewej stornie dowodu rejestracyjnego w oknie „rodzaj pojazdu” będziemy mieli wpis 
o treści np. samochód osobowy, pojazd samochodowy inny, przyczepa lekka, przyczepa transportowa itp.

Pod literą “F” znajdują się informacje zawierające:

F.1 – maksymalną masę całkowitą samochodu/pojazdu,

F.2 – dopuszczalną masę całkowitą pojazdu,

F.3 – dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów.

Pod oznaczeniami z kategorii “F” przychodzi kolej na inne litery, jak;

G – która oznacza masę własną pojazdu,

K –  numer świadectwa homologacji pojazdu,

L –  liczba osi.

O.1 – masa całkowitą maksymalną przyczepy z hamulcem,

O.2 – masa maksymalną całkowitą przyczepy bez hamulca,

P.1 – pojemność silnika,

P.2 – maksymalna moc netto silnika,

P.3 – rodzaj paliwa,

S.1 –  ilość miejsc siedzących w pojeździe,

S.2 – ilość miejsc stojących w pojeździe.

I – oraz datę wydania dowodu rejestracyjnego,

J – kategoria pojazdu,

Z punktu widzenia możliwości prowadzenia pojazdu najważniejsze oznaczenia to „rodzaj pojazdu” oraz wartości znajdujące się pod oznaczeniami liter: F, G i O.

2.Ograniczenia związane z wymaganiami technicznymi.

Podstawowym wymaganiem do holowania przyczepy jest zamontowanie haka holowniczego jeżeli oczywiście producent pojazdu dopuszcza montaż takiego haka. Krokiem kolejnym jest wykonanie dodatkowych badań technicznych w stacji kontroli pojazdów w celu potwierdzenia poprawności montażu haka i uzyskania odpowiedniego wpisu w dowodzie rejestracyjnym.

Wymagania techniczne dotyczące możliwości „ciągnięcia” przyczepy określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z tym rozporządzeniem dopuszczalna masa całkowita ciągniętej przez pojazd samochodowy przyczepy z hamulcem nie może przekroczyć:

a. wartości znamionowej urządzenia sprzęgającego – podawana na tabliczce znamionowej haka,

b. dopuszczalnej masy całkowitej tego pojazdu – podawana w dowodzie rejestracyjnym,

c. maksymalnej masy ciągniętej określonej dla tego pojazdu przez producenta – podawana w dowodzie rejestracyjnym,

d. 3500 kg,

Z tym że w przypadku samochodu terenowego, zgodnie z definicją zawartą w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie homologacji pojazdów samochodowych i przyczep (Dz. U.z 2004 r. poz. 30)11), masa ta może ulec zwiększeniu do 150% wartości wynikającej z wartości znamionowej urządzenia sprzęgającego przy zachowaniu pozostałych warunków.

W przypadku samochodu osobowego dopuszczalna masa całkowita ciągniętej przez samochód osobowy przyczepy bez hamulca nie może przekroczyć:

a. maksymalnej masy ciągniętej określonej dla tego pojazdu przez producenta lub połowy dopuszczalnej masy całkowitej tego pojazdu; należy zastosować mniejszą wartość,

b. 750 kg.

3.Ograniczenia związane z posiadanymi uprawnieniami.

Jak wspomniałem na wstępie w artykule tym zajmiemy się podstawowymi kategoriami praw jazdy tj. B, B96 i B+E.

Prawo jazdy kategorii B uprawnia do kierowania:

a. pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, 
z wyjątkiem autobusu i motocykla, 

b. zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej (DMC do 750kg), 

c. zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna DMC zespołu tych pojazdów nie przekracza 3500kg,

d. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;

Powyższe oznacza, że mając prawo jazdy kat B możemy kierować zespołem pojazdów złożonym z pojazdu samochodowego i przyczepy lekkiej (DMC=750kg) lub przyczepy, której DMC przekracza 750kg, o ile łączna DMC zestawu nie przekroczy 3500 kg. 

W przypadku ciężkich terenówek DMC zespołu pojazdów może maksymalnie wynieść 4250kg gdzie DMC terenówki = 3500kg plus DMC przyczepy lekkiej =750kg. Oczywiście przy zachowaniu warunków technicznych pojazdu i łączonej z nim przyczepy, o których mowa była w punkcie 2.

Prawo jazdy kategorii B z kodem 96 uprawnia do prowadzenia zespołu pojazdów złożonym z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5t, (z wyjątkiem autobusu i motocykla) oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4250kg pod warunkiem, że osoba ta zdała część praktyczną egzaminu państwowego, potwierdzoną wpisem do prawa jazdy. Oznacza to, że możemy kierować zespołem pojazdów, którego DMC może wynosić maksymalnie 4250kg. 

Prawo jazdy kategorii B+E uprawnia do prowadzenia zespołu pojazdów złożonym 
z pojazdu samochodowego o DMC nieprzekraczającej 3,5t, (z wyjątkiem autobusu 
i motocykla) oraz z ciągniętej przyczepy, której DMC nie może przekraczać 3,5t. W sumie maksymalnie możemy kierować zespołem pojazdów o DMC = 7000kg jeżeli pozostałe warunki techniczne będą spełnione.

Z powyższej analizy wynika, że istnieje wiele czynników, jakie musimy wziąć pod uwagę decydując się na holowanie przyczepy o masie takiej, a nie innej. Jak wspomniałem wcześniej są to wymagania producenta pojazdu, haka oraz ograniczenia prawne, wynikające 
z posiadanej przez nas kategorii prawa jazdy. 

Przed rozpoczęciem wyruszeniem w drogę z przyczepą pamiętaj o tym, że:

• po pierwsze należy sprawdzić dane z dowodu rejestracyjnego znajdujące się pod literami F1, F2, F3, O1 i O2 oraz czy odnotowano wpis „HAK”;
• po drugie należy sprawdzić dane urządzenia sprzęgającego;
• po trzecie należy sprawdzić swoje uprawnienia tj. kategorie posiadanego prawa jazdy;
• po czwarte, gdy masa zespołu pojazdów (z wyłączeniem przyczepy lekkiej) przekroczy 3500kg, należy sprawdzić czy jesteśmy przygotowani do wniesienia opłat za korzystanie z dróg płatnych (Viatoll);
• po piąte należy sprawdzić rozmieszczenie i zabezpieczenie ładunku;
• po szóste należy pamiętać że tor jazdy przyczepy jest inny niż samochodu, dlatego też trzeba mieć na uwadze długość i szerokość zespołu. Przy skrętach należy uważa, by nie potrącić pojazdu lub pieszego stojącego po wewnętrznej stronie łuku.

WORD Zamość