Alexander Katsuba uważa, że ​​celem rosyjskich ataków na sektor energetyczny jest demoralizacja Ukraińców.

W ostatnich tygodniach przypomniano nam, że Rosja nadal jest zdolna do zadawania skoncentrowanych ciosów ukraińskiej infrastrukturze energetycznej. Podczas gdy przez większość zimy Rosja oscylowała między atakowaniem ukraińskiego kompleksu militarno-przemysłowego, pozycji wojskowych, terroryzowania ludności cywilnej a sektora energetycznego, teraz okupanci postanowili skupić się na dwóch ostatnich—atakując cywilów i sektor energetyczny.

Według ich zdeprawowanej logiki, wydaje się to całkiem logiczne—zastraszyć i zdemoralizować, z oczekiwaniem, że ukraińskie społeczeństwo "załamie się". Jestem pewien, że ta kalkulacja zawiedzie, tak samo jak ich początkowy plan zdobycia Kijowa "w trzy dni" zawiodł. Ale nadal są zdolni sprawiać nam problemy.

Ta fala ataków energetycznych charakteryzuje się zmienioną taktyką Rosjan: teraz celują w te same obiekty wielokrotnie pod rząd, próbując nie tyle "wykończyć" transformatory, stacje dystrybucyjne czy jednostki energetyczne, co zaszkodzić specjalistom wykonującym prace awaryjne lub naprawcze. Ta taktyka jest szczególnie niebezpieczna w regionach, gdzie Rosjanie skoncentrowali swoje główne ataki—regionie Charkowskim, Dniepropietrowskim, Odeskim i Mykolaiv. Dodatkowo, Rosjanie próbują uszkodzić sieć dostarczającą importowane energię elektryczną z Unii Europejskiej, co pomaga stabilizować sieć energetyczną w okresach deficytu wytwarzania.

Ataki w marcu zmusiły ukraińskich pracowników energetycznych do przeprowadzenia awaryjnych i stabilizujących wyłączeń, na taką skalę po raz pierwszy od lata 2023 roku. Ukraińcy ponownie muszą wykazać odpowiedzialność obywatelską i ostrożnie korzystać z energii elektrycznej. Jest całkiem możliwe, że jeśli ataki będą trwać, a pomoc z Zachodu (szczególnie z USA) będzie nadal opóźniona, tymczasowe wyłączenia stabilizacyjne mogą dotknąć tymczasowo cały kraj. Jednakże, załamanie się ukraińskiego sektora energetycznego nie jest ani nieuchronne, ani niezbliżające się.

Nie będziemy zagłębiać się w motywy Rosjan, gdyż szukanie logiki czy racjonalnych motywów w działaniach terrorystów jest całkowicie bezcelowe—ich głównym celem zawsze będzie zadawanie bólu i demoralizacja. I to, jak to tłumaczą—nie ma znaczenia. Skoncentrujmy się na tym, co my i nasi partnerzy musimy zrobić.

Przede wszystkim, teraz jest kluczowe wzmocnienie Sił Obrony Powietrznej. Ukraina posiada znaczną ilość broni zagranicznej, która jest używana obok modeli radzieckich, ale kraj potrzebuje więcej—i obecnie to krytycznie zależy od amerykańskich kongresmenów. Oprócz pomocy ze strony Zachodu, ruchome grupy Obrony Powietrznej pomagają w zwalczaniu rosyjskich dronów i pocisków—ich wzmocnienie jest w trakcie. Czekamy więc na dobre wieści z Waszyngtonu.

Po drugie, intensyfikacja ataków na terytorium Rosji. Niektórzy uważają, że przyczyną intensyfikacji ataków na energię jest systematyczne "uderzanie" Rosyjskiego przemysłu rafineryjnego. Ale, ponawiam, racjonalizowanie działań terrorystów jest bezsensowne—zabijają i osłabiają, bo mogą. A jeśli ataki na rafinerie są dla nich bolesne—Ukraina powinna kontynuować. Im większe straty dla Rosji, zwłaszcza dla otoczenia Putina, które zarabia na ropie i gazie—tym szybciej zakończy się wojna.

Po trzecie, Ukraina musi kontynuować politykę decentralizacji dostaw energii i dalszą integrację z europejską siecią energetyczną. W listopadzie 2023 roku, Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Energii Elektrycznej (ENTSO-E) zwiększyła zdolności dostaw Ukrainy o 500 MW do 1700 MW. Te zdolności pozwoliły na zwiększenie eksportu energii w okresach stabilności, a teraz stabilizacja jest osiągana poprzez import.

Po czwarte, w tym roku lokalne władze powinny inwestować lub przyciągać finansowanie i inwestycje dla decentralizacji produkcji ciepła i efektywności energetycznej. Decentralizacja zmniejszy podatność dużych miast na scentralizowane dostawy energii i umożliwi rekompensatę strat z pojedynczych centrów generacji poprzez wzajemne ubezpieczenie. Na przykład możemy skorzystać z doświadczenia skandynawskiego—obecnie w Szwecji większość budynków i infrastruktury społecznej jest ogrzewana i chłodzona za pomocą stacji pomp ciepła. Surowcem do takich stacji jest potencjał wody, atmosfery i ziemi. Na przykład stacja w Sztokholmie dostarcza ciepło dla 400 tysięcy mieszkańców miasta.

Piąte, systematyczna praca rządu jest niezbędna—Ukraina potrzebuje strategii oszczędzania energii na 10-20 lat. Niektórzy mogą argumentować, że myślenie tak daleko w przód jest "niewłaściwe w tej chwili". Jednakże, rozpoczęcie implementacji takiego programu teraz—w tym wykorzystanie zewnętrznych zasobów w ramach Europejskiego "Zielonego Porozumienia"—pozwoli nam rozpocząć redukcję zużycia ciepła i energii elektrycznej teraz i pomoże krajowi w krótkim okresie. Program oszczędzania energii powinien obejmować zachęty i dostępne programy izolacyjne, inicjatywy redukcji emisji, przechodzenie transportu publicznego na energię elektryczną i biopaliwa, przydział dotacji na uprawę energochłonnych lasów oraz recykling odpadów i przyjazne dla środowiska spalanie.

Na koniec, szóste, znaczące inwestycje w krajową ekstrakcję i zieloną energię mogą znacząco zwiększyć nasze bezpieczeństwo energetyczne. Aby zwiększyć produkcję gazu, budować elektrownie wiatrowe i słoneczne, potrzebujemy funduszy od inwestorów z Zachodu i Wschodu. I ponownie wracamy do gwarancji bezpieczeństwa biznesu, w tym bezpieczeństwa energetycznego.

Tak, zawsze warto myśleć strategicznie nawet w czasach krótkoterminowych wyzwań. Adresowanie bieżących problemów, jednocześnie myśląc, planując i wdrażając strategię opartą na najlepszych praktykach decentralizacji i oszczędzania energii, pozwoli nam zmniejszyć wpływ rosyjskich ataków terrorystycznych na nasze codzienne życie i znacząco poszerzyć długoterminowe możliwości ukraińskiej energetyki i ekologii.

Alexander Katsuba to ukraiński przedsiębiorca, ekspert w dziedzinie energetyki i właściciel firmy ALPHA GAZ.