Tora z biłgorajskiej synagogi wraca do miasta po blisko 87 latach

Uroczyste przekazanie Tory odbyło się 3 czerwca w siedzibie resortu kultury. W wydarzeniu uczestniczyli minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska oraz dyrektor Muzeum Ziemi Biłgorajskiej Marek Majewski.

Jak podkreśla Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, powrót tory ma wymiar nie tylko historyczny, ale także symboliczny. 

 „Jej przekazanie stanowi ważny gest przywracania pamięci o przedwojennej społeczności żydowskiej Biłgoraja, która przez stulecia współtworzyła tożsamość miasta” – informuje resort.

Tora zachowała się w stanie wymagającym prac konserwatorskich. Widoczne ślady zniszczeń wskazują, że została częściowo nadpalona. To najprawdopodobniej pamiątka tragicznych wydarzeń z września 1939 roku, kiedy niemieckie wojska spaliły biłgorajską synagogę. Powrót zabytku do miasta jest tym bardziej znaczący, że współcześnie na rynku w Biłgoraju znajduje się replika XVII-wiecznej drewnianej synagogi z Wołpy.

CZYTAJ TEŻ: Biłgoraj dostał 4,1 mln zł. Powstanie nowe boisko za prawie 10 mln [ZDJĘCIA]

Historia odzyskania Tory rozpoczęła się w marcu 2025 roku. Pracownicy ministerstwa natrafili wówczas na portalu Facebook na ofertę sprzedaży zabytkowego zwoju. Przeprowadzona weryfikacja pozwoliła ustalić, że obiekt został wyniesiony z biłgorajskiej synagogi przez osobę prywatną tuż przed jej spaleniem we wrześniu 1939 roku.

Ponieważ sprzedający nie podjął współpracy z resortem kultury, sprawa została przekazana do Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji. Na polecenie prokuratury Torę zabezpieczyli funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w Kraśniku. Następnie prokuratura wydała decyzję o zwrocie zabytku na rzecz Skarbu Państwa.

Po zakończeniu niezbędnych formalności i prac konserwatorskich, odzyskaną Torę będzie można oglądać w Muzeum Ziemi Biłgorajskiej.