Gmina Werbkowice: Trzecia przymiarka do likwidacji szkoły w Sahryniu

W gminie Werbkowice funkcjonują dwie szkoły podstawowe prowadzone przez tamtejszy samorząd: w Werbkowicach i Sahryniu. Po trzech latach powraca sprawa przymiarek do likwidacji Szkoły Podstawowej im. s. Wandy Longiny Trudzińskiej i Siedmiu Wychowanków w Sahryniu, podobnie jak to było w 2022 r.

PRZECZYTAJ TEŻ: Kryształ Werbkowice: Jesteśmy dominatorami w klasie A, bo mamy ekipę na czub tabeli „okręgówki”

Wtedy mieszkańcy Sahrynia zdecydowanie sprzeciwili się planom zamknięcia ich szkoły. 13 stycznia 2022 r. ówczesna Rada Gminy Werbkowice przegłosowała zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej w Sahryniu z końcem roku szkolnego 2021/2022. Zobowiązała i upoważniła wójta do wykonania czynności niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji. O zamiarze likwidacji szkoły trzeba było zawiadomić rodziców uczniów i Lubelskiego Kuratora Oświaty, a także wystąpić do niego o opinię w sprawie likwidacji.

Ówczesna decyzja Rady Gminy Werbkowice spotkała się z oburzeniem mieszkańców Sahrynia i rodziców tamtejszych dzieci. Wtedy ich przedstawiciele interweniowali u Lubelskiego Kuratora Oświaty. Zebrali podpisy 300 mieszkańców, którzy zaprotestowali przeciwko planom likwidacji szkoły. Z tym że wtedy prognozy demograficzne nie były tak niekorzystne dla szkoły w Sahryniu, jak te na najbliższe lata.

Zderzenie tradycji z nieubłaganą demografią

– Utrzymanie funkcjonowania tej szkoły jest także bardzo ważne dla życia kulturalnego lokalnej społeczności – podnosili trzy lata temu protestujący rodzice i nauczyciele. Wskazywali również na związek szkoły z historią. Patronem szkoły jest bowiem siostra Wanda Longina Trudzińska i siedmiu wychowanków, którzy w 1944 r. zostali bestialsko zamordowani przez bandy UPA.

Trzy lata temu do szkoły w Sahryniu uczęszczało 60 uczniów, w tym 13 dzieci do tamtejszego przedszkola. Wtedy przeciwnicy likwidacji szkoły powoływali się na dane demograficzne wskazujące na możliwości rozwoju tej placówki w najbliższych latach. Obecnie przytaczane dane już nie dają takiej nadziei.

PRZECZYTAJ: Werbkowice: Podziękowali nauczycielom za ich trud. Wręczono nagrody wójta

– Obecnie w szkole w Sahryniu uczy się 34 uczniów, najliczniejsza jest klasa VIII, jest tam dziewięcioro dzieci – wylicza wójt gminy Werbkowice, Monika Podolak. – Za kilka miesięcy ci ośmioklasiści odejdą ze szkoły, a klasa siódma w tej chwili liczy trzech uczniów. Klasa szósta ma ośmiu uczniów, piątej nie ma w ogóle. Potem jest klasa czwarta, w trzeciej i drugiej jest po czterech uczniów, a klasa pierwsza liczy dwóch uczniów. Z uwagi na brak dzieci nie utworzono oddziału przedszkolnego, więc w przyszłym roku nie będzie klasy pierwszej. – dodaje wójt. 

– Zanim podjęliśmy decyzję o zamiarze likwidacji szkoły w Sahryniu, przeprowadziliśmy audyt oświaty. Niezależni audytorzy zrobili analizy demograficzne i finansowe. Wszystkie prognozy wskazują na to, że w najbliższych latach nie będzie dzieci, które mogłyby uczęszczać do tej szkoły. W całej gminie spada liczba urodzeń, a na dodatek 18 uczniów mieszkających w obwodzie szkoły w Sahryniu uczęszcza do innych szkół w regionie, ponieważ ich rodzice z jakichś przyczyn posłali je tam – tłumaczy Monika Podolak.

Dwa razy mniej uczniów niż trzy lata temu

W szkole w Sahryniu zatrudnionych jest 14 nauczycieli. Tylko jedna osoba może przejść na emeryturę, a inna ma możliwość skorzystania z tzw. świadczenia kompensacyjnego.

– Nauczycielowi trzeba zapłacić te same pobory i nie ma znaczenia, czy realizuje godziny z dwoma czy z 22 uczniami. W sumie to wszystko wpływa na wyniki nauczania na tej szkole – uważa jeden z samorządowców w gminie Werbkowice.

Autorzy audytu przeprowadzonego w gminnej oświacie przekonują, że warunki nauczania w szkole w Sahryniu wpływają na wyniki na poszczególnych etapach edukacyjnych, a także na końcowe wyniki egzaminów ósmoklasisty.

„W roku szkolnym 2024/2025 uczniowie Szkoły Podstawowej w Sahryniu podczas egzaminu z języka polskiego i matematyki uzyskali najsłabszy wynik w całej Gminie Werbkowice. W tym samym egzaminie uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Werbkowicach, gdzie klasy liczą po kilkanaście, a nawet więcej uczniów, uzyskali o wiele wyższe wyniki” – czytamy we wnioskach tego audytu.

PRZECZYTAJ: Gm. Werbkowice: 70 lat w służbie – jubileusz OSP Sahryń

Nie mniej znamienne wydają się wyniki dotyczące stypendiów przyznawanych uczniom, by docenić i wesprzeć tych najzdolniejszych i najbardziej pracowitych. W roku szkolnym 2024/2025 stypendia zostały przyznane po raz pierwszy. Otrzymali je uczniowie klas IV-VIII za wysokie wyniki w nauce oraz osiągnięcia w twórczości artystycznej i sporcie. Na 21 uczniów uhonorowanych stypendiami (w wysokości 500 zł lub 800 zł) – 12 stypendystów to byli uczniowie Szkoły Podstawowej w Werbkowicach, pięciu uczniów nagrodzono w Malicach, a w Sahryniu tylko jeden spełnił wymogi stypendialne.

Im mniej uczniów, tym bardziej rosną koszty

W ubiegłym roku na utrzymanie Szkoły Podstawowej w Sahryniu gminny samorząd łącznie wydał przeszło 1,8 mln zł, natomiast na rok 2025 zaplanowano kwotę ponad 2 mln zł. Prognozowany miesięczny wydatek na jednego ucznia/wychowanka Szkoły Podstawowej w Sahryniu w 2025 r. sięga 4 481,42 zł. Dla porównania, w Szkole Podstawowej w Werbkowicach ta sama kwota wynosi 2 473,47 zł, czyli jest o 45 proc. niższa niż miesięczny wydatek na jednego ucznia w Sahryniu.

Szkoła Podstawowa w Sahryniu mieści się w budynku, który ma znacznie niższy standard niż budynek szkoły w Werbkowicach. Do użytku oddano go trzy dekady temu, w 1996 r. Praktycznie nigdy nie był remontowany, wykonano jedynie drobne naprawy wynikające z bieżącej eksploatacji. Obecnie wymaga on gruntownej termomodernizacji i dostosowania do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Szkoła nie posiada kuchni ani stołówki. Ciepły posiłek jednodaniowy przywożony jest przez firmę cateringową i wydawany w wydzielonym pomieszczeniu.

Szkoła Podstawowa w Sahryniu nie ma również pełnowymiarowej sali gimnastycznej. Zajęcia z wychowania fizycznego odbywają się w sali gimnastycznej zastępczej i na boisku szkolnym. Przy sali brakuje zaplecza sanitarnego i szatniowego. Budynek wymaga gruntownej modernizacji, ale z uwagi na ilość pilnych i niezbędnych inwestycji prowadzonych przez gminę oraz prognozy demograficzne na kolejny rok nie zaplanowano środków w budżecie gminy na kompleksowy remont budynku szkoły w Sahryniu.

„Inwestowanie w lepsze warunki lokalowe w szkołach, a także liczniejsze klasy, jest inwestowaniem w przyszłość uczniów i ich wszechstronny rozwój” – podsumowują autorzy audytu.

Procedura likwidacji Szkoły Podstawowej w Sahryniu rozpocznie się od podjęcia przez Radę Gminy Werbkowice uchwały intencyjnej.

– 15 września przygotowaliśmy projekt uchwały Rady Gminy Werbkowice o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej w Sahryniu. Zgodnie z przepisami został on wysłany do zaopiniowania do pięciu związków zawodowych działających w szkole, a także do rady rodziców i rady pedagogicznej. Obecnie napływają stamtąd opinie. Po otrzymaniu wszystkich opinii zostanie zwołana sesja Rady Gminy, na której procedowane będą te opinie. 

Zakładamy, że będą one negatywne – związki zawodowe są po to, żeby bronić miejsc pracy. Rada Gminy wtedy prawdopodobnie podejmie uchwałę o odrzuceniu tych opinii, a następnie zagłosuje nad projektem o zamiarze likwidacji szkoły. Jeżeli uchwała uzyska większość w Radzie, to wszystkie dokumenty i opinie związków, rady rodziców oraz rady pedagogicznej zostaną przekazane kuratorowi oświaty, który wyda opinię dotyczącą zamiaru likwidacji szkoły w Sahryniu – tłumaczy zawiłości proceduralne wójt gminy Werbkowice, Monika Podolak.