Na tropie "Rysia". Zagadka śmierci Stanisława Basaja czeka na rozwiązanie

Zagadka śmierci Stanisława Basaja "Rysia" wciąż czeka na rozwiązanie. Do tej pory nie udało się ustalić, jak zginął legendarny dowódca Batalionów Chłopskich i gdzie leżą jego szczątki. IPN sprawdza wszystkie tropy. Ostatni z nich prowadził do lasu pod Dołhobyczowem.

Z naszą redakcją skontaktował się mieszkaniec pow. hrubieszowskiego. – Wiem, gdzie może być zakopany "Ryś" – powiedział nam 83-latek.

W uzgodnieniu z lubelskim IPN-em oraz reprezentującym tę instytucję prokuratorem udaliśmy się w sierpniu do lasu pod miejscowością Zaręka (gm. Dołhobyczów). Towarzyszyli nam funkcjonariusze policji, pogranicznicy i pracownicy Nadleśnictwa Mircze.

Ślad na dębie

– Byłem tu w 1986 r. i wtedy jeden z miejscowych Ukraińców chciał mi pokazać dokładnie to miejsce, ale drugi Ukrainiec złapał go za ramię i zakazał – wspomina 83-latek.

Temat wrócił trzy lata temu. – Za sprawą znajomego Polaka z sąsiedniej wsi po raz drugi dowiedziałem się, że "Ryś" jest zakopany w lesie pod Zaręką – opowiada nasz rozmówca. – Miejsce to jest zaznaczone krzyżem naciętym na dębie od strony północnej.

W lesie dębów nie brakuje, ale po długich poszukiwaniach znaleźliśmy drzewo z dość wysoko umieszczonym nacięciem. Dąb może mieć ok. 100 lat. Czy to właśnie w jego sąsiedztwie trzeba szukać szczątków legendarnego dowódcy BCh?

Z informacji przekazanej nam przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie wynika, że postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r. prokurator umorzył postępowanie przeciwko Piotrowi M., podejrzanemu o to, że w dniu 25 marca 1945 r. w Kryłowie, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi nieustalonymi osobami jako żołnierz oddziału UPA sotni bojowej o kryptonimie "Wowka", brał udział w ataku na miejscowość Kryłów i zlokalizowany w niej posterunek Milicji Obywatelskiej, w toku którego to zdarzenia dokonali zajęcia miejscowości oraz budynku posterunku, a następnie przy użyciu broni palnej dopuścił się zabójstw milicjantów oraz mieszkańców Kryłowa, w tym m.in. Stanisława Basaja.

Więcej przeczytasz w najnowszym numerze i e-wydaniu Kroniki Tygodnia