W marcu nowelizacja ustawy. Pielęgniarki będą orzekać w ZUS-ie

Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza szereg zmian, które będą obowiązywać w różnych terminach. Precyzuje między innymi, jakich aktywności nie można podejmować podczas zwolnienia lekarskiego. Wprowadzi też zasady usprawniające orzecznictwo lekarskie w ZUS.

Obowiązki na zwolnieniu

ZUS będzie mógł żądać od ubezpieczonego wyjaśnień na potrzeby kontroli zwolnienia lekarskiego. 

– Gdy instytucja stwierdzi nieprawidłowości przy wystawianiu zwolnienia, będzie mogła udostępnić takie informacje lekarskim samorządom zawodowym – wyjaśnia rzeczniczka ZUS-u w województwie lubelskim, Małgorzata Korba.

Od 13 kwietnia wejdą w życie kolejne zmiany dotyczące zwolnień lekarskich (ZLA). Tak jak dotychczas na zwolnieniu nie będzie można pracować zarobkowo ani podejmować aktywności niezgodnych z celem zwolnienia.

CZYTAJ: Bank ścigał 91-latkę za dług zmarłego syna. Sąd zdecydował

 – Ustawa wprowadzi definicję czynności incydentalnej, która nie spowoduje utraty zasiłku. To pojedyncze, wyjątkowe działanie, wymagane ze względu na istotne okoliczności i którego brak mógłby doprowadzić do poważnych konsekwencji. Na przykład podpisanie pilnego dokumentu, którego nie może podpisać nikt inny. Takie działania nie mogą jednak wynikać z polecenia pracodawcy – tłumaczy Małgorzata Korba. 

– Aktywność niezgodna z celem zwolnienia to wszelkie działania, które utrudniają lub wydłużają leczenie lub rekonwalescencję. Wyjątkiem są zwykłe czynności dnia codziennego, takie jak wyjście do apteki, lekarza czy na zakupy do pobliskiego sklepu spożywczego – dodaje.

Od 13 kwietnia kontrolerzy będą mieli prawo do legitymowania osoby, której zwolnienie sprawdzają. Uzyskają też prawo wstępu do miejsca przeprowadzania kontroli oraz odbierania wyjaśnień od osoby kontrolowanej, jej płatnika składek, a także lekarza.

Orzecznictwo lekarskie

Kolejne zmiany dotyczą orzecznictwa lekarskiego w ZUS-ie. Mają zwiększyć atrakcyjność zatrudnienia w orzecznictwie i usprawnić wydawanie orzeczeń. 

– Zakład będzie mógł zatrudniać lekarzy orzeczników także na umowy o świadczenie usług. Dotychczas musiał to być etat. Poza lekarzami specjalistami, w ZUS będą mogli pracować również lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w określonej dziedzinie medycyny lub wykonujący zawód lekarza od co najmniej 5 lat. Każdy z nich będzie musiał przejść szkolenie z orzecznictwa lekarskiego. Zmienią się także zasady ustalania wynagrodzenia kadry medycznej – informuje rzeczniczka.

ZUS zyska również możliwość zatrudniania fizjoterapeutów oraz pielęgniarek i pielęgniarzy. Fizjoterapeuci będą mogli wydawać orzeczenia w sprawie rehabilitacji leczniczej finansowanej przez ZUS, a pielęgniarki i pielęgniarze – orzekać o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

PRZECZYTAJ: Edukacja, praca, służba. Tomaszowskie Targi Pracy to Twoja szansa!

W związku z tym pojawiło się pytanie, czy pielęgniarki będą mogły wystawiać zwolnienia lekarskie (L-4). Do tej kwestii odniosła się Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych. 

– Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw nie wprowadza uprawnienia pielęgniarek do wystawiania zwolnień lekarskich. Zmiany dotyczą wyłącznie możliwości orzekania o niezdolności do samodzielnej egzystencji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i przy zachowaniu ustawowych przesłanek oraz nadzoru. Nowe regulacje rozszerzają kompetencje zawodowe pielęgniarek w zakresie orzecznictwa, a nie orzecznictwa czasowej niezdolności do pracy – informuje Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych.

Zwolnienie u jednego pracodawcy

Do końca tego roku osoba mająca dwóch pracodawców powinna otrzymywać zwolnienie lekarskie u każdego z nich. Od 1 stycznia 2027 roku będzie można być na zwolnieniu u jednego pracodawcy i jednocześnie pracować u drugiego, jeśli charakter drugiej pracy na to pozwala. Pacjent będzie musiał poinformować pracodawcę o zwolnieniu lekarskim u innego płatnika zasiłku i wskazać jego okres.

Gdy klient ZUS nie zgadza się z orzeczeniem lekarza orzecznika, sprawa trafia do trzyosobowej komisji lekarskiej ZUS. Podobnie jest, gdy główny lekarz orzecznik zgłasza zarzut wadliwości orzeczenia. Od 2027 roku również na etapie ponownego rozpatrzenia klient spotka się z jednym lekarzem orzecznikiem. W sytuacjach szczególnie skomplikowanych ZUS będzie mógł skierować sprawę do komisji trzech lekarzy. To przyspieszy wydawanie orzeczeń. Ustawa określa termin wydania orzeczenia na 30 dni. W przypadku przekroczenia terminu klient będzie mógł ponaglić ZUS.

CZYTAJ: Zdjęcie z wakacji na L4? ZUS cofa zasiłki i żąda zwrotu pieniędzy

Wideorozmowy i orzeczenia elektroniczne

Możliwa będzie wideorozmowa lekarza orzecznika z pacjentem, gdy badanie stacjonarne nie jest konieczne. Orzeczenie lekarskie będzie wydawane elektronicznie. Jeśli dostarczenie go przez internet nie będzie możliwe lub pacjent poprosi o papierowy dokument, otrzyma papierowe orzeczenie.

Ustawa precyzuje zasady dostępu ZUS do dokumentacji medycznej podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Nowelizacja określa formę i termin (14 dni od otrzymania wniosku), w jakim przychodnie mają obowiązek przekazać dokumentację do ZUS.