Powiat hrubieszowski: Referendum z dwuletnim poślizgiem

Na początku maja 2021 r. grupa mieszkańców powiatu hrubieszowskiego poinformowała o zamiarze przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania Rady Powiatu Hrubieszowskiego. Inicjatorzy tłumaczyli wówczas, że władze powiatu działają na szkodę lokalnej społeczności. 6 lipca 2021 r. Marta Wierzbicka, pełnomocnik inicjatora referendum, złożyła wniosek o przeprowadzenie tego plebiscytu.

Referendum przeprowadza się na wniosek co najmniej 10 proc. uprawnionych do głosowania mieszkańców powiatu. Grupa Inicjatorów Referendum zebrała wyższe od wymaganego poparcie uprawnionych do głosowania mieszkańców powiatu hrubieszowskiego. Referendalną inicjatywę prawidłowo poparło 5213 mieszkańców tego powiatu, a potrzebne było poparcie 5182 mieszkańców uprawnionych do głosowania.

Zaczęło się ponad 2 lata temu

3 sierpnia 2021 r. komisarz wyborczy w Zamościu I odrzucił wniosek inicjatorów referendum. W jego ocenie inicjatorzy nie wywiązali się z obowiązku poinformowania mieszkańców powiatu o przedmiocie referendum wraz z uzasadnieniem. Komisarz tłumaczył, że zgodnie z przepisami powinni byli to zrobić w gazecie codziennej.

Marta Wierzbicka, przewodnicząca komitetu referendalnego, zaskarżyła to postanowienie komisarza wyborczego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie. 4 listopada 2021 r. zapadł wyrok w tej sprawie. WSA w Lublinie uchylił postanowienie komisarza wyborczego o odrzuceniu wniosku w sprawie przeprowadzenia referendum dotyczącego odwołania Rady Powiatu Hrubieszowskiego przed końcem kadencji.

– Sąd nie zgodził się z oceną komisarza wyborczego z Zamościa. Uznał, że inicjatorzy referendum wypełnili ustawowy obowiązek poinformowania mieszkańców, publikując informacje dot. referendum, zarówno w lokalnej prasie, jak i na portalu informacyjnym w Internecie. A to jest zgodne z ustawą o referendum – tłumaczył wtedy sędzia Robert Hałabis, rzecznik prasowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Przed uprawomocnieniem się tego wyroku skargi kasacyjne w Naczelnym Sądzie Administracyjnym złożyli komisarz wyborczy w Zamościu i prokurator regionalny w Warszawie. Prawie 2 lata temu zaskarżyli oni w NSA w Warszawie wyrok sądu administracyjnego niższej instancji w Lublinie. 5 września tego roku NSA wydał prawomocny wyrok, w którym oddalił skargi kasacyjne komisarza wyborczego i prokuratora regionalnego.

„Należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok WSA jest prawidłowy, a zarzuty obu skarg kasacyjnych nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym skargi te podlegają oddaleniu” – czytamy w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Czy radni dotrwają do końca kadencji? 

– Bardzo nas cieszy finalna i ostateczna decyzja sądu administracyjnego, a także korzystny dla mieszkańców powiatu hrubieszowskiego wyrok. Po wielu perturbacjach okazało się, że jednak dojdzie do referendum. W powiecie konieczna jest zmiana rządzących. To jedyna szansa na powrót do normalności. Mimo, że do końca kadencji rady powiatu pozostało prawdopodobnie kilka miesięcy, nie zamierzamy rezygnować z referendum. Zwłaszcza, że referendalny wniosek poparło kilka tysięcy mieszkańców powiatu – tłumaczy Marta Wierzbicka.

• Czytaj też: Hrubieszów: Masz w domu niepotrzebne pluszaki? To przynieś je do biblioteki

8 września komisarz wyborczy w Zamościu wydał postanowienie o przeprowadzeniu powiatowego referendum w sprawie odwołania Rady Powiatu Hrubieszowskiego przed upływem kadencji. Termin głosowania wyznaczył na 22 października. Do 20 października do północy potrwa kampania referendalna, a 22 października o godz. 7 rozpocznie się głosowanie. Lokale wyborcze będą otwarte do godz. 21.

Uprawnionych do głosowania w tym referendum jest prawie 49,9 tys. mieszkańców powiatu hrubieszowskiego. By referendum było ważne, zagłosować musi 15 839 uprawnionych, a jeżeli ponad połowa ważnych głosów będzie za odwołaniem rady – tamtejsi samorządowcy stracą mandaty.

• Przeczytaj: Hrubieszów: Otwarto pracownię dla młodych ekologów