Historia Papuszy: "Laleczka" z sitanieckich łąk

Dokument został sporządzony przez ks. Jana Badowskiego, ówczesnego proboszcza sitanieckiej parafii. Dlaczego jest tak ważny? – Nie ma wątpliwości gdzie urodziła się słynna Papusza – podkreśla dr Agnieszka Szykuła-Żygawska. 

Dotychczas nie było to oczywiste. Co się zmieniło? Po tym odkryciu zamojskiej badaczki możemy już z całą pewnością mówić o słynnej Papuszy – wybitnej poetce rodem z podzamojskiego Sitańca. 

Naprawdę mamy się czym pochwalić!

Wizyta ducha

"Pochodzenie moje. Tatuś był z Warmijaków i Berników (były to grupy polskich Romów – przyp. red.), mamusia z galicyjskich Cyganów" – pisała po polsku Papusza w swoim pamiętniku (zachowało się prawie 200 stron tych zapisków). "Z ojca lepsza rodzina. Ojca dobrze nie pamiętam, miałam pięć lat jak umarł mi na Syberii (stało się to ok. 1914 r.). Mamusia wyszła za mąż po ośmiu latach za Wajsa Jana. Ja byłam jedna u matki. Było mi dobrze na jedno, ale na drugie źle, bo nie umiałam czytać, mając dwanaście lat życia". 

Bronisława Wajs z domu Zielińska, zwana także Papuszą, nie napisała, w którym roku i w jakiej miejscowości się urodziła (wiadomo, że jej matka nazywała się Katarzyna Zielińska). W dokumentach pojawiały się różne nazwy miast lub wsi, w których Papusza podobno przyszła na świat. To m.in. Lublin, Płońsk i Sitaniec (gm. Zamość). Daty urodzenia poetki także podawano odmienne. Najczęściej były to lata: 1908, 1909 lub 1910. W wydanej pięć lat temu książce Angeliki Kuźniak pt. "Papusza" możemy przeczytać, iż poetka urodziła się 17 sierpnia w 1908 r. w podzamojskim Sitańcu lub 10 maja 1910 r. w Lublinie. Taką informację możemy także znaleźć m.in. w Wikipedii. Natomiast Jerzy Ficowski, poeta, prozaik, eseista i tłumacz w książce pt. "Cyganie na polskich drogach" napisał jedynie, iż Papusza urodziła się w 1909 lub 1910 roku. 

Więcej przeczytasz w najnowszym numerze i e-wydaniu Kroniki Tygodnia