Zamość: Incydent podczas Eurofolku. Skandal czy chuligański wybryk?

XXII Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny „Eurofolk – Zamość 2025” rozpoczął się we wtorek (8 lipca). Do Zamościa przyjechali artyści z folklorystycznych zespołów z Hiszpanii, Indii, Kolumbii, Senegalu, Serbii oraz Polski. Festiwal otworzył Zespół Pieśni i Tańca „Zamojszczyzna” koncertem „Gospodarze – Gościom”. Po zakończeniu występu na Rynku Wielkim zarówno gospodarze, jak i ich goście rozeszli się do domów oraz miejsc zakwaterowania.

Czytaj też: Nielegalna migracja: Radni z Zamościa przyjęli stanowisko. Większość była „za”

Od słowa do noża

Na drugi dzień (9 lipca) prezydent Zamościa, Rafał Zwolak, opisał w mediach społecznościowych incydent, do którego doszło po koncercie. Przekazał, że gdy zagraniczni artyści wracali do miejsc, w których są zakwaterowani, „w ich stronę padały wulgarne słowa. A straż miejska odbierała sygnały od agresywnych mieszkańców, którzy żądali interwencji, bo »po rynku chodzą imigranci«” – czytamy w poście prezydenta Zamościa.

Rafał Zwolak uważa, że sytuacja, do której doszło w Zamościu, „to efekt działań niektórych polityków i środowisk, które straszą nielegalnymi imigrantami i nakręcają nienawiść”. Wszystko po to, by na strachu budować swój kapitał polityczny. „I niestety wkraczają z tą polityką do samorządów i miast takich jak Zamość” – napisał Zwolak.

Dodał, że incydent z obrażaniem zagranicznych artystów pokazuje, iż „nakręcana spirala strachu i nienawiści wobec imigrantów, uchodźców i »tych innych« już działa”.

Prezydent Zamościa podkreślił, że nienawiść o podłożu ksenofobicznym czasami występuje pod sztandarami „patriotyzmu” oraz „obrony polskości”. „Teraz agresja eskaluje. Starałem się uspokajać i tłumaczyć. Szukamy muru zamiast mostów. A to też napędza agresję i przemoc, nakręca spiralę nienawiści, która może doprowadzić do kolejnych tragicznych sytuacji. Bo tak naprawdę zło zaczyna się od słowa. A od słowa do noża blisko” – napisał Rafał Zwolak.

Prezydent Zamościa zwrócił uwagę, że „Eurofolk” zawsze był świętem tolerancji i otwartości na świat. Stwierdził też, że nikt nie chce, aby w Zamościu przebywali migranci, którzy dostali się nielegalnie do Polski. Zaznaczył, że agresja wobec gości festiwalu jest niedopuszczalna. 

„Okażmy naszym gościom życzliwość. Przyjechali tu dla nas. »Eurofolk« jest z nami od 22 lat, niech będzie – jak dotąd – świętem radości” – zaapelował prezydent.

Haniebny incydent

„To haniebny incydent!” – napisała była przewodnicząca Rady Miasta Zamość, Agnieszka Jaczyńska, i dodała, że nie jest tym incydentem zaskoczona. 

„Jako radni Koalicji Obywatelskiej przestrzegaliśmy przed taką sytuacją, nie godziliśmy się na uchwały i stanowiska kreujące nieprawdziwy obraz sytuacji w Zamościu, zawierające treści kłócące się z uniwersalnymi zasadami humanitaryzmu i poczucia człowieczeństwa” – napisała, nawiązując do nieudanych prób podjęcia przez radnych Koalicji Obywatelskiej uchwały w sprawie „wyrażenia stanowiska w przedmiocie ewentualnego lokowania na terenie Miasta Zamość imigrantów, którzy nielegalnie przekroczyli granice Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej”.

Po południu, na zwołanej konferencji prasowej, prezydent Zamościa poinformował, że słownie zostali zaatakowani przez przypadkowe osoby członkowie zespołów tanecznych z Senegalu i Serbii. W ich kierunku padały wulgarne i obraźliwe komentarze związane z kolorem skóry i pochodzeniem.

 – Gdy przedstawiciele zespołów wracali do miejsc zakwaterowania, padały w ich stronę niecenzuralne słowa i obelgi. Dostałem informacje od osób, które prowadziły te zespoły, że byli wyzywani i uciekli przestraszeni – relacjonował prezydent.

Dodał również, że do podobnych sytuacji nie dochodziło nigdy wcześniej podczas festiwalu, który od 22 lat przyciąga do Zamościa artystów z całego świata.

Komendant Straży Miejskiej w Zamościu, Artur Ścibak, potwierdził, że funkcjonariusze otrzymali zgłoszenia od zaniepokojonych mieszkańców, którzy obawiali się, że do miasta przyjechali uchodźcy.

– Obawiają się, że są to uchodźcy, którzy pojawili się Bóg wie skąd. My sytuację próbujemy rozładować, informując wszystkich, że są to członkowie zespołów folklorystycznych – powiedział Ścibak.

Prezydent jeszcze raz podkreślił, że Zamość nie przyjmuje nielegalnych imigrantów. Zaapelował do mieszkańców o zachowanie spokoju i szacunek wobec gości z zagranicy. 

– Nie może być naszej zgody na takie zachowanie. Jeśli nie będziemy reagować, to przyzwolenie będzie rodziło jeszcze większą agresję – ostrzegł prezydent.

Podczas konferencji zapewniono, że organizatorzy i opiekunowie grup są uczuleni, by reagować na wszelkie przejawy agresji.

Bardzo zła reklama miasta

Do skandalu, o którym informowały 9 lipca media ogólnopolskie, odniósł się przewodniczący Rady Miasta Zamość, Piotr Błażewicz (PiS). 

„Byłem, jestem i pozostanę przeciwny nielegalnej migracji – czyli przekraczaniu granicy Rzeczypospolitej Polskiej z naruszeniem prawa. To nie ma nic wspólnego z rasizmem, a wszystko z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo i porządek” – napisał w mediach społecznościowych Błażewicz.

Zapewnił, że rozmawiał na temat podanego przez prezydenta Zamościa incydentu ze strażą miejską i policją. 

„Policja do tej pory nie otrzymała żadnego zgłoszenia dotyczącego napaści słownej bądź jakiegokolwiek aktu agresji wobec uczestników Eurofolku. Straż Miejska natomiast wczoraj wylegitymowała jedynie turystę z Kraśnika, który w niewłaściwy sposób skomentował obecność cudzoziemców na ulicach Zamościa. A mimo to ktoś postanowił rozkręcić aferę i zafundować naszemu miastu wyjątkowo złą reklamę. Pytanie brzmi: po co? I komu ma to służyć?”

Na ten post zareagował prezydent Zamościa, Rafał Zwolak. Napisał, że na ul. Piłsudskiego, w kierunku gości z Senegalu, „jakieś osoby” krzyczały: „Wyp…ać czarnuchy do Afryki, wyp…ać czarnuchy”. Świadkami byli dziewczyny, które odprowadzały członków zespołu do bursy. 

„One przestraszyły się bardziej niż goście, którzy nie znali polskiego” – napisał Zwolak. „Czy hasła, które przytoczyłem, to hasła przyjazne? Ile razy ci ludzie musieliby je wykrzykiwać, żeby je uznać za agresywne? Takie słowa nie są normalne. I nie ma lepszego i gorszego zła. Na każde zło trzeba reagować. Bo może dzięki temu uda się zapobiec poważniejszym incydentom. Dlatego nie mogę takich zachowań przemilczeć” – czytamy w poście prezydenta.

Przeczytaj: Zamość: Czas na „Eurofolk”. Wystąpią zespoły z Hiszpanii, Indii, Kolumbii, Senegalu, Serbii