Lubycza Królewska: Podsumowanie kadencji 2018-2024 burmistrza Marka Łuszczyńskiego [ROZMOWA]

5 lat temu Marek Łuszczyński decyzją mieszkańców przejął władzę w gminie. Pamięta pan swoje postulaty? Czy udało się zrealizować zamierzone cele?

Marek Łuszczyński: – 21 listopada 2018 r. był ważnym dniem w moim życiu. Wtedy, po złożeniu ślubowania, zgodnie z wolą mieszkańców wyrażoną w wyborach, rozpocząłem jako burmistrz pracę na rzecz naszej społeczności. Bardzo dobrze pamiętam punkty mojego programu wyborczego, były one jedocześnie postulatami i marzeniami mieszkańców gminy. Większość z nich udało się zrealizować. Niektóre są na etapie realizacji, są też takie, które, ze względu na proces projektowania, wymagają dłuższego czasu na realizację i są na różnym etapie zaawansowania.

Jednym z najważniejszych celów była naprawa finansów gminy, czyli zmniejszenie zadłużenia.

– Dług gminy był poważnym problemem. Istniało niebezpieczeństwo wprowadzenia przez premiera na wniosek wojewody komisarza. Dla wielu wykonawców byliśmy niewiarygodni finansowo, dlatego nie składali oni ofert w przetargach. Z powodu braku wolnych środków w budżecie i braku zdolności kredytowej gmina nie mogła składać wniosków na dofinansowanie zadań, w których wymagany był wkład własny.

W chwili obejmowania przez mnie urzędu burmistrza Gmina Lubycza Królewska była jedną z najbardziej zadłużonych gmin, zajmowała niechlubne 37 miejsce w Polsce i  2 w woj. lubelskim. Na koniec 2018 r.  zobowiązanie gminy wynosiło 18 167 240,59 kapitału do spłaty. Do tego doliczyć trzeba koszty obsługi długu, co dawało przybliżoną sumę do spłaty ponad 22 mln zł.

Przez 5 lat udało się zmniejszyć zadłużenie o około 60 proc. Na koniec 2023 roku zadłużenie gminy z tytułu kredytów i pożyczek wynosi 8 729 872,80 zł.

Lubycza dostała szansę, by bardzo się rozwinąć.

– Dzięki pewnym zmianom, które wprowadziłem od 2021 roku finanse gminy poprawiły się na tyle, że mogliśmy wygospodarować nadwyżkę budżetową, pozwalającą na wkład własny do realizacji inwestycji długo oczekiwanych i bardzo ważnych dla mieszkańców. Za mojej kadencji gmina pozyskała ponad 45 mln zł.

Jakie inwestycje zostały przeprowadzone w ciągu ostatnich 5 lat?

– Wybudowanych zostało ponad 30 km dróg w prawie wszystkich miejscowościach gminy, wybudowaliśmy bądź wyremontowaliśmy 15 ulic. To bardzo dużo, ale przed nami kolejne przetargi na wyłonienie wykonawców na budowę 10 km dróg gminnych, zaplanowanych do wykonania jeszcze w tym roku. Ważnym zadaniem ze względu na bezpieczeństwo była budowa oświetlenia ulicznego i chodników. W tej dziedzinie potrzeby są jeszcze ogromne.

Przez 5 lat remontem objęliśmy też świetlice, remizy, pomieszczenia dla podstacji pogotowia ratunkowego i pomieszczenia Centrum Kultury Sportu i Turystyki. Na etapie realizacji jest jeszcze modernizacja i remonty świetlic w miejscowościach, gdzie były PGR-y. 

Bardzo ważnym postulatem moim, ale i mieszkańców były modernizacja, remonty istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W przypadku takich inwestycji proces projektowania, uzyskania pozwoleń na budowę jest bardzo długi. Ale tu również udało się dużo zrobić: wybudowaliśmy stację uzdatniania wody w Machnowie Nowym, gdzie przed jej uruchomieniem woda była cały czas na granicy przydatności do spożycia. Powstała koncepcja modernizacji i budowy sieci wodociągowej wraz z hydrofornią dla całej gminy. W miejscu lokalizacji hydroforni w m. Pawliszcze wybite zostały 2 studnie głębinowe. Potwierdziły się prognozy, że jakość wody jest tam bardzo dobra. Teraz zostanie ogłoszony przetarg na wykonanie dokumentacji projektowej na budowę hydroforni i sieci wodociągowej dla całej gminy.

Zależało mi na doposażaniu OSP. Mamy nowy sprzęt, nowe samochody. 

Wsłuchując się w głos mieszkańców, po wielu latach w Lubyczy znów mamy kąpielisko, które jest miejscem wypoczynku. Marzeniem moim i mieszkańców było też zagospodarowanie centrum Lubyczy Królewskiej. W roku 2023 oddany został do użytkowania zrewitalizowany plac, który od razu stał się miejscem tętniącym życiem, dziś jest wizytówką naszej gminy.

Najmniejsza zmiana na lepsze cieszy, ale na pewno są takie, które są dla burmistrza powodem do dumy i sprawiają największą radość.

– Tak, to prawda, a najbardziej cieszą mnie te inwestycje, które w znaczący sposób poprawiają komfort życia mieszkańców. Są to inwestycje infrastrukturalne tj.: wybudowanie rekordowej długości dróg, wybudowane i nadal budowane oświetlenie uliczne, wybudowane chodniki. Dumny jestem z wybudowanego placu w centrum Lubyczy i zagospodarowania zbiorników wodnych w Lubyczy Królewskiej. Cieszy też to, że sami mieszkańcy gminy robią wiele, by ulice ich miejscowości były coraz piękniejsze.

Lubycza pięknieje i stawia na turystykę.

– Przez wiele lat tematyka związana z turystyką była niedoceniana przez moich poprzedników, traktowana po macoszemu: niby jest potrzebna, ale pieniędzy to z tego raczej nie będzie. Postanowiliśmy to zmienić, tym bardziej, że mamy idealne warunki do uprawiania różnych form turystyki. 20 lat temu mieszkańcy Siedlisk własnymi siłami stworzyli Muzeum Skamieniałych Drzew. Teren dookoła Siedlisk jest jednym z 5 na świecie, gdzie w ziemi występuje duża ilość skrzemieniałych drzew. Ten fenomen opisywał już Jan Długosz w swojej kronice. Żeby muzeum lepiej prosperowało, zmieniliśmy czas otwarcia – działa więc w systemie ciągłym, współorganizuje corocznie dwa rajdy piesze oraz rajd rowerowy, cyklicznie z wykorzystaniem cerkwi pw. św. Mikołaja w Siedliskach, w jej wnętrzu organizowane są wystawy malarstwa, fotografii czy rzeźby, odbywają się przedstawienia i koncerty. Corocznie w Siedliskach organizowany jest Piknik Historyczny i Piknik Kawaleryjski. Powstały 2 nowe ścieżki. Mamy też przepiękne cerkwie greckokatolickie w Hrebennem, Siedliskach, Korniach, Machnowie Starym, Żurawcach i Kniaziach, 46 schronów tzw. Linii Mołotowa, Sołokiję – ostatnią dziką rzekę Polski.

Dostrzegając stale zwiększający się ruch turystyki rowerowej, gmina przystąpiła do działań mających na celu poprawę infrastruktury przeznaczonej dla rowerzystów. Obecnie wraz z in. gminami z woj. lubelskiego jesteśmy uczestnikiem projektu „Rowerowe Roztocze”. Na odcinku Hrebenne – Siedliska – granica woj. powstanie nowa ponad 5-km ścieżka rowerowa wraz z Miejscem Obsługi Rowerzystów. 

W ramach zawiązanego z gminami Partnerstwa Roztocze Środkowe planowane jest oznakowanie na terenie naszej gminy oznakowanie ok. 34 km tras rowerowych, postawienie wiat, ławostołów, tablic informacyjnych. Ponadto planujemy stworzyć miejsce obsługi turystów w Hucie Lubyckiej. Planujemy w I etapie przebudować dawną świetlicę, ogrodzić i zabezpieczyć teren. Docelowo chciałbym, żeby tam  powstało pole dla kamperów. Największe zmiany będą dotyczyły Siedlisk. W ramach Partnerstwa zamierzamy rozbudować Muzeum Skamieniałych Drzew. Powstanie Kino Sferyczne i stanowiska prezentujące przekrój geologiczny w miejscu naturalnego nagromadzenia skrzemieniałych fragmentów mioceńskiego drewna cypryśnika. To koszt ponad 6 mln zł. Ta inwestycja ma w znacznym stopniu zwiększyć ruch turystyczny, ale też stworzyć nowe miejsca pracy.

W 2022 roku wraz z mieszkańcami świętował pan 600-lecie nadania praw miejskich Lubyczy. Specjalnie na tę okazję zapoczątkowane zostały ciekawe wydarzenia i nie tylko.

– Czas kadencji obfitował w wiele ciekawych wydarzeń sportowych i kulturalnych. Kluczowym wydarzeniem jednak były obchody 600-lecia Lubyczy Królewskiej. Niemal wszystkie organizacje zaangażowały się w ich przygotowanie. W ramach obchodów odbyła się uroczysta sesja Rady Miejskiej, podczas której wręczone zostały odznaczenia państwowe oraz tytuły: Honorowy Obywatel Gminy Lubycza Królewska i Zasłużony dla Gminy Lubycza Królewska. Na uwagę zasługuje np. inicjatywa sadzenia 600 drzew na 600-lecie Lubyczy Królewskiej. Odbyły się liczne koncerty. Zainaugurowany został cykl wydarzeń kulturalnych pod nazwą „Mojemu Miastu”, Piknik Służb Mundurowych, Jarmark Królewski – Święto Miodu i Ziół, Kryminalia Lubyckie, czyli literacki festiwal horroru i kryminału. One na stałe już wpisały się w kalendarz kulturalny naszej gminy. Są wydarzeniami cyklicznymi, bo cieszą się ogromnym zainteresowaniem. 

Przygotowujemy oferty kulturalne odpowiadające potrzebom zarówno młodszych, jak i starszych mieszkańców. Dzięki wsparciu gminy na wysokim poziomie wydawane są: rocznik i kwartalnik, a także inne publikacje regionalne. Pomiędzy samorządem, instytucjami, stowarzyszeniami i Kołami Gospodyń Wiejskich można było zobaczyć praktyczny wymiar współpracy w licznych działaniach. Współpracujemy ze środowiskami naukowymi, czego przykładem jest udział pracowników naukowych w konferencjach organizowanych przez stowarzyszenia i samorząd.

Tegoroczny budżet Lubyczy jest kontynuacją rozwoju gminy.

– Zdecydowanie tak. Kończymy rozpoczęte inwestycje tj.: budowa oświetlenia, remonty świetlic, ale zaczynamy nowe. W przygotowaniu jest przetarg na budowę kolejnych dróg m.in. 4 dróg w Machnowie Nowym, dróg dojazdowych do Machnowa Starego, do Nowosiółek Kardynalskich, dokończenie budowy 2 dróg w Dyniskach Nowych, budowa drogi i chodnika w Żurawcach-Osadzie, w Wierzbicy i budowa chodnika w Rudzie Żurawieckiej-Os.

W planach mamy też budowę 3 dróg w Hucie Lubyckiej, 5 dróg w Hrebennem, drogi w Mostach Małych, 2 dróg w Potokach, 2 dróg w Rudzie Żurawieckiej, drogi w Rudzie Lubyckiej, 3 dróg w Żurawcach, 2 dróg w Zatylu, 2 dróg w Siedliskach, drogi w Rudkach i w miejscowości Pawliszcze. Planowane jest wybudowanie 7 ulic w Lubyczy Królewskiej, wymiany lamp oświetlenia ulicznego na energooszczędne i budowa nowych linii oświetlenia. Przygotowywane są projekty na modernizację i remonty placówek oświatowych. Szykujemy się do budowy hydroforni wraz z siecią wodociągową dla całej gminy, budowy sieci kanalizacyjnej dla miejscowości, które jej nie mają oraz budowy nowych sieci kanalizacyjnych.

Gmina potrzebuje nowych obiektów użyteczności publicznej, dlatego przygotowujemy dokumenty planistyczne do budowy Gminnego Centrum Zarządzania Kryzysowego, ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa w Lubyczy Królewskiej (Remiza i Podstacja Pogotowia Ratunkowego) oraz budowy Centrum Kultury w Lubyczy Królewskiej. Chcemy też wybudować salę gimnastyczną przy szkole w Machnowie Nowym. Czeka nas 2 etap rewitalizacji kąpieliska w Lubyczy Królewskiej, budowa skateparku przy Centrum Sportu i Rekreacji. Planujemy rozbudowę przedszkola w Lubyczy i utworzenie przedszkola w Machnowie Nowym. W Lubyczy powstanie żłobek, na który mamy już przyznane środki. Zamierzamy też utworzyć Klub Seniora w Machnowie Nowym i poszerzyć ofertę dla seniorów w Lubyczy.

Planujemy zakup i montaż 2 ławek solarnych z hot spotem i możliwością ładowania urządzeń mobilnych takich jak: telefon, tablet czy laptop. Pomysł na pewno spodoba się turystom i wszystkim mieszkańcom bez względu na wiek.

Moją dewizą jest – „Labor omnia vincit” (Praca zwycięża wszystko). Jeśli wolą mieszkańców będzie, żebym dalej pełnił funkcję burmistrza, będę wytrwale pracował na rzecz naszej małej ojczyzny i dokończę realizację zadań ważnych dla mieszkańców Gminy Lubycza Królewska.