Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
czwartek, 19 listopada 2026 07:29
Przeczytaj!
Reklama
Reklama

Podwójny portret Zamojszczyzny: Tunel i bitwa o skarby

"Wchodzimy do zamojskiej synagogi. To jedno wielkie rumowisko. Okna są powybijane i zakryte deskami, drzwi zabite gwoździami" – wspominał Mosze Szliam, który odwiedził Zamość w maju 1946 r. "Tak wygląda zamojska synagoga o słynnej architekturze, nie możemy nawet wejść do środka...".
Podwójny portret Zamojszczyzny: Tunel i bitwa o skarby

Autor: ze zbiorów Adama Gąsianowskiego.

Podobnych, smutnych relacji byłych, żydowskich obywateli miasta jest więcej. Tak pisała Helena Szafner, która odwiedziła Zamość jesienią 1945 r.:

"Znowu zaczęłam błądzić po mieście. Poszłam ulicą Pereca w kierunku synagogi zbezczeszczonej przez Niemców – okna powybijane, drzwi zabite gwoździami" – notowała. "Wysiłki garstki Żydów zmierzających do doprowadzenia synagogi do porządku napotkały na trudności ze strony administracji miasta".

Okazuje się, że zniszczenia tego unikatowego zabytku dokonali nie tylko niemieccy najeźdźcy.
"Kiedy stałem obok synagogi na ulicy Pereca (jej nazwa przetrwała nawet czasy okupacji niemieckiej), podszedł do mnie jakiś Polak w wojskowym mundurze i zwrócił się do mnie z pytaniem: czego pan tutaj szuka panie profesorze?" – wspominał także Mordechaj Canin, który po ostatniej wojnie odwiedził Zamość. "Przyglądam się temu budynkowi i nie wiem co to jest".

Nieznany Polak wytłumaczył, że stoją przed starą, zamojską bożnicą. Przekonywał też, że w tym miejscu Żydzi ukryli srebrne sprzęty i naczynia "ze wszystkich bożnic w Zamościu". Następnie zaprosił przybysza do synagogi, która była otwarta. Tam pokazał mu coś, czego pan Mordechaj chyba się nie spodziewał.

"Widzę głęboki dół, a w nim sklepienie podziemnego tunelu. Niżej tunel jest obszerny i w ciemności nie widać, gdzie się kończy. Mój rozmówca wyjaśnia, że zbudowano go przed  czasami, gdy tutaj rządzili Zamoyscy i ciągnie się na odległość wielu kilometrów, aż do Krasnegostawu" – notował Mordechaj Canin.

To w nim zamojscy Żydzi mieli ukryć swoje skarby. Według opowieści samozwańczego przewodnika, gdy Niemcy opuścili Zamość (a Sowieci jeszcze go nie zajęli), okoliczna ludność zabrała się za poszukiwanie skarbów. Rozkopano i zniszczono starą synagogę.

Robiono to podobno dniem i nocą. W końcu... znaleziono skrzynie z kosztownościami. To była nie lada sensacja!
"A kiedy otwarto skrzynie, rabusie niemal się pozabijali. Jeden rzucał się na drugiego (...), każdy łapał co się dało, co mu wpadło w ręce (...)" – ciągnie swoją opowieść Mordechaj Canin. "Z jego wyjaśnień zrozumiałem, że były tam schowane zamojskie zwoje Tory, korony na Torę, świeczniki, lampy chanukowe, żyrandole i inne święte przedmioty (...). Kiedy wkroczyła Armia Czerwona i żołnierze rosyjscy dowiedzieli się o walce rabusiów (o skarby), sami zaczęli kopać głębiej w tunelu. Młotkami ostukali mury".
To była kolejna dewastacja. Sowieci nic jednak w synagodze nie znaleźli.

Więcej na ten temat w papierowym i e-wydaniu Kroniki Tygodnia. 



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

rr 14.11.2018 19:30
I tak powstają legendy - tunel do Krasnegostawu "zbudowany" zanim powstało samo miasto, przez ludzi (Żydzi), którzy nie mieli prawa tam przebywać :)

j 28.02.2017 21:42
No to już wiadomo gdzie są i dokąd prowadzą słynne zamojski podziemia.

Kronika Tygodnia

Chcesz częściej widzieć nasze newsy?

Dodaj Kronikę Tygodnia do preferowanych źródeł w Google i bądź bliżej najważniejszych spraw z regionu.

Reklama
Urokliwy dom z dużą działką | Zawady gm. Jarczów Cena: 239000 PLN Szukasz spokojnego miejsca na ziemi, przestrzeni pod własne gospodarstwo, siedlisko lub inwestycję w agroturystykę? Ta wyjątkowa nieruchomość łączy tradycyjny wiejski klimat z wygodnym dostępem do pełnej infrastruktury i miast.GŁÓWNE ATUTY NIERUCHOMOŚCI:-Ogromna działka o powierzchni 1,40 ha – grunty o bardzo dobrej klasie bonitacyjnej, idealne pod uprawy, ogród lub własną przestrzeń rekreacyjną.-Szeroki front (ok. 42 m) – daje doskonałe możliwości aranżacyjne, wygodny wjazd i szerokie pole manewru.-Bezpośredni dostęp do drogi asfaltowej – całoroczny, komfortowy dojazd.-Pełne media na działce: podłączona woda, prąd oraz kanalizacja + tradycyjna studnia (idealna np. do podlewania ogrodu).DOM DREWNIANY (ok. 70 m²):Jednokondygnacyjny, klimatyczny dom z drewna (pokryty eternitem) z wymienioną stolarką okienną na szczelne okna PCV. Wnętrze oferuje czytelny i funkcjonalny układ pomieszczeń:-Wiatrołap (przestrzeń na garderobę/buty),-Przedpokój,-Wydzielone miejsce na łazienkę (do własnej aranżacji),-Duża, jasna kuchnia,-Obszerny, przestronny pokój.BUDYNKI GOSPODARCZE:Na terenie działki znajdują się 3 dodatkowe budynki o wszechstronnym przeznaczeniu:-Duży murowany budynek gospodarczy – podzielony na część inwentarską (dawny chlewik/stajnia) oraz część stanowiącą tzw. letnią kuchnię (doprowadzony prąd – świetne miejsce na pracownię lub bazę majsterkowicza).-Drewniany garaż – bezpieczne miejsce na samochód lub sprzęt rolniczy/ogrodniczy.-Drewniany mały schowek – idealny na narzędzia ogrodowe czy drewno.LOKALIZACJA I OKOLICA:Cicha, malownicza i bezpieczna okolica pozwalająca odetchnąć od miejskiego zgiełku.-Bliskość Jarczowa: szybki i sprawny dojazd do centrum gminy, gdzie znajdziesz pełną infrastrukturę: Urząd Gminy, Szkołę Podstawową, Ośrodek Zdrowia, Aptekę, Samorządowy Ośrodek Kultury (SOK), sklep oraz placówkę pocztową.-Dogodny dojazd do Tomaszowa Lubelskiego – bliska odległość od miasta powiatowego zapewnia łatwy dostęp do szkół średnich, szpitala, marketów i usług.DLA KOGO?Nieruchomość doskonale sprawdzi się jako:-Siedlisko dla osób szukających ciszy i bliskości natury,-Gospodarstwo rolne / ogrodnicze (III klasa),-Baza pod rekreację lub biznes (np. warsztat, agroturystyka).Zapraszam do kontaktu i obejrzenia nieruchomości na żywo!Zainteresowany? Zadzwoń i umów się na prezentację, aby osobiście docenić potencjalną przestrzeń tego wyjątkowego mieszkania.Bezpłatnie pomagamy w formalnościach związanych z uzyskaniem kredytu na zakup nieruchomości. Nasz doradca kredytowy bezpłatnie sprawdzi Twoją zdolność kredytową i przedstawi najlepsze oferty z ponad 10 banków.Posiadasz podobną nieruchomość? Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji – odpowiemy na pytania dotyczące ceny, procesu sprzedaży oraz możliwości poprawy atrakcyjności oferty.Oferujemy również:•⁠ ⁠Pośrednictwo w kupnie, sprzedaży oraz najmie nieruchomości.•⁠ ⁠Pomoc w sprzedaży nieruchomości o skomplikowanej sytuacji prawnej.•⁠ ⁠Rzetelne oceny wartości nieruchomości.•⁠ ⁠Uzyskanie świadectwa energetycznego.PAULINA [email protected]ółnoc Biuro Nieruchomościul. Żeromskiego 3, 22-400 Zamość Data dodania ogłoszenia: 11.11.2026 Urokliwy dom z dużą działką | Zawady gm. Jarczów
Działki | Ruda Wołoska Cena: 80000 PLN Atrakcyjne działki budowlane w Ruda Wołoska (ul. Tomaszowska) - kup całość lub pojedynczo!Szukasz spokojnego miejsca na budowę wymarzonego domu z dala od zgiełku miasta, a jednocześnie z szybkim dojazdem? Oferujemy na sprzedaż malowniczo położone działki w miejscowości Ruda Wołoska przy ul. Tomaszowskiej. Nieruchomość daje dużą elastyczność – istnieje możliwość zakupu poszczególnych działek lub całego kompleksu.Zestawienie powierzchni działek:Działka nr 638/12: 0,0639 ha (ok. 639 m²) - 55 000 złDziałka nr 638/13: 0,1007 ha (ok. 1 007 m²) - 70 000 złDziałka nr 638/14: 0,1390 ha (ok. 1 390 m²) - 80 000 złŁączna powierzchnia całości: ok. 0,3036 ha (3 036 m²)Media i dojazd:Media: Prąd, woda i pozostałe media znajdują się w drodze w bliskiej odległości od działek, co ułatwi i przyspieszy proces przyłączenia budowy.Droga wewnętrzna: Do działek prowadzi wydzielona droga dojazdowa (nr 639/11). Każdy nabywca otrzymuje udziały w drodze, co gwarantuje bezproblemowy i uregulowany prawnie dostęp do nieruchomości.Dlaczego warto?Elastyczność zakupu: Możliwość zakupu pojedynczej działki pod budowę domu lub całego kompleksu (świetna opcja pod inwestycję lub dla rodziny/znajomych chcących zamieszkać obok siebie).Świetna lokalizacja: Cicha i zielona okolica przy ul. Tomaszowskiej z dogodnym i szybkim dojazdem do Tomaszowa Lubelskiego.Ustawny teren: Działki dają duże możliwości aranżacji przestrzeni wokół przyszłego domu oraz zagospodarowania ogrodu.Cena i warunki transakcji: Do uzgodnienia (możliwość zakupu całości lub wybranej działki).Zapraszam do kontaktu telefonicznego w celu uzyskania szczegółowych informacji oraz umówienia się na prezentację nieruchomości w terenie!Bezpłatnie pomagamy w formalnościach związanych z uzyskaniem kredytu na zakup nieruchomości. Nasz doradca kredytowy bezpłatnie sprawdzi Twoją zdolność kredytową i przedstawi najlepsze oferty z ponad 10 banków.Posiadasz podobną nieruchomość? Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji – odpowiemy na pytania dotyczące ceny, procesu sprzedaży oraz możliwości poprawy atrakcyjności oferty.Oferujemy również:•⁠ ⁠Pośrednictwo w kupnie, sprzedaży oraz najmie nieruchomości.•⁠ ⁠Pomoc w sprzedaży nieruchomości o skomplikowanej sytuacji prawnej.•⁠ ⁠Rzetelne oceny wartości nieruchomości.•⁠ ⁠Uzyskanie świadectwa energetycznego.PAULINA [email protected]ółnoc Biuro Nieruchomościul. Żeromskiego 3, 22-400 Zamość Data dodania ogłoszenia: 03.11.2026 Działki | Ruda Wołoska
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
ReklamaKolejowy Serwis Mobilny
Reklama Baner reklamowy B1 firmy WORK CENTRE
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: POKomuna Treść komentarza: Co to jest 200 dni teraz za KOMUNY, czekałem do kardiologa 1.5 roku na wizytę czyli 515 dni następnej wyznaczonej na 2029 nie dożyję, takie teraz wyroki praworządne i uśmiechnięte, a drobny milionik lekarz bierze Data dodania komentarza: 19.11.2026, 07:26 Źródło komentarza: "200 dni czekania na lekarza" Autor komentarza: ale jaja Treść komentarza: Wczoraj sąd najwyższy ogłosił że z tej 8 tylko 3 jest legalnych i zaprzysiężona przez prezydenta, więc teraz kworum z 15 = 3 to barbaria NEO praworządności a czyste bezprawie totalne. Data dodania komentarza: 19.11.2026, 07:16 Źródło komentarza: Wojsko na niebie nad Werbkowicami Autor komentarza: POKomuna Treść komentarza: Emerytów SBeków 30.000 tys emerytury zapewnionej przez dyktatora TfuSSka stać na każde święta choć KOmuniści ich nie obchodzą, wstydźcie się. Data dodania komentarza: 19.11.2026, 07:10 Źródło komentarza: Co piątego Polaka nie stać na tradycyjne święta. Oszczędzamy nie tylko na prezentach Autor komentarza: Haha Treść komentarza: Czemu nie emerytury jak mordercy i zleceniodawcy morderstw SBecy 30.000 tys tylko taka NEO praworządna pseudo demokratyczna przeszłość, KOMUNA DYKTATURY TfuSSkolandii zapewnia BOGATĄ przyszłość BANDYTOM zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym, za nasze składki i podatki. Data dodania komentarza: 19.11.2026, 07:05 Źródło komentarza: Strażnicy mówią „dość”. Chcą takich emerytur jak sokiści Autor komentarza: Retoryk Treść komentarza: Wojna to biznes... szczególnie drony. Cywilne życie na wojnie nie ma znaczenia... Pieniądze przyciągają mocniej niż lep muchy... Data dodania komentarza: 18.11.2026, 17:42 Źródło komentarza: Kolejki ciężarówek do Dorohuska i Hrebennego. Policja czuwa na DK 12 i 17 Autor komentarza: Proponuję Treść komentarza: Ta służba powinna być wcielona do policji Data dodania komentarza: 18.11.2026, 15:35 Źródło komentarza: Strażnicy mówią „dość”. Chcą takich emerytur jak sokiści
Reklama
Reklama
Reklama