gm. Księżpol: Skarby ukryte pod ziemią

Nie po raz pierwszy „Eksploratorzy”, kierowani przez Janusza Szabata i Piotra Magocha, podczas prowadzenia poszukiwań wiosną bieżącego roku dokonali odkrycia dużej ilości metalowych zabytków archeologicznych. Skarby ukryte były na gruntach ornych w Księżpolu. Dotychczas w miejscach tych nie było znanych stanowisk archeologicznych. 

Poszukiwacze z ziemi wydobyli nie lada skarby – monety, fibule, noże i różnego rodzaju narzędzia. Wśród nich był m.in. srebrny denar Antoniusa Piusa (wybity w latach 138-1612) czy srebrny denar Marka Aureliusza (wybity w 174 r). Ciekawostką jest fragment srebrnego denara Herenii Etruskiej, żony Trajana Decjusza, wybijany w latach 249-251. Zachowane około 1/4 monety, odcięte celowo od całości zapewne w trakcie transakcji handlowej. Jest to dość rzadka moneta ze względu na jej podwójną wielkość w stosunku do typowego denara. Dodatkowo odkryto też fibule z brązu, zwane też zapinkami. Są to ozdobne przedmioty pełniące rolę dzisiejszych agrafek i brosz, służące do spinania koszul, płaszczy, sukienek oraz innych części ubioru. Znaleziska te bez wątpienia należy datować na późny okres rzymski i przypisać ludności kultury wielbarskiej, wiązanej z Gotami.

Znaleziska znajdowały na obszarze około 4-5 hektarów. Poszukiwacze zadbali o to, aby wszystkie przedmioty miały lokalizację GPS. Pozwoli to w przyszłości wrócić w konkretne miejsce i przeprowadzić badania wykopaliskowe. Odkrycie zostało natychmiast zgłoszone przez poszukiwaczy do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie, Delegatury w Zamościu, a jego pracownicy dokonali oględzin terenowych tego miejsca.

W trakcie oględzin nie natrafiono na nowe zabytki metalowe, ale z powierzchni pól zebrano kilka drobnych narzędzi krzemiennych oraz kilkadziesiąt fragmentów ceramiki naczyniowej, wśród której dominowały ułamki naczyń kultury wielbarskiej z okresu rzymskiego, fragment ceramiki z okresu wczesnego średniowiecza (X-XIII w.), 11 fragmentów ceramiki datowanej na tzw. okres staropolski (XVI-XVIII w.) oraz 14 fragmentów ceramiki datowanej na okres nowożytny (XIX-XX w.). Ceramika znaleziona na polach podczas oględzin terenu potwierdza datowanie monet odkrytych przez poszukiwaczy. Tak więc archeolodzy mają do czynienia z nowym, dotychczas nieznanym stanowiskiem, bardzo wartościowym pod względem naukowym i konserwatorskim, zawierającym zespół zabytków archeologicznych, które bardzo rzadko występują w takich ilościach.

Grupa „Eksploratorzy” poszukiwania prowadziła na podstawie pozwolenia konserwatorskiego. 

Odkryte zabytki zostaną wkrótce przekazane do Muzeum Ziemi Biłgorajskiej w Biłgoraju.