Nareszcie będzie bój!

"Większość wojska wraz ze swymi dowódcami spełniła uczciwie swój żołnierski obowiązek (...). Wrzesień nie okrył niesławą narodu polskiego i jego wojska" – pisał podczas ostatniej wojny Stefan Rowecki "Grot" w jednym z konspiracyjnych pism. W przypadku tego legendarnego dowódcy Armii Krajowej te słowa są trafne i aktualne. Dowodzeni przez niego żołnierze wsławili się w 1939 r. m.in. w pierwszej Bitwie pod Tomaszowem Lub.

Takie biografie nie zdarzają się często. Stefan Rowecki urodził się 25 grudnia 1895 roku w Piotrkowie Trybunalskim. Był synem Stefana Augusta Leona i Zofii z Chrzanowskich. Uczył się w piotrkowskim gimnazjum. W 1911 r. stanął na czele pierwszego zastępu skautowego w rodzinnym mieście. Rok później wstąpił do warszawskiej Szkoły Mechaniczno-Technicznej, a potem znalazł się w Polskich Drużynach Strzeleckich. Gdy wybuchła I wojna światowa Rowecki ochotniczo zaciągnął się do Legionów PolskichJózefa Piłsudskiego. Znalazł się w I Brygadzie Legionów Polskich. Taki był początek jego wojskowej kariery. 

Nie zawsze z Piłsudskim

We wrześniu 1914 Rowecki przeszedł chrzest bojowy. Walczył wówczas w tzw. wypadzie na Ostrówce. Pod koniec 1915 r. już w stopniu podporucznika został natomiast adiutantem jednego z batalionów swojej formacji. Walczył w bitwach pod Łowczówkiem, Konarami, Stowyhoryżem i Kostiuchnówką (był trzykrotnie ranny). W 1917 r. po tzw. kryzysie przysięgowym (chodzi o odmowę złożenia przysięgi cesarzowi Niemiec przez polskich żołnierzy) znalazł się w obozie dla internowanych oficerów Legionów w Beniaminowie. W lutym 1918 r. wstąpił do Polskiej Siły Zbrojnej (Polnische Wehrmacht), a już w listopadzie... uczestniczył w rozbrajaniu niemieckich żołnierzy. 

Rowecki walczył także w wojnie polsko-bolszewickiej. Od czerwca 1920 r. (już jako kapitan) kierował Oddziałem II Frontu Południowo-Wschodniego, Frontu Środkowego i Grupy Uderzeniowej gen. Edwarda Rydza-Śmigłego w czasie bitwy pod Warszawą. Podczas przewrotu majowego (w 1926 r.) opowiedział się po stronie legalnie wybranych władz (czyli przeciwko Józefowi Piłsudskiemu!). To nie złamało jego kariery. 

Rowecki w latach 1930-1935 był m.in. dowódcą 55 Poznańskiego Pułku Piechoty w Lesznie, potem dowodził Brygadą Korpusu Ochrony Pogranicza "Podole", a następnie – był dowódcą piechoty dywizyjnej 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach. 

W czerwcu 1939 r. Stefan Rowecki, już jako pułkownik, został dowódcą Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej (w jej skład wchodził: 1 Pułk Strzelców Konnych, 1 Pułk Strzelców Pieszych, Dywizjon Rozpoznawczy, 2 Dywizjon Artylerii Motorowej, Batalion Przeciwpancerny, Batalion Motorowy Saperów, 11 Kompania Czołgów Rozpoznawczych, 12 Kompania Czołgów Lekkich oraz m.in. Bateria Artylerii Przeciwlotniczej "Motorowa").

Ta jednostka 4 września została podporządkowana Armii Lublin dowodzonej przez gen. dywizji Tadeusza Piskora.

Więcej przeczytasz w najnowszym numerze i e-wydaniu Kroniki Tygodnia