Na nowej tablicy katyńskiej znalazły się nazwiska 372 osób związanych z Zamościem i Zamojszczyzną

Głównym organizatorem zaplanowanych na 13 kwietnia (Niedziela Palmowa) obchodów rocznicowych jest Stowarzyszenie Zamojska Rodzina Katyńska. 

– 13 kwietnia jest Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, a w tym roku mija 85 lat od jej popełnienia – przypomniał na marsowej sesji Rady Miasta Zamość Marek Splewiński, prezes Zamojskiej Rodziny Katyńskiej, działacz opozycji w czasach PRL, internowany w stanie wojennym.

Stowarzyszenie, na którego czele stoi pan Marek, świętuje w tym roku swoje 30-lecie. – Na początku działalności nasza organizacja liczyła 120 członków, czyli osób spokrewnionych z ofiarami Katynia, w tym żon, dzieci, wnuków i dalszej rodziny, a obecnie ma jedynie 35 członków, w tym 10 to członkowie wspierający.

Wujek prezesa Splewińskiego, Stanisław Dziekoński, przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Zginął w Katyniu.

Zaproszenie na obchody

Obchody rocznicowe rozpoczną się 13 kwietnia o godz. 11.25. Zaplanowano okolicznościowe wystąpienia prezesa ZRK i dyrektora lubelskiego oddziału IPN Roberta Derewendy, a w samo południe rozpocznie się msza święta w intencji ofiar zbrodni katyńskiej, przewodniczyć będzie bp Marian Rojek, ordynariusz diecezji zamojsko-lubaczowskiej. 

PRZECZYTAJ TEŻ: Zamość: Stadion znalazł się pod lupą Centralnego Biura Antykorupcyjnego

Po nabożeństwie odbędzie się poświęcenie i odsłonięcie tablicy pamiątkowej ku czci ofiar zbrodni katyńskiej popełnionej przez Sowietów na polskich obywatelach w kwietniu 1940 r., pochowanych na polskich cmentarzach wojennych w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Bykowni. Następnie przy pomniku Krzyż Katyński zaplanowano uroczystości z ceremoniałem wojskowym, w tym apel poległych, salwa honorowa i złożenie wińców. Na koniec przewidziano wręczenie medali 30-lecia ZRK oraz mały poczęstunek.

Aż 372 nazwiska

– Nam chodziło o to, żeby tablica katyńska z nazwiskami ofiar związanych z Zamościem i Zamojszczyzną, na przykład miejscem urodzenia czy pobytem, była dostępna dla mieszkańców Zamościa i turystów, a w związku z tym, że tej, która od ponad 20 lat znajduje się w podziemiach kościoła Św. Katarzyny, nie udało się zdemontować, postanowiliśmy wspólnie z IPN zrealizować nasz projekt wykonania nowej tablicy – opowiada Marek Splewiński. – Po dokładnym przeprowadzeniu kwerendy zamojska lista katyńska powiększyła się o 140 osób. Znalazły się na niej dokładnie 372 nazwiska.

Nowa tablica wygląda okazale, ma wymiary 3 na 2 m i będzie eksponowana na zewnętrznej ścianie prezbiterium, pod figurą św. Andrzeja Boboli, za Krzyżem Katyńskim.

Na sesji prezes Splewiński nie tylko zaprosił prezydenta Zamościa, radnych i mieszkańców do udziału w uroczystościach, ale też zaapelował o przystrojenie tego dnia miasta, a przynajmniej Ronda Ofiar Katynia.

NIE PRZEGAP: Kto zostanie nowym prezydentem Polski? Weź udział w naszej przedwyborczej sondzie!

Katyń – pamiętamy!

Do zbrodni katyńskiej doszło wiosną 1940 r. Na mocy decyzji najwyższych władz ZSRR rozstrzelanych zostało blisko 22 tys. obywateli Polski, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji. Ofiarami byli również m. in. funkcjonariusze Straży Granicznej, Służby Więziennej, lekarze, prawnicy, urzędnicy oraz przedsiębiorcy, którzy po 17 września 1939 r. zostali w różnych okolicznościach rozbrojeni i zatrzymani przez czerwonoarmistów jako jeńcy wojenni. 

PRZECZYTAJ: "Nie ma tyle ziemi, by pogrzebać pamięć". Zamość na rocznicę zbrodni w Katyniu

Pierwszy transport jeńców z obozu w Kozielsku wyruszył na egzekucję do Katynia 3 kwietnia 1940 r., ostatnie zakończyły się w połowie maja. Egzekucji dokonało NKWD, czyli sowiecka policja polityczna. Ofiary zabijane były strzałami w tył głowy z broni krótkiej. Zbrodnia została ujawniona światu 13 kwietnia 1943 r. Do 1990 r. władze ZSRR zaprzeczały odpowiedzialności za zbrodnię katyńską. Dopiero 13 kwietnia 1990 r. oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Ofiary zbrodni zakopano w dołach śmierci w Katyniu i Miednoje k. Tweru, a także w Charkowie i Bykowni k. Kijowa („lista ukraińska”) oraz prawdopodobnie w Kuropatach („lista białoruska”).

Książnica w rocznicę

13 kwietnia Książnica Zamojska im. Stanisława Kostki Zamoyskiego w Zamościu zakończy VII Biblioteczne Spotkania z Historią pod hasłem: „Nie ma tyle ziemi, by pogrzebać pamięć. Pamięci Bohaterów Katynia, Charkowa, Miednoje, Bykowni i innych nieodkrytych jeszcze miejsc w 85. rocznicę zbrodni”. 

Udało się zorganizować panel dyskusyjny „Katyń – wciąż jest coś do odkrycia”, wystawę fotografii „Katyń – ocalić od zapomnienia” Waldemara Leszczyńskiego, a 13 kwietnia rozstrzygnięty ma być konkurs literacko-plastyczny „Pocztówka z Katynia”, do którego zaproszono zamojską młodzież ze starszych klas szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych.