Tajemnice starych sreber

Dziś tylko specjaliści w dziedzinie antyków tak jak np. Galeria Grabek z Lublina umieją rozszyfrować skąd pochodzą, z jakiej próby srebra i przez kogo zostały wykonane. W odłączeniu od tanich podróbek, zdecydowana większość przedmiotów wykonanych w srebrze posiada malutkie oznaczenie w zwykle mało wyeksponowanym miejscu. Mowa tu o cechach lub inaczej znakach złotniczych. Dawniej wykonywano je przy pomocy młotka i pucyny – narzędzia z unikalną końcówką w określonym kształcie. Kiedyś były niczym podpis, dziś stanowią coś w rodzaju zaszyfrowanych informacji, dzięki którym dany przedmiot można bez problemu powiązać z konkretnym ośrodkiem złotniczym, krajem pochodzenia, a nawet miastem, w jakim zostało wykonane. Oznaczenie sreber pozwala pójść nawet o krok dalej i sprawdzić, kto konkretnie wykonał dany przedmiot – mistrz czy warsztat złotniczy. Wiele z nich umożliwia też poznanie szczegółowej daty wykonania.

Zwłaszcza stare srebro posiadało szczegółowe znaki. W odróżnieniu od współczesnych oznaczeń, posiadało szereg informacji takich jak zawartość srebra w stopie z innymi metalami i mierzono to m. in. w łutach, co oznaczano cyframi od 1/4 do 16, przy czym najczystsze było srebro 16-to łutowe. Dziś najpopularniejsze jest oznaczenie trzycyfrowe, które spotykamy powszechnie w zakładach jubilerskich kupując np. biżuterię. A tak w porównaniu z próbą łutową wygląda współczesne oznaczenie

• 16 łutowe było najczystsze (odpowiednik próby 1000)
• 15 łutowe (odpowiednik 937,5)
• 14 łutowe (odpowiednik próby 875)
• 13 łutowe (próba 812,5)
• 12 łutowe (odpowiednik próby 750)
• 11 łutowe (odpowiednik próby 687,5) itd.

Ciekawym jest fakt, że łutowe oznaczanie sreber nie było ogólnie stosowane. Na przykład w Carskiej Rosji oznaczało się je w ,,zołotnikach” a najbardziej popularną wówczas próbą było 84 zołotniki, co odpowiadało dzisiejszej próbie próbie 875.

Pierwsze oznaczanie wyrobów złotniczych sięga średniowiecznej Europy, pierwsze lokalizuje się na Francję później Wielka Brytanię. Możemy tylko przypuszczać, że były one próbą potwierdzenia autentyczności określonych przedmiotów, aby ich unikalność i wartość nie została nigdy zapomniana.

Artykuł sponsorowany