Łukowa: Remont cmentarza z problemami

Cmentarz partyzancki w Osuchach to jedna z największych tego typu nekropolii w kraju. Pochowani są tam żołnierze Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich, którzy zginęli w walce z Niemcami. Bitwa pod Osuchami była jedną z największych bitew partyzanckich w Polsce.

W minionym roku zrealizowano pierwszy etap remontu nekropolii. Dofinansowanie pozyskał Gminny Ośrodek Kultury w Łukowej. Wówczas wykonano m.in. remont ogrodzenia, schodów, alei głównej. Oblicze zmieniła również tablica informacyjna przed cmentarzem. Całkowity koszt zadania opiewał na 248 tys. zł, w tym 178 tys. zł stanowiło dofinansowanie z Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Wniosek GOK-u w Łukowej został wsparty finansowo przez resort kultury w ramach programu „Groby i cmentarze wojenne w kraju”.

Na ten rok prace również zostały zaplanowane. Gminie Łukowa ponownie pozyskała środki z programu "Groby i cmentarze wojenne w kraju", którego dysponentem jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Udało się pozyskać 236 tys. zł na zadanie "Prace remontowe na cmentarzu partyzanckim w Osuchach wraz z infrastrukturą towarzyszącą ETAP II". Mimo że ogłoszenie wyników konkursu nastąpiło w marcu, dotychczas inwestycja nie została wykonana. Powód? Środki finansowane nie trafiły na rachunek gminy, a ceny materiałów poszybowały w górę. 

– W listopadzie ubiegłego roku składaliśmy wniosek. Wówczas sporządzany był kosztorys inwestorski, a więc ocenianie realnej wartości zadania. Planowaliśmy dalszy remont cmentarza, chcieliśmy wymienić stare krawężniki przy mogiłach na granitowe, odświeżyć tabliczki i dokonać renowacji nawierzchni wewnątrz kwater – mówi Stanisław Kozyra, wójt gminy Łukowa. Dodaje, że w marcu otrzymał informację o przyznaniu środków. – Nasz projekt był na drugim miejscu w Polsce na trzysta zgłoszonych wniosków. Ilość otrzymanych punktów świadczy o celowości i zasadności tego zadania – wyjaśnia wójt. 

Włodarz gminy tłumaczy, że dopiero pod koniec sierpnia przyszła umowa z informacją z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że dopiero od tego dnia można dokonywać wydatków. – Wcześniej cały czas tłumaczono nam, że w harmonogramie mamy zapisaną realizację już od lutego, więc możemy działać. Natomiast 23 sierpnia przychodzi mail z informacją, że żadne wydatki przed podpisaniem umowy nie będą honorowane. Gdybyśmy zaryzykowali i realizowali zadanie wcześniej "utopilibyśmy" 236 tys. zł – twierdzi. – Trzeba działać na tempo, jednocześnie trzeba być czujnym, gdzie można ryzykować – dodaje.

Do tego doszły problemy z cenami materiałów i wykonawstwa. – Przez rok wszystko poszło w górę o 50 proc. Ogłosiliśmy już jeden przetarg licząc, że decyzja będzie lada chwila. Zgłosił się jeden wykonawca i to proszony na kolanach. Nie ma chętnych. Kwota opiewała na 430 tys. zł, a my łącznie z własnymi środkami mamy na ten cel 299 tys. zł. Unieważniliśmy przetarg – twierdzi. 

Wójt Kozyra wyjaśnia, że gdyby gmina chciała zrealizować to zadanie w pełnym zakresie, musiałaby dołożyć 200 tys. zł. – Utrzymanie cmentarzy wojennych nie jest zadaniem własnym gminy. My jednak czujemy taką potrzebę. Wykonujemy te prace za administrację rządową – dodał.

Władze gminy wystąpiły do ministerstwa z wnioskiem o zgodę na zmniejszenie zakresu rzeczowego zadania. Jeśli taka zgoda będzie, wówczas wymienione zostaną obrzeża granitowe przy mogiłach. Na pozostałe prace władze planują składać kolejny wniosek na 2023 rok.