100 urodziny „Mechanika” w Hrubieszowie. Wróciło tyle wspomnień!

Bogata historia Zespołu Szkół Nr 1 sięga 1925 roku. Wtedy, w odpowiedzi na ogromne zapotrzebowanie na fachową kadrę robotniczą, powołano do życia Szkołę Rzemieślniczą Sejmiku Powiatowego. Jej założycielem i pierwszym dyrektorem był żarliwy patriota, historyk i regionalista – Antoni Witer-Wiatrowski.

Przedwojenne początki „Mechanika”

Szkoła rozpoczęła działalność w roku szkolnym 1925/1926, kształcąc uczniów w trzech kluczowych kierunkach: kowalskim, mechanicznym i stolarskim. Już w 1925 roku liczyła 63 uczniów. Początki były trudne – zajęcia teoretyczne odbywały się popołudniami w Państwowym Gimnazjum im. Stanisława Staszica, a praktyczne – w prowizorycznym budynku. W 1927 roku placówkę przeniesiono do większych pomieszczeń przy ul. Żeromskiego. W 1936 roku nazwę placówki zmieniono na Szkoła Mechaniczna. Dla młodzieży z rodzin robotniczych i chłopskich była to wielka szansa na awans oraz bezpośredni czynnik rozwoju rzemiosła w regionie.

Próba czasu: okupacja i powojenna odbudowa

Czas II wojny światowej i okupacji hitlerowskiej był wielką próbą przetrwania. Szkoła odegrała ważną rolę w ruchu oporu, dając przykład poświęcenia i bohaterstwa, czego dowodem była m.in. aktywna działalność warsztatów szkolnych.

PRZECZYTAJ TEŻ: Hrubieszów: 25 tysięcy złotych zebrali kwestujący na cmentarzu parafialnym

Tuż po wyzwoleniu, we wrześniu 1944 roku, szkoła wznowiła pracę. Dzięki ofiarności nauczycieli i pracowników udało się uratować przed zniszczeniem maszyny i urządzenia. Powojenne warsztaty szkolne stały się największym czynnym zakładem mechanicznym w mieście i okolicy. Uczniowie pomagali w odbudowie regionu, naprawiając mosty, uruchamiając młyny, cukrownie i gorzelnie. Powstała wtedy odlewnia żeliwa oraz produkcja obrabiarek (tokarek, wiertarek). Mimo trudności lokalowych (warsztaty rozrzucone w czterech miejscach), osiągano znakomite wyniki w nauczaniu i produkcji.

Kolejne lata przyniosły reorganizacje, m.in. powstanie Zasadniczej Szkoły Metalowo-Odlewniczej (1950 rok), a następnie Zasadniczej Szkoły Mechanizacji Rolnictwa (1954 rok).

Własna baza i dynamiczny rozwój

Wieloletnią bolączką placówki pozostawały warunki lokalowe. Dzięki staraniom kolejnych dyrektorów (A. Dubika, H. Kamińskiego, A. Gronowskiego, K. Szkudzińskiego) w 1962 roku położono kamień węgielny pod budowę nowych obiektów. Prace zakończono w 1969 roku, kiedy to oddano do użytku główny budynek szkolny.

Lata 70. i 80. XX wieku to czas ważnej współpracy z Akademią Rolniczą w Lublinie (projektowanie i testowanie prototypów maszyn rolniczych) oraz z dużymi zakładami produkcyjnymi regionu (Cementownia Chełm, cukrownie, przetwórstwo owocowo-warzywne). Szkoła odnosiła wielkie sukcesy w konkursach, zajmując czołowe miejsca w Turniejach Młodych Mistrzów Techniki i konkursach „Mistrz w zawodzie”.

PRZECZYTAJ: Pijana lekarka. Na taką tolerancję alkoholu musiała długo „pracować”

Samochodowy salon Fiata

W 1996 roku, po nawiązaniu współpracy z Fabryką Samochodów w Bielsku-Białej, powstał salon sprzedaży samochodów Fiat i autoryzowany serwis, działający do 2002 roku. Szkoła poszerzała ofertę, otwierając w 1995 roku nowy profil gastronomiczny.

Przełom wieków przyniósł jedną z największych reorganizacji. W 2002 roku, decyzją Rady Powiatu, doszło do połączenia Zespołu Szkół Mechanizacji Rolnictwa ze starą szkołą – Zespołem Szkół Odzieżowych. Dyrektorem połączonej placówki był Andrzej Szkudziński, który kierował nią przez prawie pół wieku. W nowej strukturze znalazło się ponad 1 450 uczniów, kształcących się m.in. w liceum profilowanym, technikum i szkole zawodowej.

Szerokie otwarcie na Europę

Ostatnie 20 lat to nieustanne dostosowywanie się placówki do standardów europejskich. Od 2016 roku szkoła aktywnie uczestniczy w programie Erasmus+. Około 220 uczniów i 30 nauczycieli skorzystało z wyjazdów do Grecji, aby poszerzyć kompetencje zawodowe i poznać dziedzictwo kulturowe tego kraju.

PRZECZYTAJ: Zobaczą warzywa na polu i kradną! Plantatorzy w powiecie hrubieszowskim są zbulwersowani

Warto podkreślić, że szkoła od początku działalności odgrywała szczególną rolę w krzewieniu kultury. Zespół Szkół Nr 1 może poszczycić się znaczącymi osiągnięciami w dziedzinie kultury słowa mówionego i teatru amatorskiego.

– W jubileuszowych uroczystościach w Hrubieszowskim Domu Kultury uczestniczyło aż pięciu dyrektorów szkoły: Andrzej Tokarski, Andrzej Szkudziński, Marek Kozielewicz, Anna Wiśniewska oraz ja – wymienia obecna dyrektor Zespołu Szkół Nr 1 w Hrubieszowie, Anna Wieczorek-Smerdel. – Ta szkoła wykształciła tysiące absolwentów, późniejszych wysokich stopniem i rangą wojskowych, a także przedstawicieli różnych służb mundurowych i nauczycieli – dodaje dyrektor Wieczorek-Smerdel.

„Sto lat działalności było czasem wielkich dokonań, które ukształtowały całe pokolenia fachowców, inżynierów i rzemieślników. Jubileusz jest hołdem dla założycieli, dyrektorów, nauczycieli, a także wszystkich, którzy przyczynili się do bogatej historii i współczesnego sukcesu Zespołu Szkół Nr 1 w Hrubieszowie” – czytamy w bogatej historii opracowanej na okrągły jubileusz „Mechanika”.