Poniedziałkowe ataki powietrzne Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy wymusiły natychmiastową reakcję polskich służb. Tuż przed godziną 17:00 Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych wydało oficjalny komunikat, w którym potwierdzono, że "w związku z uderzeniami Federacji Rosyjskiej na zachodnie terytorium Ukrainy, prowadzonymi z wykorzystaniem środków napadu powietrznego, operuje lotnictwo wojskowe w polskiej przestrzeni powietrznej".

Uruchomiono wszelkie niezbędne siły i środki, a naziemne systemy obrony powietrznej oraz rozpoznania radiolokacyjnego zostały postawione w stan pełnej gotowości. Wojsko uspokaja jednak, że operacja ma charakter zapobiegawczy.

"Działania te mają charakter prewencyjny i są ukierunkowane na zabezpieczenie przestrzeni powietrznej oraz jej ochronę, zwłaszcza w rejonach przyległych do zagrożonych obszarów" - wyjaśniło w komunikacie Dowództwo Operacyjne.

Alerty dla mieszkańców powiatów

Napięta sytuacja za wschodnią granicą przełożyła się na bezpośrednie komunikaty i syreny alarmowe dla mieszkańców województwa lubelskiego, w tym powiatów hrubieszowskiego, tomaszowskiego i zamojskiego. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa rozesłało wiadomości SMS o treści: "Rosyjski atak powietrzny na terenie Ukrainy. Sytuacja jest monitorowana. W przestrzeni RP operuje polskie lotnictwo. Oczekuj dalszych komunikatów".

Chwilę później sytuacja stała się jeszcze bardziej poważna. Mieszkańcy otrzymali kolejny alert ostrzegający bezpośrednio przed zagrożeniem ataku z powietrza, w którym zalecono: „Znajdź bezpieczne miejsce. Stosuj się do poleceń służb. Oczekuj komunikatów”. Po kilkunastu minutach alarm na szczęście odwołano.

Incydent z dronem i internetowa dezinformacja 

W czasie trwania alarmów, ukraińskie kanały na komunikatorze Telegram, m.in. cytowane przez polsatnews.pl, zaczęły informować o niepokojącym incydencie. "Kanały monitorujące donoszą, że na Wołyniu dron o napędzie odrzutowym zmierza w kierunku granicy państwowej z Polską" - podawano. Niedługo potem pojawiła się kolejna informacja: "Według grup monitorujących, w pobliżu przejścia granicznego Dorohusk-Jagodzin na granicy z Polską rozbił się dron".

Chwilę później podpułkownik Jacek Goryszewski, rzecznik prasowy Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, powiedział na antenie TVN24, że nie ma informacji o tym, w co dokładnie uderzył bezzałogowiec.

- Niedaleko przejścia w Dorohusku ponownie uderzył bezzałogowy statek powietrzny Federacji Rosyjskiej, ponownie w bliskości miejscowości Jagodzin - przekazał.

W mediach społecznościowych błyskawicznie zaczęły krążyć zdjęcia przedstawiające wybuch drona tuż przy granicy w Dorohusku.

Pojawiły się także zrzuty ekranu z aplikacji straznik.eu, które mają pokazywać naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej. Należy jednak zachować ostrożność – tego typu aplikacje nie są wiarygodnym, państwowym źródłem informacji. Nawet sami jej twórcy zaznaczają, że jest to jedynie nieoficjalne narzędzie, które w żadnym wypadku nie zastępuje komunikatów i alertów Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. 

W takich sytuacjach kluczowe jest opieranie się wyłącznie na oficjalnych informacjach przekazywanych przez służby państwowe.

CZYTAJ TEŻ: 

• Alarm na wschodniej granicy! Błyskawiczna ewakuacja na przejściach z Ukrainą w Zosinie i Dorohusku
• Koniec z jednakowym Alertem RCB - teraz poznasz realny poziom zagrożenia

Ten wieczór należał do przedsiębiorców, samorządowców, ludzi związanych z lokalną gospodarką i tych, którzy każdego dnia rozwijają swoje firmy oraz angażują się w życie regionu. 25 września w Hotelu Koronny w Zamościu odbył się wielki finał 9. edycji plebiscytu „Perły Biznesu”. Były statuetki, gratulacje, emocje towarzyszące ogłaszaniu kolejnych laureatów, a po części oficjalnej także muzyka i zabawa.

Obwodnica już za półmetkiem

Budowa obwodnicy Gorajca nabiera tempa. Prace przy nowej trasie w ciągu drogi krajowej nr 74 są już zaawansowane w 55 procentach. Ponad 6-kilometrowa droga ma wyprowadzić ruch z trzech miejscowości, poprawić bezpieczeństwo i komfort mieszkańców, a także umożliwić powrót ciężkiego transportu na trasę między Janowem Lubelskim a Zamościem.

Blanka jedzie do Paryża!

Ma dopiero cztery lata i już zaczęła swoją przygodę z modelingiem. Blanka Kozyra z Zamościa, bo o niej mowa, na początku października zadebiutuje na wybiegu La Belle Fashion&Talent w ramach Paris Fashion Week Kids.

Rachanie na mapie pamięci

Przez dziesięciolecia ziemia za szkołą w Rachaniach odsłaniała ludzkie szczątki – tragiczne świadectwo niemieckich zbrodni z czasów II wojny światowej. Teraz żydowscy mieszkańcy miejscowości, zamordowani przez okupanta, doczekali się symbolicznego upamiętnienia. 23 września na budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego odsłonięto poświęconą im tablicę. 

Bojkot zawodów strażackich

Zawody Sportowo-Pożarnicze w Szczebrzeszynie o zasięgu międzygminnym miały być świętem strażaków-ochotników. Na stadionie pojawiły się jednak wyłącznie drużyny z gminy Zwierzyniec. Żadna jednostka OSP z gminy Szczebrzeszyn nie wzięła udziału w rywalizacji. Stało się to kilka dni po odwołaniu przez burmistrza Rafała Kowalika jego zastępcy Roberta Siemki.

Zamość chce tanich mieszkań

Rada Miasta Zamość opowiedziała się za przystąpieniem do spółki Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa SIM Lubelskie. Decyzja ma być odpowiedzią na postępujące wyludnianie się miasta i astronomiczne koszty komercyjnych kredytów hipotecznych. Wokół inwestycji planowanej na osiedlu Błonie Zatorze narosły jednak poważne wątpliwości. Radni nie chcą powtórki z programu „Mieszkanie Plus”.

Ruszają duże remonty dróg 

Ponad 7 milionów złotych na remonty na dróg w powiecie hrubieszowskim.  Zarząd Dróg Wojewódzkich w Lublinie zawarł umowy na dwie ważne inwestycje drogowe w regionie. Modernizację przejdą strategiczne odcinki dróg wojewódzkich nr 816 i 846 o łącznej długości 8,4 kilometra. 

Koniec sporu o progi zwalniające

Próg zwalniający na ul. Staszica zostanie zdemontowany, a kierowców ma obowiązywać tam ograniczenie prędkości do 30 km/h. Z kolei mieszkańcy ul. gen. Sikorskiego opowiedzieli się za montażem progów i te mają pojawić się już w najbliższych dniach. Podczas zebrania wiejskiego w Werbkowicach udało się osiągnąć kompromis w sprawie organizacji ruchu, która od kilku tygodni wywoływała spore emocje.

Będą tłumy w bibliotekach? 

To nie będzie zwykłe biblioteczne spotkanie nad zakurzonymi woluminami – to ma być prawdziwy zastrzyk energii dla całego regionu! 9 października w Hrubieszowskim Centrum Dziedzictwa odbędzie się jubileuszowy, X Lubelski BiblioLAB, pod hasłem „Dziel się wiedzą – mnóż pomysły”. 

Agresywny 37-latek wreszcie trafił za kratki 

Podpalenia, uszkodzenie samochodów i mienia, zabór opla, posiadanie narkotyków, a także znęcanie się nad osobą najbliższą – to część zarzutów, które usłyszał 37-letni mieszkaniec powiatu biłgorajskiego. Mężczyzna został zatrzymany przez kryminalnych, gdy prowadził wcześniej zabrany samochód. Sąd zdecydował, że najbliższe trzy miesiące spędzi w tymczasowym areszcie.

Warto było zagrać

Występujący w klasie B Cosmos Józefów w meczu z najlepszą w IV lidze Ładą 1945 Biłgoraj stracił aż dwanaście bramek, ale zdołał strzelić tę jedną – honorową, po rozegraniu akcji rozpoczętej od wrzucenia piłki z autu. 

To nie wszystko. W najnowszym numerze również program tv i wiele relacji sportowych. Pamiętajcie, jeszcze więcej ciekawych artykułów przeczytacie w wydaniu papierowym i e-wydaniu. 

Tegoroczne hasło Europejskich Dni Dziedzictwa – „Przyszłość przeszłości. DZIEDZICTWO W ZAGROŻENIU” – w idealny sposób wpisuje się w obecną sytuację Pałacu Zamoyskich. Obiekt od lat czeka na kompleksowe badania, rewitalizację oraz pomysł na nowe zagospodarowanie.

Przyszłość przeszłości – apel o ratunek dla zabytku

– Gdy dowiedziałam się, jakie jest tegoroczne hasło przewodnie Europejskich Dni Dziedzictwa, od razu stwierdziłam, że idealnie zgrywa się ono z sytuacją Pałacu Zamoyskich w Zamościu. Zwróciłam się do Prezydenta Miasta z pytaniem, czy moglibyśmy zorganizować wyjątkowe udostępnienie tych wnętrz i pomysł od razu zyskał zielone światło – opowiada Dominika Lipska, prezes Stowarzyszenia Turystyka z Pasją.

Zainteresowanie wydarzeniem przerosło najśmielsze oczekiwania organizatorów. Mimo że zapowiedzi ukazały się na około półtora miesiąca przed planowanym terminem, pula wejściówek wyczerpała się niemal natychmiast. Aby umożliwić udział kolejnym chętnym na nocne zwiedzanie Pałacu Zamoyskich, zdecydowano o utworzeniu dodatkowej grupy – ostatecznie pałacowe wnętrza zwiedziły trzy grupy Zamościan i gości. Żaden z przybyłych pasjonatów historii nie został odprawiony z kwitkiem.

Podróż w czasie: od cerkwi po tajne więzienie

Wypełnienie pustych przestrzeni klimatycznym opowiadaniem i rekwizytami wymagało od organizatorów sporego nakładu pracy oraz wsparcia przyjaciół i ekspertów. Dużą rolę w sprawnym przeprowadzeniu i merytorycznym oprowadzaniu odegrali dr Jacek Feduszka i Klaudia Badzińska.

CZYTAJ TEŻ: W Zamościu otwarcie wystawy „Roztocze - 2026”. 32 fotografików pokaże region

Trasa zwiedzania wiodła przez niezwykłe, często na co dzień niedostępne zakątki. Uczestnicy rozpoczęli spacer od bocznego skrzydła – dawnej sali kolumnowej, która w XIX i na początku XX wieku pełniła funkcję cerkwi garnizonowej.

Dr Jacek Feduszka przybliżył niezwykłe tajemnice historyczne związane z tą częścią obiektu. Pod cerkwią znajdowała się dawniej kaplica, a nad nią – wedle przekazów – po bitwie pod Byczyną przetrzymywany był w niewoli arcyksiążę Maksymilian Habsburg, pojmany przez Jana Zamoyskiego.

Dawni mieszkańcy, zbrojownia i pieśni zwycięstwa

Przechodząc do zasadniczej części pałacu, zwiedzający mieli okazję zobaczyć żywą historię: W głównej sali zaprezentowano rekonstrukcje strojów wzorowanych na historycznych portretach członków rodu Zamoyskich, m.in. Jana Zamoyskiego i Teresy Anieli z Michowskich Zamojskiej oraz Tomasza Antoniego Zamoyskiego o szczegółach ówczesnych strojów opowiadała prezes Stowarzyszenia Turystyka z Pasją.

CZYTAJ: "Skarb z Harasiuk” odkrywa swoje kolejne tajemnice [VIDEO]

Natomiast w mini-zbrojowni zaprezentowano zwiedzającym dawne umundurowanie oraz broń. Wyjątkowym akcentem była chorągiew Tomasza Zamoyskiego – wykonana specjalnie w tym roku na 400-lecie bitwy pod Gniewem, w której udział wzięli m.in. członkowie Stowarzyszania Turystyka z Pasją jako część Skonfederowanej Chorągwi Tomasza Zamoyskiego Wojewody Podolskiego.

Przechodząc przez kameralne salki Pałacu Zamojskich zwiedzający mogli usłyszeć historyczne pieśni skomponowane na cześć Jana Zamoyskiego po zwycięstwie pod Byczyną (z tzw. cyklu Pieśni Kalliopy Słowieńskiej).

Lamus z osobliwościami

W kolejnej sali Klaudia Badzińska zapoznała zwiedzających z tajnikami badań archeologicznych – opowiedziała o tym, jak prowadzi się prace wykopaliskowe i odkrywa historyczne warstwy w takich obiektach jak Pałac Zamoyskich. W jednym z przedostatnich pomieszczeń zaaranżowano pałacowy „Lamus”. Urządzono go na wzór dawnego magazynu osobliwości. Zgromadzono tam różnorodne, postarzane przedmioty i rekwizyty z duszą, które prowokowały do snucia kolejnych opowieści.

CZYTAJ TEŻ: Jerzy Tyburski pokaże we Wrocławiu magiczne pejzaże w Galerii Pod Plafonem

Na zakończenie tej wyjątkowej podróży przez pałacowe sale i korytarze każdy uczestnik otrzymał pamiątkowy zestaw kart zawierających opisy oraz historyczne ilustracje Pałacu Zamoyskich z różnych epok.

Podczas nocnego zwiedzania Pałacu Zamoyskich Stowarzyszenie Turystyka z Pasją reprezentowali: Jacek Bełz, Grzegorz Urbański, Andrzej Dudek i Mariusz Blicharz oraz prezes Stowarzyszenia Dominika Lipska. Gościnnie wsparli ich: Klaudia Badzińska oraz dr Jacek Feduszka.

Serce dla Zamościa

Samo przygotowanie wydarzenia w surowych wnętrzach pałacowych było sporym wyzwaniem logistycznym – wymagało m.in. skoordynowania działań z Orkiestrą Symfoniczną urzędującą w obiekcie czy zapewnienia nastrojowego oświetlenia w postaci lamp i świec. Efekt końcowy przeszedł jednak najśmielsze oczekiwania.

Kazali rozwieźć narkotyki

 – Po przyjeździe pod wskazany adres w powiecie zamojskim dwaj mężczyźni, którzy zamówili przejazd, zabrali taksówkarzowi kluczyki do samochodu i telefon komórkowy. Następnie kazali iść za nimi do pobliskiego domu. Tam grożąc nożem, mieli zmuszać go do rozwożenia narkotyków. Po tym oddali zgłaszającemu kluczyki oraz telefon, zapakowali kilka pudełek do taksówki i polecili zrealizować kolejny kurs. Razem ze zgłaszającym pojechał jeden z mężczyzn. Po dojechaniu na miejsce mężczyzna wysiadł z taksówki wcześniej informując zgłaszającego, że zostawiony „towar” ma rozprowadzić, a później się z tego rozliczyć  – opisuje podkomisarz Dorota Krukowska-Bubiło, rzecznik prasowy KMP Zamość.

Po zdarzeniu pokrzywdzony zgłosił się do zamojskiej komendy i powiadomił o wszystkim.

Policjanci, którzy zajęli się sprawą, zabezpieczyli w samochodzie ponad 120 gramów suszu roślinnego. Badanie wykazało, że była to marihuana.

Kryminalni ustalili podejrzanych

Sprawą zajęli się zamojscy kryminalni. Policjanci szybko ustalili tożsamość mężczyzn, którzy zamówili kurs.

CZYTAJ TEŻ: Gm. Rachanie: Prawie 2 promile i zakaz prowadzenia. Świadek zatrzymał traktorzystę

Jeszcze tego samego dnia zatrzymali 25-letniego mieszkańca gminy Zamość. Podczas przeszukania jego domu znaleźli i zabezpieczyli marihuanę. Następnego dnia kryminalni zatrzymali 30-letniego mieszkańca Zamościa.

Obaj mężczyźni zostali doprowadzeni do Prokuratury Rejonowej w Zamościu. Zebrany przez policjantów materiał dowodowy pozwolił na przedstawienie im zarzutów.

– Odpowiedzą za posiadanie znacznych ilości środków odurzających oraz za to, że działając wspólnie i w porozumieniu bezprawnie pozbawili wolności 26-letniego pokrzywdzonego i zmuszali go do określonego zachowania – informuje podkomisarz Dorota Krukowska-Bubiło.

Tymczasowo aresztowani

Na wniosek śledczych Sąd Rejonowy w Zamościu zastosował wobec obu mężczyzn tymczasowy areszt na trzy miesiące.

CZYTAJ TEŻ: Koniec z „lekarzami walizkowymi”. Tych operacji nie zrobi już każdy szpital

 – Posiadanie znacznych ilości środków odurzających lub substancji psychotropowych zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 10. Za pozbawienie człowieka wolności grozi do 5 lat więzienia. Natomiast ten kto stosując przemocy wobec osoby lub groźbę bezprawną, zmusza ją do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 – przypomina podkomisarz Dorota Krukowska-Bubiło.

Czytaj też: Ranny ksiądz wygłosił poruszające kazanie po ataku w Jarosławiu. „Nie odpowiadajmy złem za zło”

Rajd skradzionym Oplem i wpadka na gorącym uczynku

Na tym jednak nie kończy się historia 37-latka . W nocy z 21 na 22 września z jednej z posesji w gminie Biłgoraj zniknął samochód marki Opel. Jak się okazało, za zaborem auta w celu krótkotrwałego użycia stał ten sam 37-latek. Jego wolność nie trwała jednak długo.

– Został zatrzymany przez biłgorajskich kryminalnych kilka godzin po zgłoszeniu na gorącym uczynku, gdy kierował tym pojazdem – relacjonuje st. asp. Joanna Klimek z Komendy Powiatowej Policji w Biłgoraju.

Narkotyki i koszmar najbliższych

Podczas czynności śledczy zebrali dowody świadczące o kolejnych ciężkich przestępstwach mężczyzny. Trafiły do nich m.in. dowody na posiadanie przez 37-latka środków odurzających. Co najgorsze, agresja podejrzanego skupiała się również na jego rodzinie – przedstawiono mu zarzuty znęcania się nad osobą najbliższą oraz narażenia osoby małoletniej na bezpośrednie niebezpieczeństwo.

Czytaj również: Gm. Rachanie: Prawie 2 promile i zakaz prowadzenia. Świadek zatrzymał traktorzystę

W piątek, 25 września Sąd Rejonowy w Biłgoraju przychylił się do wniosku policji oraz prokuratora. Sędzia i zastosował wobec 37-latka środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na 3 miesiące. Za dopuszczenie się serii licznych i niebezpiecznych czynów grozi mu wieloletnia odsiadka.

Gdy we wskazanym miejscu zjawili się policjanci z Łaszczowa, kierującego ciągnikiem już nie było. 

Przy traktorze czekał zgłaszający, który odebrał nietrzeźwemu kluczyki do pojazdu, uniemożliwiając mu tym samym dalszą jazdę.

CZYTAJ TEŻ: 1500 kilometrów dla PCK. Janusz Kobyłka zakończył rowerową wyprawę w Tomaszowie

Mundurowi natychmiast podjęli poszukiwania za nieobecnym. Po chwili zauważyli mężczyznę, którego za kierownicą ciągnika widział świadek. Okazał się nim 48-letni mieszkaniec gminy Jarczów.

- Mężczyzna w organizmie miał blisko 2 promile alkoholu, a na koncie sądowy zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi. Dodatkowo ciągnik, którym jechał, nie posiadał aktualnych badań technicznych - informuje aspirant Małgorzata Pawłowska, rzecznik prasowy Komendy Powiatowej Policji w Tomaszowie Lubelskim. 

48-latek za swoje nieodpowiedzialne zachowanie ponownie stanie przed sądem.

CZYTAJ: Kampania cukrownicza w Werbkowicach wchodzi na pełne obroty. Jakość nadrabia stratę w tonażu

Za to zgłaszający, co podkreślają policjanci, zasługuje na pochwałę. 

- Reakcja na takie zachowania oraz społeczny sprzeciw wobec osób siadających za kierownicę pod wpływem alkoholu z pewnością przyczynią się do poprawy bezpieczeństwa na drogach - podkreśla asp. Pawłowska. 

W homilii duchowny mówił przede wszystkim o przebaczeniu. Odniósł się zarówno do śmierci ks. Stanisława Zbojnowicza, jak i do sprawcy ataku.

– Nie odpowiadajmy złem za zło – apelował. Prosił również o modlitwę za napastnika i jego nawrócenie.

„Zła dokonała konkretna osoba”

Jednym z najmocniejszych fragmentów homilii był apel dotyczący narodowości podejrzanego. Zatrzymany po ataku 31-letni mężczyzna jest obywatelem Ukrainy.

– Chciałbym też was prosić, abyście nie winili narodu, z którego jest oprawca. Zła dokonała konkretna osoba, która odpowiada za swoje czyny – powiedział ks. Adrian.

Duchowny przypomniał, że po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny opactwo pomagało Ukraińcom. Zaapelował, żeby i teraz nie odpowiadać nienawiścią na nienawiść, lecz zachować wzajemny szacunek i wsparcie. 

Jedna osoba zginęła, cztery zostały ranne

Do ataku doszło 24 września około godz. 9:30 na terenie Jarosławskiego Opactwa. Według policji 31-letni obywatel Ukrainy zaatakował nożem czterech mężczyzn i kobietę. Wszystkich przewieziono do szpitala, a trzech mężczyzn miało poważne obrażenia.

Życia ks. Stanisława Zbojnowicza nie udało się uratować. Pozostali poszkodowani przeżyli. Ks. Adrian już dwa dni później pojawił się w świątyni, prosząc wiernych także o modlitwę za ks. Marka, który nadal przebywa w szpitalu.

CZYTAJ TEŻ: Atak w opactwie w Jarosławiu. Nie żyje ksiądz. Tusk: morderca będzie ukarany z całą surowością

Napastnik został zatrzymany na miejscu. Biegli psychiatrzy stwierdzili u niego objawy ostrych zaburzeń psychotycznych, które uniemożliwiały wówczas normalny udział w czynnościach procesowych.

Sąd zastosował wobec niego trzymiesięczny tymczasowy areszt wykonywany w warunkach szpitalnych. Śledczy nadal ustalają motyw i dokładny przebieg ataku.

Pogrzeb ks. Stanisława

Uroczystości pogrzebowe śp. ks. Stanisława Zbojnowicza odbędą się w poniedziałek 28 września w Jarosławskim Opactwie. O godz. 17:30 zaplanowano różaniec, a o godz. 18 mszę żałobną pod przewodnictwem abp. Adama Szala. Homilię wygłosi ks. Marian Podolec.

CZYTAJ TEŻ: Zamość: Wniosek o Order Orła Białego dla ks. Isakowicza-Zaleskiego trafił do Prezydenta RP

We wtorek w Grzęsce o godz. 10:30 odbędzie się różaniec, a o godz. 11 msza pogrzebowa pod przewodnictwem bp. Stanisława Jamrozka, po której nastąpi odprowadzenie zmarłego na cmentarz. Homilię wygłosi ks. Marian Bocho.

Rodzina poprosiła, aby uroczystości w kościołach w Jarosławiu i Grzęsce nie były dokumentowane przez media, z wyjątkiem mediów archidiecezjalnych. W Jarosławskim Opactwie wierni są też proszeni, by wieńce i kwiaty pozostawiać przed kościołem, a zamiast nich rozważyć zamówienie mszy w intencji zmarłego.

Podczas dopiero co zakończonego przejazdu Kobyłka znowu spotykał się z ludźmi i opowiadał o działalności PCK oraz różnych formach pomagania. 

Po pokonaniu około 1500 kilometrów zakończył swoją trasę w Tomaszowie Lubelskim. W tomaszowskiej delegaturze PCK rowerzystę powitali m.in. Jarosław Korzeń, wicestarosta powiatu tomaszowskiego, Dariusz Czop, członek Zarządu Powiatu w Tomaszowie Lubelskim, Maria Pasieczna oraz członkowie Klubu Seniora PCK „Czas”.

Janusz Kobyłka został ugoszczony z całą serdecznością, do czego przyczynili się również burmistrz miasta Wojciech Żukowski i Mirosław Fus, dyrektor OSiR-u i bistro Trybuna. Kameralne spotkanie umiliła śpiewem seniorka Maria Pasieczna. 

Od 1 stycznia 2027 roku część specjalistycznych zabiegów nie będzie już finansowana, jeśli zostaną wykonane na zwykłym oddziale chirurgii ogólnej. Będą musiały trafić do oddziałów dysponujących odpowiednią kadrą, sprzętem i zapleczem przez cały czas leczenia pacjenta.

NFZ mówi wprost o ograniczeniu tzw. procedur walizkowych.

Lekarz przyjeżdża, operuje i wyjeżdża

Problem dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których szpital nie ma własnego zespołu danej specjalności, ale wykonuje określone zabiegi dzięki lekarzowi przyjeżdżającemu do placówki w wyznaczonych dniach.

Dotychczas umożliwiał to szeroki katalog procedur rozliczanych w ramach chirurgii ogólnej. Jak podaje NFZ, obejmuje on około 230 grup świadczeń, w tym także zabiegi należące do innych dziedzin medycyny.

PRZECZYTAJ: Grabowiec i św. Walenty w nowej książce Zbigniewa Grochowskiego

Fundusz argumentuje, że taki system może być problemem przede wszystkim wtedy, gdy po operacji wystąpią komplikacje. Pacjent pozostaje w szpitalu, ale specjalisty wykonującego zabieg może już tam nie być.

– Sam nie chciałbym być operowany w placówce, w której chirurg jest raz w tygodniu – mówił cytowany przez NFZ prof. Wiesław Tarnowski, prezes Towarzystwa Chirurgów Polskich.

Artroskopia? Pacjent może trafić do innego szpitala

Od stycznia wybrane zabiegi mają być wykonywane w oddziałach odpowiadających danej specjalizacji. Zmiana obejmie m.in. artroskopie i zabiegi rekonstrukcyjne z wykorzystaniem implantów mocujących, część operacji kończyny dolnej, operacje kręgosłupa oraz wybrane zabiegi dotyczące moczowodu i pęcherza moczowego.

CZYTAJ TEŻ: Kampania cukrownicza w Werbkowicach wchodzi na pełne obroty. Jakość nadrabia stratę w tonażu

Dla pacjenta oznacza to istotną zmianę. Jeżeli pobliski szpital wykonywał np. artroskopie na oddziale chirurgii ogólnej dzięki przyjeżdżającemu ortopedzie, po wejściu nowych zasad może już nie dostać za taki zabieg pieniędzy z NFZ. Chory będzie wówczas musiał zostać skierowany do placówki posiadającej odpowiedni oddział specjalistyczny.

Sam zabieg nie znika więc z publicznego systemu. Zmienia się miejsce, w którym NFZ będzie za niego płacił.

Co z kolejkami do operacji?

Koncentracja części zabiegów w wyspecjalizowanych placówkach oznacza, że pacjenci mogą być kierowani dalej od miejsca zamieszkania. Nie wiadomo jednak jeszcze, jak duża będzie skala tego zjawiska.

NFZ nie podał ogólnopolskiej liczby szpitali, które po zmianie zasad nie będą mogły rozliczać poszczególnych procedur. Nie przedstawił też wyliczeń pokazujących, jak reforma wpłynie na kolejki w ortopedii, urologii czy przy operacjach kręgosłupa.

Fundusz podkreśla natomiast korzyść dla bezpieczeństwa chorego. Pacjent ma być leczony tam, gdzie odpowiedni specjaliści i zaplecze są dostępne nie tylko w momencie operacji, lecz także po zabiegu i w przypadku powikłań.

NFZ dał szpitalom dodatkowe trzy miesiące

Zmiany pierwotnie miały wejść już 1 października 2026 roku. Po konsultacjach NFZ przesunął termin na 1 stycznia 2027 roku.

Dodatkowe trzy miesiące mają pozwolić placówkom przygotować się do nowych zasad, a pacjentom już zakwalifikowanym do operacji – dokończyć rozpoczęty proces leczenia.

CZYTAJ: Rząd ograniczy czas pracy i zarobki lekarzy. Co to oznacza dla pacjentów?

Inna zmiana zaczyna obowiązywać już w październiku. NFZ o 40 proc. podnosi wycenę jednoczasowego leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej. Fundusz chce, aby zamiast dwóch osobnych operacji i dwóch hospitalizacji, jeśli stan chorego na to pozwala, obie strony były leczone podczas jednego pobytu w szpitalu.

Największa zmiana przyjdzie jednak w styczniu. Dla części pacjentów wybór nie będzie już sprowadzał się do pytania, kiedy odbędzie się operacja. Równie ważne może być to, w którym szpitalu będzie można ją wykonać na NFZ.

Zmienia się także sposób dekorowania nagrobków – mniej jest dużych, wielokolorowych wiązanek, a więcej prostych kompozycji utrzymanych w spokojnych barwach.

Hortensje coraz częściej trafiają na groby

Największą nowością mają być w tym sezonie hortensje. Ich duże kwiatostany dobrze wyglądają zarówno samodzielnie, jak i w stroikach. Po odpowiednim wysuszeniu mogą zachować dekoracyjny wygląd przez wiele tygodni.

Mają też praktyczną zaletę – wiele osób uprawia je we własnych ogrodach. Zamiast kupować gotową wiązankę przed cmentarzem, można więc przygotować dekorację samodzielnie. Hortensje można łączyć m.in. z suszonymi trawami, gałązkami, mchem czy szyszkami.

Mniej kolorów, więcej natury

W trendach na Wszystkich Świętych 2026 pojawiają się przede wszystkim stonowane barwy: biel, krem, ecru, burgund, śliwka, głęboka zieleń i brązy. Popularne mają być również kompozycje wykorzystujące naturalne materiały i większą ilość zieleni.

CZYTAJ TEŻ: Soma Shapes w Zamościu: wystawa o ciele i pamięci z live actem

Nie oznacza to jednak końca chryzantem. Nadal pozostają jednym z najczęściej wybieranych kwiatów na 1 listopada – przede wszystkim dlatego, że dobrze znoszą chłód i długo zachowują świeżość. Zmienia się raczej sposób ich wykorzystania: coraz częściej są elementem prostszej kompozycji, zamiast dominować w dużej, kolorowej wiązance.

Hortensje można przygotować wcześniej

Hortensje mają jeszcze jedną zaletę – można wykorzystać także jesienne, podsuszone już kwiatostany. Dzięki temu osoby mające te rośliny w ogrodzie mogą przygotować dekorację samodzielnie, bez kupowania świeżych kwiatów tuż przed 1 listopada.

Tegoroczna „moda cmentarna” nie oznacza więc rewolucji, ale wyraźne odejście od przepychu. Chryzantema zostaje, lecz obok niej coraz mocniejszą pozycję zdobywa hortensja, a same dekoracje stają się prostsze i bardziej naturalne.

Organizatorami przedsięwzięcia są Fotoklub Rzeczypospolitej Polskiej - Stowarzyszenie Twórców oraz Stowarzyszenie Kultura dla Zamościa. 

Patronat medialny sprawuje m. in. nasza redakcja.

CZYTAJ TEŻ: Mirosław Chmiel odznaczony za 50 lat dokumentowania Zamościa i Zamojszczyzny

Jakość nadrabia stratę w tonażu

Długotrwała susza dała się we znaki plantatorom na Zamojszczyźnie, obniżając średnią wydajność z ponad 67 ton do około 60 ton z hektara. Pomimo niższych plonów, pierwsze parametry surowca napawają optymizmem. Groźny szkodnik, szarek komośnik, który w poprzednich latach był zmorą lokalnych upraw, w tym sezonie odpuścił żerowanie na buraczanych plantacjach.

CZYTAJ TEŻ: Kolej na rysunku. Wystawa prac Tomasza Ohirko w Bełżcu

A polaryzacja jest powyżej minimum - zawartość cukru w pierwszych zbiorach buraków sięga aż 18 proc, a natomiast poziom zanieczyszczeń jest wyjątkowo niski i wynosi zaledwie 4–5 proc. Część plantatorów mających późniejsze terminy dostaw celowo wstrzymuje się z wykopywaniem buraków, pozostawione w ziemi mogą przybrać na masie i dodatkowo podbić zawartość cukru.

Drożyzna bije w rolników: „Stawki jak sprzed dwóch dekad”

Nad polami z plantacjami buraków cukrowych gromadzą się czarne chmury ekonomiczne. Skokowy wzrost cen paliw, nawozów oraz pracy sprawia, że opłacalność upraw drastycznie spada.

„Mówimy o cenie naprawdę bardzo niskiej, rzędu 26 euro – to stawki porównywalne z tymi sprzed 20 lat! Koszty produkcji urosły w tym czasie drastycznie. Dzisiejszych realiów w żaden sposób nie da się porównać do wcześniejszych lat” – alarmują lokalni plantatorzy.

PRZECZYTAJ: Tomaszowskie: Straty po suszy na ponad 10 tysiącach hektarów. Rolnicy czekają na pomoc

Wydarzeniu towarzyszyć będzie improwizowany live act „Mental Surfing” w wykonaniu Piotra Łyszkiewicza (Tiramisu Kamikaze) z wykorzystaniem oktofonicznego systemu nagłośnieniowego.

 Aleksandra Katarzyna Twardowska to pochodząca z Zamościa artystka wizualna, doktor sztuki, wykładowczyni Akademii Zamojskiej oraz członkini Zamojskiego Towarzystwa Fotograficznego.

CZYTAJ TEŻ: Zamość: Wniosek o Order Orła Białego dla ks. Isakowicza-Zaleskiego trafił do Prezydenta RP

Na wystawie, którą można oglądać w GOK-u w Bełżcu prezentowane są rysunki przedstawiające lokomotywy w różnych ujęciach. Autor skupia się na charakterystycznym wyglądzie maszyn, historii kolejnictwa i scenach związanych z podróżami pociągiem.

CZYTAJ TEŻ: „Opowieści z ulicy Górnej” w Muzeum w Bełżcu. Fotografie zapomnianego dziedzictwa

Dlaczego milczał?

To pytanie do dziś pozostaje bez odpowiedzi.Niezwykłe znalezisko ujrzało światło dzienne w 2005 r. – dokładnie pięć lat po śmierci autora. Podczas remontu domu prowadzonego przez rodzinę Węglińskich, zaledwie 10 centymetrów pod posadzką, natrafiono na zniszczone pudełka wypełnione szklanymi płytkami. Część z nich niestety uległa stłuczeniu przy wydobywaniu, ale przetrwało blisko tysiąc kadrów. Właścicielka budynku prawie dekadę temu przekazała znalezisko Adamowi Gąsianowskiemu, właścicielowi Muzeum Starej Fotografii w Zamościu i współpracownikowi „Kroniki Tygodnia”.

-  Mieszkanka Harasiuk przyjechała do mnie i mówi: »Robiłam remont domu i pod podłogą znalazłam ponad 1000 szklanych negatywów«” – wspomina Adam Gąsianowski. - Wreszcie przywiozła je w pudełeczkach. Razem z kolegą z redakcji Kroniki Tygodnia pojechaliśmy do Harasiuk. Znaleźliśmy ludzi, którzy zaczęli nam opowiadać historię Teofila Jaśkiewicza.                 

Przywracanie twarzy i historii

Przez ostatnie lata szklany skarb nie leżał bezczynnie. Płytki poddano renowacji i obróbce cyfrowej na pulpicie retuszerskim w Muzeum Starej Fotografii w Zamościu. Rozpoczęło się także śledztwo historyczne, w które zaangażowali się sami mieszkańcy Harasiuk oraz dziennikarze. Anna Rudy, autorka tekstów do katalogu załączonego do otwartej w minioną sobotę wystawy, a także podpisów pod zdjęciami podjęła się niezwykle trudnego zadania identyfikacji osób uwiecznionych na fotografiach. Wiele osób z tamtych lat już nie żyło lub wyjechały bez śladu, ale dzięki pomocy lokalnej społeczności – m.in. Krystyny Owczarek, Jakuba Zabłotniego czy Janiny Kołodziej – udało się rozwikłać liczne tajemnice, a nawet połączyć po latach żyjących krewnych.

Dziś w Harasiukach niemal każdy szuka na tych odbitkach rysów swoich przodków. Dla wielu to jedyna szansa na ujrzenie twarzy dziadków czy pradziadków. Muzeum Starej Fotografii w Zamościu zaprasza na niezwykłą wystawę. W tamtejszej Galerii zorganizowano plenerową wystawę odbitek odrestaurowanych fotografii, połączoną z prezentacją albumu przygotowanego przez Fundację „Obywatelski Wschód”. Dla tych, którzy nie mogą zobaczyć ekspozycji na żywo, mamy dobrą wiadomość – cyfrowe wersje fotografii wraz z opisami zostały udostępnione w sieci na portalu Centrum Archiwistyki Społecznej.

Pokazuje to głośna analiza Nicka Berry'ego z DataGenetics. Badacz przeanalizował niemal 3,4 mln czterocyfrowych kodów pochodzących z ujawnionych baz haseł. Zdecydowanym liderem okazał się numer 1234 – stanowił aż 10,7 proc. badanego zbioru.

Na drugim miejscu znalazł się 1111 z wynikiem nieco ponad 6 proc., a na trzecim 0000 – prawie 1,9 proc. Łącznie tylko te trzy kombinacje odpowiadały za około 18,6 proc. wszystkich analizowanych kodów.

Te kody lepiej omijać

Pierwsza dziesiątka najczęściej występujących kombinacji wyglądała następująco:

1234 – 10,713 proc.
1111 – 6,016 proc.
0000 – 1,881 proc.
1212 – 1,197 proc.
7777 – 0,745 proc.
1004 – 0,616 proc.
2000 – 0,613 proc.
4444 – 0,526 proc.
2222 – 0,516 proc.
6969 – 0,512 proc.

Co ciekawe, 20 najpopularniejszych kombinacji odpowiadało za ponad jedną czwartą wszystkich kodów w analizowanym zbiorze.

Nie chodzi jednak wyłącznie o powtarzanie cyfr. Ryzykownym pomysłem jest również wykorzystywanie roku urodzenia lub innej łatwej do ustalenia daty. W analizowanych danych szczególnie często występowały kombinacje zaczynające się od „19”, co może wskazywać właśnie na lata urodzenia.

CZYTAJ TEŻ: Pożar stacji Starlink. Śledczy badają możliwy sabotaż

Popularne są też wzory tworzone na klawiaturze. Dobrym przykładem jest 2580. Na typowej klawiaturze telefonu te cztery cyfry układają się w prostą pionową linię. Kod jest więc wygodny do zapamiętania i wpisania – ale właśnie dlatego nie jest dobrym wyborem.

Jaki PIN jest bezpieczniejszy?

Najlepiej unikać oczywistych ciągów, czterech identycznych cyfr, powtarzających się par oraz kodów związanych z informacjami, które ktoś może łatwo ustalić. PIN nie powinien być więc datą urodzenia użytkownika ani jego bliskich.

CZYTAJ: Poszukiwany 49-latek z gminy Ulhówek zatrzymany. Już nie wywinie się od więzienia

Warto też pamiętać, że cytowana analiza nie obejmowała bazy PIN-ów do kart bankowych. Powstała na podstawie wcześniej ujawnionych baz haseł, z których wybrano czterocyfrowe kombinacje. Nie można więc na jej podstawie stwierdzić, że np. co dziesiąta karta płatnicza ma PIN 1234.

Wniosek jest jednak praktyczny: skoro człowiek ma do dyspozycji 10 tys. czterocyfrowych kombinacji, nie warto wybierać jednej z tych, które przychodzą do głowy niemal wszystkim.

CZYTAJ TEŻ: VII Powiatowy Konkurs Fotograficzny w Powiecie Zamojskim. Zgłoszenia do 30 września

 Książka wzbudziła duże zainteresowanie. Po zakończeniu części oficjalnej ustawiła się długa kolejka osób chcących kupić egzemplarz z autografem autora. Spotkanie zakończyło się słodkim poczęstunkiem i rozmowami w kuluarach. Była to także okazja do wymiany wspomnień i rozmów o lokalnej historii.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. wójt Grabowca Bartosz Popek, wiceprzewodnicząca Rady Gminy Małgorzata Szajuk, proboszcz parafii ks. Zygmunt Żółkiewski oraz członkowie Towarzystwa Regionalnego Hrubieszowskiego na czele z prezesem Henrykiem Lebiedowiczem.

– Pokaz we Wrocławiu będzie kontynuacją cyklu moich nieoczywistych pejzaży – informuje artysta. 

– W tytule wystawy i wielu obrazów zawiera się mój hołd złożony naturze i pejzażowi. To kompozycje w magicznej i surrealistycznej odsłonie. Podziw dla natury idzie w parze z troską o jej przetrwanie. Szczególnie ważna jest dla mnie unikalna struktura obrazu utkana z malarskiej faktury. Morze, fale, woda – to motywy inspirowane polskim morzem, które kocham.

Jerzy Tyburski urodził się w 1964 r. w Lubaczowie. Jest absolwentem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Zamość oraz historii sztuki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Kształcił się także w pracowniach malarskich na UMCS. 

CZYTAJ TEŻ: Mirosław Chmiel odznaczony za 50 lat dokumentowania Zamościa i Zamojszczyzny

Artysta ma na swoim koncie liczne wystawy indywidualne i zbiorowe oraz prestiżowe nagrody, m. in. wyróżnienie magazynu Art&Business za „Obraz Roku”, Odznakę Honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” oraz Nagrodę Kulturalną Województwa Lubelskiego. Od 2002 r. pełni funkcję dyrektora BWA-Galerii Zamojskiej w Zamościu.

Czytaj też: Blanka z Zamościa jedzie na podbój Paryża. Zadebiutuje na Fashion Week Kids

Pośród setek prac nadesłanych z całego świata – m.in. z USA, Egiptu, Niemiec, Słowacji, Turcji, Ukrainy czy Bułgarii – dzieło nastolatki z Biłgoraja wywołało spore wrażenie.

Jury pod patronatem prezydenta Rybnika, Śląskiego Kuratora Oświaty oraz Polskiego Komitetu InSEA przyznało Antoninie Grabowskiej wyróżnienie honorowe w jej kategorii wiekowej.

Czytaj również: Zamość: Lodowisko wróci na Rynek Wielki! Przejdzie też gruntowną modernizację

Antonina na co dzień rozwija swoje pasje w grupie plastycznej „3 D” działającej w Młodzieżowym Domu Kultury w Biłgoraju. Jej opiekunką artystyczną jest Irena Oręziak-Kupczak.

 Przypomnijmy, że boisko wielofunkcyjne o wymiarach 15 x 28 m z poliuretanową nawierzchnią umożliwi grę w koszykówkę, tenis, siatkówkę, piłkę ręczną i nożną. 

CZYTAJ TEŻ: Policjant z Zamościa uhonorowany odznaką „Zasłużony Dawca Przeszczepu”

Prace kosztowały ponad 260 tys. zł, a wykonawcą inwestycji była firma z Sosnowca. Zadanie zostało zrealizowane w ramach budżetu obywatelskiego na 2025 rok dla osiedla Orzeszkowej-Reymonta.

Za nawoływanie do nienawiści rasowej, w tym m. in. za użycie hasła „Polska dla Polaków”, młoda działaczka została skazana nieprawomocnym wyrokiem na 3 tys. zł grzywny.

CZYTAJ WIĘCEJ: Zamość: Skazana za „mowę nienawiści”. Działaczka Młodzieży Wszechpolskiej zapowiada apelację

CZYTAJ TEŻ: Mieszkańcy gminy Bełżec już zdecydowali. Fundusz sołecki 2027 roku

Dla pacjenta najważniejsze jest jednak to, czy po zmianach w szpitalu nadal będzie dostępny lekarz – również w nocy, w weekend i podczas świąt.

Lekarz maksymalnie na dwóch etatach

Projekt zakłada, że łączny czas pracy medyka w placówkach mających umowy z NFZ nie będzie mógł przekraczać równowartości dwóch etatów, czyli 320 godzin miesięcznie. Jednocześnie przy kontraktach cywilnoprawnych podstawowa maksymalna stawka za świadczenia finansowane przez NFZ ma odpowiadać 1/20 minimalnego wynagrodzenia. Obecnie daje to 240,30 zł brutto za godzinę.

Łączny limit wynagrodzenia za świadczenia finansowane przez NFZ ma sięgać 16-krotności minimalnej pensji – obecnie 76 896 zł brutto miesięcznie. Przewidziano możliwość dodatkowego wynagrodzenia m.in. za określone dodatkowe zadania.

Rząd argumentuje, że dzięki temu większa część pieniędzy NFZ będzie mogła zostać przeznaczona bezpośrednio na leczenie. Mają też zniknąć przypadki fikcyjnego nakładania się godzin pracy. Placówki będą musiały dokładniej ewidencjonować grafiki, a NFZ otrzyma większe możliwości kontroli.

Co z nocnymi dyżurami?

To jeden z najbardziej wrażliwych punktów całej reformy. W wielu szpitalach, szczególnie mniejszych, grafiki są dziś układane dzięki lekarzom pracującym w kilku miejscach.

CZYTAJ: Pożar stacji Starlink. Śledczy badają możliwy sabotaż

Projekt przewiduje jednak wyjątki. Wymóg zatrudnienia medyka co najmniej na pół etatu nie będzie obejmował świadczeń udzielanych w stanach nagłych podczas dyżurów medycznych. Możliwe mają być również odstępstwa od części wymogów, jeśli na danym terenie zabraknie odpowiednich specjalistów.

To zabezpieczenie ma pozwolić szpitalom obsadzić dyżury. Nie rozwiązuje jednak podstawowego problemu: od samej zmiany przepisów lekarzy nie przybędzie.

Lekarze ostrzegają: może ucierpieć dostępność

I właśnie tutaj zaczyna się spór o konsekwencje dla pacjentów.

Samorząd lekarski ostrzega, że – jak podaje Alert Medyczny – ograniczenie możliwości pracy w kilku placówkach może szczególnie mocno uderzyć w mniejsze szpitale. Wielkopolska Izba Lekarska ocenia, że reforma nie zwiększa liczby dostępnych lekarzy, a w niektórych miejscach może wręcz pogorszyć dostęp do świadczeń.

CZYTAJ TEŻ: Nie musisz iść do specjalisty. Te badania może zlecić lekarz rodzinny

Do tego dochodzi ryzyko przechodzenia części specjalistów do sektora prywatnego, gdzie ustawowe limity dotyczące świadczeń finansowanych przez NFZ nie będą działały w taki sam sposób.

Rzeczniczka NIL Iwona Kania pytana, czy limit 240 zł może wypchnąć część medyków z publicznej ochrony zdrowia, odpowiedziała, że – cytuje Money.pl – takiego scenariusza nie można wykluczyć. Problem może dotyczyć zwłaszcza specjalistów, których szpitale już dziś pozyskują, konkurując stawkami.

OZZL zwraca natomiast uwagę, że wysokich miesięcznych zarobków nie można oceniać bez informacji o liczbie przepracowanych godzin. W takich kwotach mogą mieścić się noce, weekendy, święta oraz dyżury na SOR-ach, intensywnej terapii czy blokach operacyjnych.

Pacjent będzie ostatecznym testem reformy

Rząd stawia więc na ograniczenie bardzo wysokich kontraktów, kontrolę czasu pracy i pozostawienie większej części pieniędzy NFZ na leczenie. Lekarze wskazują na drugą stronę równania: w systemie, w którym już brakuje specjalistów, ograniczenie ich możliwości pracy może utrudnić układanie grafików.

CZYTAJ: Konfederacja Korony Polskiej wzmacnia struktury na Lubelszczyźnie

Dlatego powodzenia reformy nie pokaże wysokość kontraktu konkretnego lekarza. Pokażą je szpitalne grafiki: czy będzie komu przyjąć pacjenta na SOR-ze, przeprowadzić pilną operację i objąć nocny dyżur.

Na razie rząd przyjął projekt. Teraz musi on jeszcze przejść przez parlament i zostać podpisany przez prezydenta. Według informacji przekazanych po posiedzeniu Rady Ministrów nowe przepisy mają wejść w życie miesiąc po podpisie, a placówki mają dostać 6 miesięcy na dostosowanie się do nowych zasad.

Zadanie jest proste: trzeba wykonać w Zamościu fotografie nawiązujące do wybranych haseł promocyjnych. Każdy uczestnik może zgłosić zdjęcia do trzech z 12 kategorii. Organizatorzy proponują m. in. kadry pokazujące renesansową architekturę, życie mieszkańców, kulturę, historię, aktywny wypoczynek, rodzinne odkrywanie miasta czy bliskość natury.

Jedno z haseł zachęca do pokazania Zamościa „idealnego, by zwolnić”, inne – do uchwycenia wspólnych chwil, regionalnych smaków czy wydarzeń kulturalnych. Jest też kategoria „Zamość. Idealny o każdej porze roku”, dająca fotografom możliwość pokazania miasta w charakterystycznej scenerii jednej z pór roku.

CZYTAJ TEŻ: Zamość: Wniosek o Order Orła Białego dla ks. Isakowicza-Zaleskiego trafił do Prezydenta RP

Nagrodą będzie nie tylko promocja autora. Zwycięskie fotografie zostaną opublikowane w oficjalnym kalendarzu Miasta Zamość na 2027 rok. Na laureatów czekają także nagrody rzeczowe i vouchery.

Na zgłoszenia organizatorzy czekają do 2 października. Wyniki konkursu mają zostać ogłoszone 15 października.

Szczegółowe zasady konkursu dostępne są na stronie internetowej Miasta Zamość.

Zgłoszenia szkół przyjmowane są do 16 października pod adresem e-mail: konkursy@bipe.pl. Rywalizacja odbędzie się w trzech etapach: szkolnym (21 października), regionalnym (29 października) oraz wojewódzkim (5 listopada). 

CZYTAJ TEŻ: Gm. Szczebrzeszyn: Dzieci Zamojszczyzny patronują szkole w Wielączy

Uroczyste wręczenie dyplomów i nagród laureatom zaplanowano na 16 listopada podczas konferencji jubileuszowej z okazji 90-lecia placówki pod hasłem „Biblioteka wczoraj, dziś i jutro”. 

Patronat medialny nad wydarzeniem sprawuje „Kronika Tygodnia”.

Pierwsze czytanie projektu odbyło się 18 września, a projekt trafił do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.

Półtora roku zamiast sześciu miesięcy 

Najważniejsza zmiana dotyczy czasu pozostałego do końca wyroku. Obecnie skazany odbywający karę w więzieniu może ubiegać się o przejście do SDE, jeśli do końca kary zostało mu maksymalnie sześć miesięcy.

Po zmianach granica ma zostać przesunięta aż do 18 miesięcy.

CZYTAJ: Poszukiwany 49-latek z gminy Ulhówek zatrzymany. Już nie wywinie się od więzienia

Z rozwiązania będą mogły korzystać osoby skazane na karę krótszą niż 3 lata, które część wyroku już odbyły. Przykładowo skazany na dwa lata i osiem miesięcy, po odsiedzeniu 14 miesięcy, mógłby starać się o spędzenie pozostałego półtora roku poza więzieniem.

Nie będzie to jednak automat. O wyjściu z zakładu karnego zdecyduje sąd penitencjarny. Recydywa ma pozostać przesłanką wykluczającą możliwość skorzystania z tego rozwiązania.

Opaska nie oznacza wolności

Skazany będzie musiał mieć stałe miejsce pobytu. Potrzebna będzie także pisemna zgoda pełnoletnich osób, które z nim mieszkają, oraz odpowiednie warunki techniczne pozwalające na działanie aparatury monitorującej. Sąd będzie również oceniał, czy w konkretnym przypadku odbywanie kary poza więzieniem pozwoli osiągnąć jej cele.

CZYTAJ TEŻ: Bojkot zawodów OSP w Szczebrzeszynie po odwołaniu wiceburmistrza miasta

SDE oznacza ścisły harmonogram. System elektroniczny kontroluje, czy skazany znajduje się tam, gdzie powinien. Może on m.in. wychodzić do pracy lub wykonywać inne czynności przewidziane w harmonogramie, ale nie może swobodnie dysponować swoim czasem.

Ministerstwo Sprawiedliwości argumentuje, że dzięki temu skazani mogą pracować, utrzymywać więzi rodzinne i regulować swoje zobowiązania, a jednocześnie pozostają pod kontrolą państwa. Resort wskazuje również, że szersze stosowanie SDE ma ograniczyć koszty wykonywania kar oraz odciążyć zakłady karne.

Więzienie kosztuje tysiące złotych miesięcznie

To właśnie pieniądze są jednym z ważnych elementów całej reformy. Według danych Centralnego Zarządu Służby Więziennej średni koszt utrzymania jednego osadzonego wyniósł w 2025 roku 83,2 tys. zł, czyli około 6930 zł miesięcznie i niemal 228 zł dziennie.

CZYTAJ: Pow. zamojski: Dwa wychudzone psy zamknięte w oborze. 47-latka odpowie za znęcanie

Nie oznacza to oczywiście, że każde przejście skazanego do SDE przyniesie budżetowi dokładnie 6930 zł oszczędności miesięcznie. Znaczna część kosztów więziennictwa, m.in. utrzymanie obiektów czy wynagrodzenia funkcjonariuszy, nie zależy od liczby osadzonych.

Sam dozór elektroniczny jest jednak znacznie tańszą formą wykonywania kary niż pobyt w zakładzie karnym.

Zmiana jeszcze nie obowiązuje

Projekt jest dopiero na początku drogi legislacyjnej. Do Sejmu wpłynął 7 sierpnia, 18 września przeszedł pierwsze czytanie i został skierowany do komisji.

Dopiero po zakończeniu prac parlamentarnych i podpisaniu ustawy przez prezydenta będzie wiadomo, w jakim ostatecznie kształcie reforma wejdzie w życie. Na razie więc skazani nie mogą powoływać się na nowy limit 18 miesięcy. Obowiązują dotychczasowe zasady.

Podczas uroczystego otwarcia Wiesław Smyk, prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK w Starym Zamościu, przypomniał młodym zawodnikom historię walk żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego. Zachęcał także do rywalizacji w duchu fair play.

Uczniowie rywalizowali w czterech biegach przełajowych oraz turnieju piłki nożnej. Wśród dziewcząt z roczników 2014 i młodszych zwyciężyła Maja Pieczykolan ze Szkoły Podstawowej w Wierzbie. W starszej kategorii najlepsza była jej szkolna koleżanka Julia Popis. W rywalizacji chłopców triumfowali Dawid Hałas z Omegi Stary Zamość oraz Gabriel Jacuniak (SP w Wierzbie).

CZYTAJ TEŻ: Gm. Szczebrzeszyn: Dzieci Zamojszczyzny patronują szkole w Wielączy

Także piłkarski turniej zakończył się zwycięstwem szkoły z Wierzby. Drugie miejsce zajęła Omega Stary Zamość, a trzecie – Szkoła Podstawowa w Kaczórkach. Najlepszym bramkarzem wybrano Pawła Zuba z Kaczórek, natomiast tytuł najlepszego zawodnika otrzymał Mikołaj Kupiec z Wierzby.

Na uczestników czekały medale, dyplomy i nagrody rzeczowe. Szkoły otrzymały również pamiątkowe puchary.

Igrzyska, objęte honorowym patronatem posła Sławomira Zawiślaka, współfinansowano ze środków Powiatu Zamojskiego oraz ŚZŻAK Okręg Zamość. Partnerami wydarzenia były Gmina Stary Zamość, GLKS Omega Stary Zamość i Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego Zamojszczyzna.

ZUS przestrzega przed pochopnym podpisywaniem takich dokumentów. Koszt tego typu pomocy może sięgać nawet ponad 20 tys. zł.

Tymczasem uzyskanie świadczenia wspierającego nie wymaga korzystania z usług pośrednika. Formalności związane ze świadczeniem można załatwić bezpłatnie w ZUS, a pracownicy instytucji mogą pomóc przy składaniu wniosku. Osoba z niepełnosprawnością może również upoważnić zaufaną osobę, np. członka rodziny.

CZYTAJ TEŻ: Zamość: Wniosek o Order Orła Białego dla ks. Isakowicza-Zaleskiego trafił do Prezydenta RP

O świadczeniu wspierającym pisaliśmy na łamach „Kroniki Tygodnia” wiele razy. Przypomnijmy, że przysługuje ono dorosłym osobom z niepełnosprawnościami, które otrzymały od wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON) decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na co najmniej 70 punktów. Nie ma przy tym górnej granicy wieku.

Procedura składa się z dwóch etapów. Najpierw trzeba uzyskać decyzję WZON, a następnie złożyć elektroniczny wniosek do ZUS – przez eZUS, portal Emp@tia albo bankowość elektroniczną.

Ważny jest termin. Jeśli wniosek do ZUS zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się decyzji WZON, świadczenie przysługuje od dnia wskazanego w tej decyzji. Przy późniejszym złożeniu wniosku prawo do świadczenia powstaje od miesiąca jego złożenia.

CZYTAJ: Rówieśnicy dla rówieśników. Tomaszowska Budowlanka przełamuje tabu wokół zdrowia psychicznego

Wysokość świadczenia zależy od liczby punktów ustalonych przez WZON. Obecnie wynosi od 792 do 4353 zł miesięcznie.

ZUS apeluje, by w razie kontaktu z pośrednikiem i jakichkolwiek wątpliwości nie podpisywać dokumentów pod presją. Można zgłosić się do najbliższej placówki ZUS, zadzwonić pod numer 22 560 16 00 lub wysłać pytanie na adres cot@zus.pl. W przypadku podejrzenia oszustwa należy zawiadomić policję.

Małgorzata Korba, rzecznik ZUS w województwie lubelskim przypomina, że pomoc przy załatwianiu świadczenia jest dostępna w Zakładzie bez dodatkowych opłat.