Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
sobota, 21 listopada 2026 08:44
Przeczytaj!
Reklama
Reklama

Chleba naszego powszedniego...

Upieczenie chleba jest trudne? Nie da się tego zrobić w standardowym piekarniku? A własnoręczne przygotowanie bochenka na zakwasie to już zupełnie zadanie niemożliwe? Jeśli na każde z tych pytań odpowiedzieliście twierdząco, to chciałbym Was z tego przeświadczenia wyprowadzić. Domowy chleb smakuje wybornie i jest dosłownie na wyciągnięcie ręki.
Chleba naszego powszedniego...

Chleb jest artykułem pierwszej potrzeby i pełni w naszej kulturze rolę wykraczającą poza jadłospis. Modlimy się o niego w modlitwie "Ojcze Nasz", a nowożeńcy otrzymują od rodziców pokaźny bochen, "aby na nowej drodze życia niczego nie brakowało". Z domu rodzinnego wyniosłem zasady dotyczące traktowania chleba. Należy okazać mu szacunek, ponieważ jest to dar od Boga, a gdy kromka spadnie nam na ziemię, należy ją podnieść i ucałować. Opowiedziałem kiedyś o tym zwyczaju znajomemu Anglikowi i ten za nic nie potrafił tego zrozumieć, pukając się w czoło. No cóż, tam jedzenia nie traktuje się z taką estymą.

Tak właściwie po co zadawać sobie tyle trudu i brać się za pieczenie chleba w domowym zaciszu? Przecież piekarnia czy sklep ze stosownym asortymentem są właściwie na każdym kroku. Wybór jest tak duży, że aż może zakręcić się w głowie. 

Też tak do niedawna myślałem. Przede wszystkim w mojej głowie było przeświadczenie, że przygotowanie ciasta i zakwasu jest bardzo trudne i w zwykłych domowych warunkach zwyczajnie nie da się tego zrobić. Doskonale przecież pamiętam z dzieciństwa rytuał pieczenia chleba przez moją babcię. Odbywał się on zwykle w sobotę, ale już dzień wcześniej babcia przygotowywała zaczyn sporządzony z ciasta z poprzedniego pieczenia, po czym dokładnie wyrabiała ciasto i odstawiała na całą noc w dzieży do wyrośnięcia. Rano nagrzewała piec chlebowy, wkładała ciasto do blach i piekła do momentu aż chleb po opukaniu będzie wydawał głuchy dźwięk. Zapach był niesamowity, ale ze spróbowaniem pierwszej pajdy trzeba było poczekać aż chleb całkowicie wystygnie. Jedzenie gorącego chleba zazwyczaj kończyło się okropnymi boleściami. 

 

Uwierz w siebie

Mając w głowie takie wspomnienia niezbyt wierzyłem we własne możliwości. Wystarczyło jednak co nieco poczytać w Internecie czy książkach kucharskich. Okazało się, że domowy piekarnik z powodzeniem wytrzymuje próbę pieczenia chleba, ponieważ, wbrew pozorom, aby bochenek ładnie się nam upiekł nie potrzebujemy bardzo wysokiej temperatury. Wręcz przeciwnie, zaczynamy od 160 stopni Celsjusza przez 45 minut, aby chleb upiekł się nam w środku. Na ostatni kwadrans podkręcamy do 200 stopni, aby skórka z wierzchu ładnie się nam przyrumieniła. Oczywiście nie należy zapominać o doglądaniu naszego wypieku. Jeśli lubimy jaśniejszą skórkę, to możemy wyłączyć piekarnik nieco wcześniej. Próbowałem takiej metody pieczenia dwa razy i wszystko udawało się bez zastrzeżeń. 

Do pieczenia używałem wąskiej foremki (tzw. keksówki), ale jeśli ktoś ma ochotę na większą blaszkę, to oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie. Chodzi głównie o wygodę przechowywania pieczywa. Mniejszy bochenek szybciej można zużyć i w ten sposób zmniejszamy ryzyko wyschnięcia.

Właśnie w tym momencie dochodzimy do największej zalety chleba na zakwasie. Taki chleb przechowywany w płóciennym lub papierowym worku nigdy nam nie spleśnieje. Co najwyżej może się wysuszyć i stać się twardy. Jak przywrócić mu miękkość? Moja babcia kładła kromki nad garnkiem z gotującą się wodą. 

Taki chleb ma w sobie same naturalne składniki: zakwas, mąkę, wodę i sól. Jest zwarty i chrupiący na zewnątrz, ale wilgotny w środku. Nic więcej, żadnych polepszaczy i innych konserwantów. Jego smaku nie da się porównać z pierwszym lepszym bochenkiem ze sklepowej półki. Do tego dochodzi oczywiście satysfakcja z własnoręcznego przygotowania.

 

Bądź cierpliwy

Bazą chleba jest zakwas. Co się właściwie kryje pod tą nazwą? Jest to ni mniej, ni więcej jak sfermentowana mąka. W wyniku fermentacji wytwarzają się dzikie drożdże, dzięki którym nasz bochenek pięknie wyrośnie.

Do miski lub dużego słoika wsypujemy pół szklanki żytniej mąki (im wyższy typ, tym lepiej), a także wlewamy tyle samo przegotowanej ciepłej wody. Masę mieszamy do uzyskania jednolitej konsystencji. Naczynie nakrywamy ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce na dobę. Po tym czasie należy zakwas "dokarmić", czyli ponownie dodać pół szklanki mąki i pół szklanki wody. Już po pierwszym dniu zauważymy, że w naszym zakwasie pojawiają się pęcherzyki powietrza. To dobry znak, ponieważ rozpoczął się proces zakwaszania mąki. Proces "dokarmiania" powtarzamy przez pięć dni. Szóstego dnia możemy brać się za pieczenie chleba.

Jak to z procesem fermentacji zwykle bywa, z miski mogą, a nawet powinny wydobywać się niezbyt przyjemne zapachy. Absolutnie nic niepokojącego się nie dzieje, tak powinno być. Znakiem alarmowym powinna być za to pleśń, która pojawi się na wierzchu. Jeśli takową zauważymy, musimy niestety zrobić zakwas od początku.

Po pięciu dniach zakwas nadaje się do wyrobu chleba. To, co wytworzyło się w misce, jest dla nas prawdziwym skarbem. Do pieczenia nie zużywamy całego zakwasu. Potrzebujemy 250-300 gram, resztę przekładamy do suchego, najlepiej wyprażonego słoika, szczelnie zakręcamy i wkładamy do lodówki. Jeśli najdzie nas ochota na kolejny wypiek, wyciągamy zakwas i po około dwóch godzinach możemy powtórzyć proces "dokarmiania". Z tą jednak różnicą, że mąkę i wodę dodajemy trzykrotnie w sześciogodzinnych odstępach.

 

Co po zakwasie?

Gdy mamy już zakwas, to tak na dobrą sprawę pozostaje nam tylko wyrobienie ciasta na chleb. 250-300 gram zakwasu w zupełności wystarczy nam na przygotowanie nawet dwóch okazałych bochenków. Mnie wyszedł jeden, ponieważ piekłem chleb pierwszy raz i tak na dobrą sprawę nie wiedziałem czego się spodziewać. Jak na pierwszy raz wyszło lepiej niż mogłem przewidywać.

W misce ląduje pół kilograma żytniej mąki. Do tego dodajemy zakwas, niepełne dwie szklanki ciepłej wody, a także płaska łyżka soli. W swoim pierwszym podejściu zdecydowałem się tylko na taki zestaw, ale można przecież dodać nasze ulubione przyprawy: kminek, czarnuszkę (wspomogą one trawienie, ponieważ nasz żołądek niezbyt dobrze trawi mąkę żytnią), ale też słonecznik, mak, sezam czy otręby. Możemy również dodać suszone owoce (śliwka, żurawina, a nawet jabłko), a także odrobinę miodu lub melasy.

Takie dodatki zalecam jednak po pewnym czasie, gdy oswoimy się z procesem wyrabiania ciasta i wypieku bochenków. Nie jest bowiem wykluczone, że pierwsze próby mogą okazać się dalekie od naszych oczekiwań. Najważniejsze to nie poddawać się.

Żytnie ciasto wyrabia się dość łatwo, nie potrzeba wielu minut żmudnego ślęczenia nad miską. Mieszamy do momentu aż znikną wszystkie grudki. Jedyną niedogodnością jest kleista konsystencja.

Masę przekładamy do foremki (powinna przekraczać połowę wysokości blaszki), wygładzamy łyżką i smarujemy wierzch ciepłą wodą. Blaszkę przykrywamy ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce, aby ciasto wyrosło. Ja postawiłem na kaloryferze i lokalizacja okazała się trafnym wyborem. 

Ciasto na zakwasie rośnie wolniej niż klasyczne drożdżowe, dlatego potrzebujemy co najmniej trzech-czterech godzin, aby masa zwiększyła dwukrotnie swoją objętość. Postanowiłem oszczędzić sobie nerwowego zerkania na zegarek i... poszedłem spać. Rankiem jedynie nastawiłem piekarnik.

Przed rozpoczęciem pieczenia delikatnie naciąłem wierzch ciasta ostrym nożem i ponownie zwilżyłem ciepłą wodą.

Nie zaszkodzi również, gdy w piekarniku obok blaszki ustawimy małe naczynie z wodą. Para wodna, która wytworzy się pod wpływem temperatury, będzie nawilżać chleb.

Po wyjęciu z piekarnika ustawiamy bochenek na kratce, aby odparował. Po kilku godzinach możemy wyciągać już masło i delektując się pajdą, możemy przypominać sobie smak dzieciństwa.

PO, fot. Piotr Orzechowski

CHLEB ŻYTNI NA ZAKWASIE 

ZAKWAS

* pół szklanki przegotowanej letniej wody

* pół szklanki mąki żytniej (proporcje powtarzać przez pięć kolejnych dni)

CHLEB

* 250-300 gram zakwasu

* 500 g mąki żytniej

* 400 ml wody

* płaska łyżka soli


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Kronika Tygodnia

Chcesz częściej widzieć nasze newsy?

Dodaj Kronikę Tygodnia do preferowanych źródeł w Google i bądź bliżej najważniejszych spraw z regionu.

Reklama
Urokliwy dom z dużą działką | Zawady gm. Jarczów Cena: 239000 PLN Szukasz spokojnego miejsca na ziemi, przestrzeni pod własne gospodarstwo, siedlisko lub inwestycję w agroturystykę? Ta wyjątkowa nieruchomość łączy tradycyjny wiejski klimat z wygodnym dostępem do pełnej infrastruktury i miast.GŁÓWNE ATUTY NIERUCHOMOŚCI:-Ogromna działka o powierzchni 1,40 ha – grunty o bardzo dobrej klasie bonitacyjnej, idealne pod uprawy, ogród lub własną przestrzeń rekreacyjną.-Szeroki front (ok. 42 m) – daje doskonałe możliwości aranżacyjne, wygodny wjazd i szerokie pole manewru.-Bezpośredni dostęp do drogi asfaltowej – całoroczny, komfortowy dojazd.-Pełne media na działce: podłączona woda, prąd oraz kanalizacja + tradycyjna studnia (idealna np. do podlewania ogrodu).DOM DREWNIANY (ok. 70 m²):Jednokondygnacyjny, klimatyczny dom z drewna (pokryty eternitem) z wymienioną stolarką okienną na szczelne okna PCV. Wnętrze oferuje czytelny i funkcjonalny układ pomieszczeń:-Wiatrołap (przestrzeń na garderobę/buty),-Przedpokój,-Wydzielone miejsce na łazienkę (do własnej aranżacji),-Duża, jasna kuchnia,-Obszerny, przestronny pokój.BUDYNKI GOSPODARCZE:Na terenie działki znajdują się 3 dodatkowe budynki o wszechstronnym przeznaczeniu:-Duży murowany budynek gospodarczy – podzielony na część inwentarską (dawny chlewik/stajnia) oraz część stanowiącą tzw. letnią kuchnię (doprowadzony prąd – świetne miejsce na pracownię lub bazę majsterkowicza).-Drewniany garaż – bezpieczne miejsce na samochód lub sprzęt rolniczy/ogrodniczy.-Drewniany mały schowek – idealny na narzędzia ogrodowe czy drewno.LOKALIZACJA I OKOLICA:Cicha, malownicza i bezpieczna okolica pozwalająca odetchnąć od miejskiego zgiełku.-Bliskość Jarczowa: szybki i sprawny dojazd do centrum gminy, gdzie znajdziesz pełną infrastrukturę: Urząd Gminy, Szkołę Podstawową, Ośrodek Zdrowia, Aptekę, Samorządowy Ośrodek Kultury (SOK), sklep oraz placówkę pocztową.-Dogodny dojazd do Tomaszowa Lubelskiego – bliska odległość od miasta powiatowego zapewnia łatwy dostęp do szkół średnich, szpitala, marketów i usług.DLA KOGO?Nieruchomość doskonale sprawdzi się jako:-Siedlisko dla osób szukających ciszy i bliskości natury,-Gospodarstwo rolne / ogrodnicze (III klasa),-Baza pod rekreację lub biznes (np. warsztat, agroturystyka).Zapraszam do kontaktu i obejrzenia nieruchomości na żywo!Zainteresowany? Zadzwoń i umów się na prezentację, aby osobiście docenić potencjalną przestrzeń tego wyjątkowego mieszkania.Bezpłatnie pomagamy w formalnościach związanych z uzyskaniem kredytu na zakup nieruchomości. Nasz doradca kredytowy bezpłatnie sprawdzi Twoją zdolność kredytową i przedstawi najlepsze oferty z ponad 10 banków.Posiadasz podobną nieruchomość? Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji – odpowiemy na pytania dotyczące ceny, procesu sprzedaży oraz możliwości poprawy atrakcyjności oferty.Oferujemy również:•⁠ ⁠Pośrednictwo w kupnie, sprzedaży oraz najmie nieruchomości.•⁠ ⁠Pomoc w sprzedaży nieruchomości o skomplikowanej sytuacji prawnej.•⁠ ⁠Rzetelne oceny wartości nieruchomości.•⁠ ⁠Uzyskanie świadectwa energetycznego.PAULINA [email protected]ółnoc Biuro Nieruchomościul. Żeromskiego 3, 22-400 Zamość Data dodania ogłoszenia: 11.11.2026 Urokliwy dom z dużą działką | Zawady gm. Jarczów
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
ReklamaKolejowy Serwis Mobilny
Reklama Baner reklamowy B1 firmy WORK CENTRE
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: młody Treść komentarza: a może nic nie wleciało to nie zestrzelono a wybuchy?.... Data dodania komentarza: 20.11.2026, 21:18 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: nauczyciel Treść komentarza: Rakiety podobno oczywiście ruskiej nie zestrzelili D latego że jak powiedział sam gen Nowak warunki atmosferyczne były nieodpowiednie Strach pomyślec jak zaatakuje nas Rosja w pochmurne deszczowe dni Aj Data dodania komentarza: 20.11.2026, 20:51 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Kosmita Treść komentarza: Szanowny ochrzczony imieniem „hahaha”, jeśli już, to nie tęczowy a zielony i to we wszystkich odcieniach, jakie sobie potrafisz wyobrazić. Szczególnie ta zieleń swoją piękność pokazuje, gdy w atmosferze jest radioaktywność, dużo radioaktywności. Wtedy moja delikatna skóra jonizuje piękną zieloną fluorescencją, taką RADOWĄ. Eee, Ty nie masz wyobraźni, bo jesteś monochromatyczny a ja uwielbiam wszystkie kolory. To by było po pierwsze. Po drugie, wiem, o co Tobie chodzi z tą TĘCZĄ i wiedz, że każdego akceptuję, nawet takiego KRYPTO-GEJA jak Ty. Wierzj mi, jeśli siebie akceptujesz, to z Ciebie wyjdzie tylko, co najlepsze w Tobie. Jeśli tego nie zrobisz, to będziesz wiecznie nieszczęśliwy, zazdrosny, zawistny, mściwy, żałosny, ale to już Twoja sprawa. Po trzecie, moja ZWIRZCHOŚĆ pochodzi nie z tego świata a może raczej WSZDECHŚWIATA? Po czwarte, jeśli już „Niebezpieczne związki”, to z śliczną Michelle Pfeiffer, demoniczną Glenn Close i oczywiście z Johnem Malkovichem. Zresztą, uważam, że Forman swoim „Valmotem”, też wspaniale oddał osiemnastwieczne dzieło Pierre’a Choderlosa de Laclos. Jak zachwycasz się jakimiś bzdetami, to Twoja sprawa. Pozwolisz, że z Twojej propozycji nie skorzystam, więc recenzji nie będzie. Po piąte, powtórzę, w pieśni Skawińskiego jest wiele a nawet więcej, są prawdy życiowe, które od momentu jej powstania, wcale nie straciły na aktualności. Dlatego też uważam, że „Słodkiego, miłego życia!”, doskonale nadaje się na hymn RZECZYPOSPOLITEJ w JEJ obecnym wydaniu. Po szóste, bez obrazy, ale nadziwić się nie mogę temu, że Rodzice dali Tobie na imię „hahaha”. Tu w ogóle panują jakieś dziwne zwyczaje odnośnie nazywania Ludziackiego POMIOTU, a to jakiś „Brawo”, a to inny „Pytam”, jest i „DO BETONU”. Czy możesz mi wytłumaczyć, o co tu chodzi? Data dodania komentarza: 20.11.2026, 18:55 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Haha Treść komentarza: Syreny ostrzegają 5 min PO fakcie to jak kadzidło zmarłemu POmogło. Data dodania komentarza: 20.11.2026, 17:30 Źródło komentarza: Eksplozja w Nowym Lipowcu, RCB wysyła kolejny alert, trwa odprawa. Co wiadomo? Autor komentarza: DO BETONU Treść komentarza: Czy to ruska czy banderowska i tak na nas spada. Data dodania komentarza: 20.11.2026, 17:28 Źródło komentarza: 4 lata temu w Przewodowie zginęło dwóch mężczyzn. Na suszarnię spadła rakieta Autor komentarza: HiPOkryzja Treść komentarza: NEO rzundzoncy się w POlu POsrali i na 3 rakiety jednego strzału do nich nie oddali, to my już się POddaliśmy piękne słówka za miliardy w TV sejmie a w praktyce GÓWNO Data dodania komentarza: 20.11.2026, 17:25 Źródło komentarza: Rakieta Ch-101 spadła w Nowym Lipowcu - taka sama jak lipcu w Tarnawie Kolonii, również w powiecie biłgorajskim
Reklama
Reklama
Reklama