Z bezimiennej mogiły do panteonu bohaterów. Józef Jasiński zidentyfikowany przez IPN

26 lutego Prezydent RP Karol Nawrocki przekazał rodzinom ofiar dokumenty potwierdzające tożsamość ich bliskich, których szczątki przez dekady spoczywały w bezimiennych mogiłach. Prace poszukiwawcze prowadzone przez Instytut Pamięci Narodowej objęły m.in. Lublin, Gdańsk, Rzeszów, a także tereny Litwy. Podczas swojego wystąpienia Prezydent podkreślił niezłomność polskiego państwa w przywracaniu pamięci o swoich obrońcach:

– Choćby to trwało i 80 lat, to Rzeczpospolita Polska zawsze wróci po swoich synów. Wróci po swoich synów, którzy za nią są gotowi się bić, są gotowi jej bronić, i Polska nigdy nie opuści tych, którzy Rzeczypospolitej służą – mówił prezydent Karol Nawrocki.

Powrót żołnierza z Dołhobyczowa

Wśród zidentyfikowanych osób znalazły się ofiary różnych dramatycznych kart polskiej historii. Obok żołnierzy AK i ofiar sądów wojskowych zidentyfikowano m.in. pięcioosobową rodzinę z powiatu opolskiego, zamordowaną przez Niemców w 1943 roku za ukrywanie Żydów, oraz żołnierza poległego w walce z Armią Czerwoną na Wileńszczyźnie.

Szczególne znaczenie dla mieszkańców naszego regionu ma identyfikacja szczątków Józefa Jasińskiego, urodzonego 19 marca 1907 r. w Dołhobyczowie. Jego życiorys to świadectwo trudnych wyborów i niezłomnej walki o wolną Polskę. Przed wojną służył w 45. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych. Od 1941 r. działał w Batalionach Chłopskich (oddział Stanisława Basaja „Rysia”), a następnie w strukturach Armii Krajowej w obwodzie Hrubieszów. Po wkroczeniu Armii Czerwonej nie złożył broni. Walczył w oddziale Jana Leonowicza „Burty”. Mimo ujawnienia się w 1947 roku pozostał wierny idei niepodległości, kontynuując działalność konspiracyjną.

Ciężkie śledztwo w Hrubieszowie

Józefa Jasińskiego aresztowano w grudniu 1947 roku. Przeszedł ciężkie śledztwo i przesłuchania w Hrubieszowie. Został skazany na śmierć przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie. Wyrok wykonano 6 kwietnia 1948 r. w więzieniu na Zamku w Lublinie.

Szczątki Józefa Jasińskiego odnaleziono 20 listopada 2020 r. podczas prac ekshumacyjnych IPN na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie. Po blisko 80 latach „Grom” przestał być anonimową ofiarą systemu – odzyskał nazwisko i należne mu miejsce w gronie narodowych bohaterów.