Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
wtorek, 17 listopada 2026 00:30
Przeczytaj!
Reklama
Reklama

Podwójny portret Zamojszczyzny: Klimat żydowskiej dzielnicy

Ulica Pereca to jeden z najważniejszych traktów zamojskiej starówki. Dzisiaj prezentuje się pięknie, reprezentacyjnie. Jednak jeszcze w latach 60. ub. wieku wszystko wyglądało zupełnie inaczej. Widać to m.in. na archiwalnym zdjęciu znajdującym się w zbiorach Adama Wagi z Zamościa.
Podwójny portret Zamojszczyzny: Klimat żydowskiej dzielnicy

Autor: ze zbiorów Adama Wagi

Pan Adam przechowuje kilka archiwalnych fotografii. Na jednej z nich widać zabudowania zamojskiej ulicy Pereca z lat 60. ub. wieku. Możemy tam zobaczyć zaniedbane budynki, ich koślawe dachy oraz m.in. rozpadające się kominy z powtykanymi w nie metalowymi rurami. Całość robi dziwne wrażenie. 

Na zdjęciu wyczuwa się klimat dawnego Zamościa, który dzisiaj znamy jedynie z opowiadań Icchoka Lejba Pereca.

Wraz z panem Adamem oglądamy zdjęcie bardzo dokładnie. Na pierwszym planie widać stary, niski płot otaczający niegdyś wspaniałą synagogę. Stoją na nim doniczki, a w nich widać kwiaty. Dalej, z  lewej strony fotografii uwieczniono parterowy, murowany budynek (przy ul. Pereca 17). Mieścił się tam wówczas sklep galanteryjny niejakiego Z. Kopczyńskiego. Obok (pod numerem 15) działał usługowy zakład szczotkarski należący do Józefa Bazana. 

– To było ciekawe miejsce. Jak sama nazwa wskazuje wykonywano tam przeróżne szczotki oraz pędzle. Pamiętam, że wśród nich były m.in. tzw. ławkowce, czyli specjalne, płaskie pędzle używane wówczas do malowania ścian – wspomina z uśmiechem Adam Waga. 
Obok, już w piętrowej (i bardzo zaniedbanej) kamienicy przy ul. Pereca działał usługowy zakład szklarsko-ramiarski. Na zdjęciu widać jego drzwi oraz dwa niewielkie okna. Co ciekawe parterowa część tego budynku była pomalowana na biało (w miarę możliwości dbano o nią). Wyżej widać ceglaną elewację. Była nierówna i brzydka. 

– Zakład szklarsko-ramiarski należał do mojego ojca – Czesława Wagi – tłumaczy pan Adam. – Działał w sumie przez pół wieku: od 1946 r. w budynku stojącym na rogu ulic: Ormiańskiej i Pereca, a potem został przeniesiony do miejsca, które widać na tej archiwalnej fotografii. Pamiętam dobrze ten zakład. Kamienica, w której działał, była chyba pożydowska. Te pomieszczenia były wynajmowane od miasta. Były niskie. Stojąc, można było dotknąć ręką sufitu.

W piwnicy zakładu przechowywano szklane odpady. Przez lata nazbierało się tego mnóstwo. 
– Zakład ojca działał do początku lat 70. ub wieku. Gdy go zlikwidowano, trzeba było te szklane odpady jakoś usunąć – wspomina pan Adam. – Nie było to łatwe. Wywrotka musiała obracać sześć razy, aby wywieźć zebrane szkło. Dopiero wtedy udało się piwnicę opróżnić! Pamiętam też inne rzeczy. Obok sklepu mojego ojca sprzedawano np. wapno (szyld także widać na fotografii). Takich sklepików i malutkich zakładów rzemieślniczych było kiedyś na Starym Mieście dużo. Pracowali w nich szewcy, cholewkarze, zegarmistrzowie, krawcy itd. Te pracownie były popularne. Tworzyły unikatowy koloryt, jakąś nietypową atmosferę dawnego Zamościa.
Tak wyglądała cała starówka. W znacznej części zabytkowe kamienice były w latach 60. ub. wieku bardzo zaniedbane. W tej części miasta stało także wiele drewnianych przybudówek, różnych komórek i składzików. W dzielnicy nie było kanalizacji, więc ubikacje (często były to zwykle "sławojki") stały na podwórkach. Powodowało to mało przyjemne efekty zapachowe. Nieczystości płynęły też w rynsztokach. 

Więcej na ten temat w papierowym i e-wydaniu Kroniki Tygodnia



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

k 04.04.2017 17:38
Taki był Zamość

Zawisza Ciemny 03.04.2017 03:26
Tak. Poziom higieny na Starówce w latach 60-tych był dramatyczny. Te wychodki, sławojki nie miały odpływu. Do tych przybytków wrzucano zepsutą żywność, zdechłe zwierzęta. Jeszcze bardziej żenującym miejscem był szalet na dworcu PKP. Koszmar. Sanitariaty na wszystkich stacjach i przystankach PKP były na takim samym poziomie. A w wagonach ,,rżnęło się'' prosto na tor - czasami było to na stacji. Nie tak dawno tak było...

Kronika Tygodnia

Chcesz częściej widzieć nasze newsy?

Dodaj Kronikę Tygodnia do preferowanych źródeł w Google i bądź bliżej najważniejszych spraw z regionu.

Reklama
Działki | Ruda Wołoska Cena: 80000 PLN Atrakcyjne działki budowlane w Ruda Wołoska (ul. Tomaszowska) - kup całość lub pojedynczo!Szukasz spokojnego miejsca na budowę wymarzonego domu z dala od zgiełku miasta, a jednocześnie z szybkim dojazdem? Oferujemy na sprzedaż malowniczo położone działki w miejscowości Ruda Wołoska przy ul. Tomaszowskiej. Nieruchomość daje dużą elastyczność – istnieje możliwość zakupu poszczególnych działek lub całego kompleksu.Zestawienie powierzchni działek:Działka nr 638/12: 0,0639 ha (ok. 639 m²) - 55 000 złDziałka nr 638/13: 0,1007 ha (ok. 1 007 m²) - 70 000 złDziałka nr 638/14: 0,1390 ha (ok. 1 390 m²) - 80 000 złŁączna powierzchnia całości: ok. 0,3036 ha (3 036 m²)Media i dojazd:Media: Prąd, woda i pozostałe media znajdują się w drodze w bliskiej odległości od działek, co ułatwi i przyspieszy proces przyłączenia budowy.Droga wewnętrzna: Do działek prowadzi wydzielona droga dojazdowa (nr 639/11). Każdy nabywca otrzymuje udziały w drodze, co gwarantuje bezproblemowy i uregulowany prawnie dostęp do nieruchomości.Dlaczego warto?Elastyczność zakupu: Możliwość zakupu pojedynczej działki pod budowę domu lub całego kompleksu (świetna opcja pod inwestycję lub dla rodziny/znajomych chcących zamieszkać obok siebie).Świetna lokalizacja: Cicha i zielona okolica przy ul. Tomaszowskiej z dogodnym i szybkim dojazdem do Tomaszowa Lubelskiego.Ustawny teren: Działki dają duże możliwości aranżacji przestrzeni wokół przyszłego domu oraz zagospodarowania ogrodu.Cena i warunki transakcji: Do uzgodnienia (możliwość zakupu całości lub wybranej działki).Zapraszam do kontaktu telefonicznego w celu uzyskania szczegółowych informacji oraz umówienia się na prezentację nieruchomości w terenie!Bezpłatnie pomagamy w formalnościach związanych z uzyskaniem kredytu na zakup nieruchomości. Nasz doradca kredytowy bezpłatnie sprawdzi Twoją zdolność kredytową i przedstawi najlepsze oferty z ponad 10 banków.Posiadasz podobną nieruchomość? Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji – odpowiemy na pytania dotyczące ceny, procesu sprzedaży oraz możliwości poprawy atrakcyjności oferty.Oferujemy również:•⁠ ⁠Pośrednictwo w kupnie, sprzedaży oraz najmie nieruchomości.•⁠ ⁠Pomoc w sprzedaży nieruchomości o skomplikowanej sytuacji prawnej.•⁠ ⁠Rzetelne oceny wartości nieruchomości.•⁠ ⁠Uzyskanie świadectwa energetycznego.PAULINA [email protected]ółnoc Biuro Nieruchomościul. Żeromskiego 3, 22-400 Zamość Data dodania ogłoszenia: 03.11.2026 Działki | Ruda Wołoska
Mieszkanie 63 m² | 3 pokoje | Balkon | Os. Wyszyńskiego Cena: 1300 PLN Przestronne, 3-pokojowe mieszkanie z balkonem w świetnej lokalizacji! Dostępne od zaraz.Na wynajem funkcjonalne mieszkanie o powierzchni 63 m², położone na drugim piętrze w niskim bloku na osiedlu Wyszyńskiego w Zamościu.Nieruchomość wyróżnia się wygodnym układem pomieszczeń oraz doskonałą lokalizacją, zapewniającą łatwy dostęp do najważniejszych punktów miasta.UKŁAD POMIESZCZEŃMieszkanie składa się z:-trzech niezależnych pokoi,-oddzielnej kuchni,-łazienki,-osobnego WC,-przedpokoju,-balkonu.Funkcjonalny rozkład pomieszczeń zapewnia komfort codziennego życia i daje możliwość wygodnego zagospodarowania przestrzeni.DOSKONAŁA LOKALIZACJAOsiedle Wyszyńskiego to miejsce, które łączy wygodę miejskiego życia z dostępem do zieleni. W pobliżu znajdują się sklepy, punkty usługowe oraz dworzec PKS. To lokalizacja idealna dla osób ceniących dobrą komunikację i dostęp do niezbędnej infrastruktury.KOSZTY NAJMUOdstępne: 1 500 zł miesięcznieCzynsz administracyjny: około 700 zł latem i 1 000 zł zimąDodatkowo: opłaty za prąd i gaz według zużycia.WARUNKI NAJMUMieszkanie dostępne od zaraz. Wymagana umowa najmu okazjonalnego.Zapraszam do kontaktu w celu uzyskania dodatkowych informacji i umówienia prezentacji nieruchomości.Ogłoszenie zostało przygotowane przy wsparciu narzędzi AI.Bezpłatnie pomagamy w formalnościach związanych z uzyskaniem kredytu na zakup nieruchomości. Nasz doradca kredytowy bezpłatnie sprawdzi Twoją zdolność kredytową i przedstawi najlepsze oferty z ponad 10 banków.Posiadasz podobną nieruchomość? Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji – odpowiemy na pytania dotyczące ceny, procesu sprzedaży oraz możliwości poprawy atrakcyjności oferty.Oferujemy również:•⁠ ⁠Pośrednictwo w kupnie, sprzedaży oraz najmie nieruchomości.•⁠ ⁠Pomoc w sprzedaży nieruchomości o skomplikowanej sytuacji prawnej.•⁠ ⁠Rzetelne oceny wartości nieruchomości.•⁠ ⁠Uzyskanie świadectwa energetycznego.Nie zwlekaj, zadzwoń już teraz!Monika SosnaTelefon: 665-752-210E-mail: [email protected]ółnoc Biuro Nieruchomości Ul. Żeromskiego 3, 22-400 ZamośćNie zwlekaj – skontaktuj się i umów na oglądanie! Data dodania ogłoszenia: 01.11.2026 Mieszkanie 63 m² | 3 pokoje | Balkon | Os. Wyszyńskiego
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama Baner reklamowy B1 firmy WORK CENTRE
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: Lux Treść komentarza: Rolety dzień-noc to praktyczne rozwiązanie, ale nie zawsze zapewniają pełne zaciemnienie, szczególnie w sypialni. Warto porównać je również z plisami, które pozwalają zasłonić wybraną część okna i lepiej kontrolować prywatność. W naszym sklepie LuxRolety można samodzielnie skonfigurować oba rozwiązania na wymiar i sprawdzić cenę przed zakupem. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 21:33 Źródło komentarza: Stylowe i funkcjonalne rolety dzień noc wolnowiszące – wszystko, co musisz o nich wiedzieć Autor komentarza: Katarzyna. Treść komentarza: Jak można opluwać i robic fałszywa nagonkę na stróżów prawa , nie mozna tego zrozumiec , do czego to doszło ! Tyle poświęcenia o własne zycie jak to sie stało w Krakowie gdzie mlodzi policjanci walczą o zycie . Nie macie sumienia i wspolczucia jak ci ludzie pełnia służbę w niebezpieczeństwie na codzien . Data dodania komentarza: 16.11.2026, 21:28 Źródło komentarza: Medale i odznaki dla policjantów z Zamościa i regionu [ZDJĘCIA] Autor komentarza: Hahaha Treść komentarza: Te 1000 miejc pracy zrobiło robotę Data dodania komentarza: 16.11.2026, 21:12 Źródło komentarza: Zamość drugi w rankingu miast na prawach powiatu. Wyprzedził go tylko Sopot Autor komentarza: Seba. Treść komentarza: Patologio wszedzie Cie pełno bezczelny blaznie i przydupasie PiSlamu . Twoje komentarze mozesz nie maja zadnej rzeczywistosci. Jestes ta sama osoba błazna w sobie jak Brawo, Hipokryzja ,Pokomuna ,Polak , Perfidia i sie bezczelnie kamuflujesz bezwstydniku i oszuście (chłopak z Zamościa ) idąc śladem Czarnka i Brauna. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 14:11 Źródło komentarza: Medale i odznaki dla policjantów z Zamościa i regionu [ZDJĘCIA] Autor komentarza: bob Treść komentarza: A po co się pchają do Ukrainy jak tam jest wojna i nie wiadomo kiedy i gdzie nadleci dron z Rosji. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 13:51 Źródło komentarza: Kolejki ciężarówek do Dorohuska i Hrebennego. Policja czuwa na DK 12 i 17 Autor komentarza: Z Treść komentarza: Jeszcze nic nie wiadomo z tym stołkiem. Może tutaj hospitalizowani ogłoszą jakiś bojkot. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 11:55 Źródło komentarza: Szpital w Radecznicy ma nowego dyrektora. Wcześniej był wiceburmistrzem Szczebrzeszyna
Reklama
Reklama
Reklama