Zmieniamy Tomaszów Lubelski – piękno, nowoczesność, funkcjonalność

Panie Burmistrzu, jeśli ktoś dawno nie był w Tomaszowie Lubelskim, to dziś mógłby nie poznać miasta...

– Tomaszów Lubelski, miasto w którym żyjemy, to nasz dom. Każdemu gospodarzowi zależy, żeby był czysty i piękny. Żeby zachwycał także gości i pozwalał na odpoczynek. Stąd te wszystkie działania Burmistrza i Rady Miasta na przestrzeni ostatnich lat, mające na celu poprawę warunków we wszystkich sferach życia w naszym mieście. Program rewitalizacji Tomaszowa Lubelskiego rozpoczęliśmy jeszcze w ramach poprzedniej unijnej perspektywy finansowej, ale największy zakres prac został wykonany w roku 2015, już w tej kadencji. Prace objęły remonty ulic starej części miasta tj. Rymarskiej, Orzeszkowej, Świętojurskiej, Starozamojskiej, Starocerkiewnej, Kościelnej oraz ulicy Rynek, uzupełniając to rozbudową parkingu przy ul. Królewskiej. Potężny zakres rewitalizacji obejmował dodatkowo: budowę amfiteatru, budowę i przebudowę alejek, ścieżek w parku miejskim, przebudowę oświetlenia parkowego, zagospodarowanie zieleni, przebudowę fontanny, budowę skateparku, przebudowę parkingów przy TDK, zakup i montaż garderoby kontenerowej dla amfiteatru, zakup i montaż urządzeń lodowiska rekreacyjnego i siłowni plenerowej. Koszty całkowite rewitalizacji sięgnęły kwoty 11 310.424 zł., z czego dotacja ze środków Unii Europejskiej stanowiły wartość 8 612.029 zł. Realizacja tych prac pozwoliła na poprawę wizerunku parku miejskiego, jego bezpieczeństwa oraz sprawiła, że jest to teraz miejsce zabaw, spotkań a także teren czynnego odpoczynku na świeżym powietrzu lubiany i chętnie uczęszczany przez mieszkańców.

Te wszystkie dokonania można oglądać „na żywo” w Internecie. Ale to nie element promocji miasta?

– Nie, to następny, bardzo ważny element rewitalizacji – stworzenie sieci monitoringu miejskiego. Dzięki 49 kamerom rozmieszczonym w wielu punktach miasta i centrum monitoringu na Komendzie Powiatowej Policji, mieszkańcy i przyjezdni mogą czuć się bezpiecznie zarówno w centrum, jak i w parku, na osiedlach czy w Ośrodku Sportu i Rekreacji. Obraz z niektórych kamer udostępniliśmy też na stronie internetowej miasta (www.tomaszow-lubelski.pl), dzięki czemu np. ci, którzy z Tomaszowa kiedyś wyjechali, mogą tu w ten sposób częściej „wracać” – oczywiście wirtualnie.

Panie Burmistrzu, a co z infrastrukturą drogową w Tomaszowie Lubelskim?

– Stan dróg jest zawsze jednym z najważniejszych zadań władz gminnych. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców Tomaszowa Lubelskiego, znaczną część budżetu każdego roku przeznacza się właśnie na to zadanie. W roku 2015 zrealizowano inwestycje drogowe na kwotę 2221.333 zł z czego 735.794 zł to dotacja celowa w ramach środków z budżetu państwa. Wśród zrealizowanych inwestycji należy wymienić: wsparcie przebudowy drogi wojewódzkiej ul. Piłsudskiego, przebudowę dróg lokalnych: ul. Chrobrego, Sybiraków, Ogrodowej oraz dwóch sięgaczy przy ul. Wojska Polskiego a także wykonanie chodnika na całym odcinku ul. Ligowskiego. W 2016 r. od wielu lat zgłaszana i oczekiwana inwestycja w postaci remontu ul. Szopena doczekała się wreszcie realizacji. Na mocy porozumienia z powiatem tomaszowskim przebudowano 1,25 km tej drogi, przy udziale miasta 901.024 zł.

Także w tym roku 2 995.251 zł wydatkowano na przebudowę dróg gminnych ul. Petera i ul. Pogodnej. Miasto Tomaszów Lubelski uzyskało dofinansowanie w ramach Programu Rozwoju Gminnej i Powiatowej Infrastruktury Drogowej na lata 2016-2019 w kwocie 1 437.216 zł oraz 547.000 zł z Powiatu Tomaszowskiego i 210.000 zł z Gminy Tomaszów Lubelski. Przedsięwzięcie obejmowało gruntowną przebudowę dróg, budowę kanalizacji sanitarnej w ul. Petera, oświetlenia ulicznego oraz budowę kanalizacji deszczowej celem odprowadzenia wód opadowych. W 2017 roku przy wykorzystaniu dotacji z budżetu państwa w ramach Programu Rozwoju Gminnej i Powiatowej Infrastruktury Drogowej na lata 2016-2019 w kwocie 445.375 zł przebudowano ulice: Długosza, Witosa i Spokojną za łączną kwotę 995.000 zł. Miejski Zarząd Dróg realizował zadania w zakresie przebudowy ciągów pieszych i pieszo-jezdnych przy ul. Królewskiej, Papieża Jana Pawła II, Rzemieślniczej, Folwarcznej, Zawadzkiego i Broniewskiego o łącznej długości 0,9 km o wartości 140.226 zł. Największym przedsięwzięciem drogowym bieżącego roku jest budowa ul. Cypriana Kamila Norwida wraz z kanalizacją deszczową i oświetleniem ulicznym. Koszt tej bardzo dużej inwestycji to 3,5 mln zł,

przy dofinasowaniu z budżetu państwa w wysokości 988.780 zł. W bieżącym roku zostaną również przebudowane bądź już zostały zrealizowane: ul. Asnyka i przebudowa parkingów na osiedlu przy ul. Króla Zygmunta. Pełnię radości odbiera nam tylko fakt, że przez sam środek nowego rynku wciąż przebiega główny trakt komunikacyjny województwa lubelskiego, jakim jest droga krajowa nr 17.

Ale już dziś wiemy, że to się wkrótce zmieni...

– Przez wiele lat mieszkańcy miasta, ale też kolejne władze miasta, parlamentarzyści z naszego regionu, zabiegaliśmy o to, żeby w planach inwestycji krajowych pojawiła się obwodnica Tomaszowa. Dziś mogę chyba śmiało i z ulgą powiedzieć, że te zabiegi przyniosły efekt. 17 listopada 2017 roku w Urzędzie Miasta podpisano umowę na realizację obwodnicy Tomaszowa Lubelskiego w ciągu drogi ekspresowej S17. Kierowcy z nowej trasy będą mogli korzystać na wiosnę 2021 roku. Wykonawcą jest firma Mota-Engil Central Europe.

Panie Burmistrzu z infrastrukturą drogową połączone są wodociągi i kanalizacja. Co w tym zakresie zrobiono w Tomaszowie?

– Od 2015 roku znacznie poprawiono stan sieci wodociągowych i kanalizacyjnych w naszym mieście, prace były realizowane przez miejską spółkę PGKiM. Spółka na te zadania przeznaczyła w ciągu czterech ostatnich lat 7135.820 zł, w tym środków zewnętrznych 4166886 zł.

Dzięki operatywności PGKiM udało się wykonać wodociągi m.in. w ulicach: Szopena, Królewska, Starocerkiewna, Sikorskiego, Reja, Wiejska, Wasilewskiego, Wyspiańskiego, Sienkiewicza. Skanalizowano ulice: 29-Listopada, Wasilewskiego, Spokojną, Wiśniową, Szopena, Wojska Polskiego, Piłsudskiego, Zieloną, Majdańską, Reymonta, Króla Zygmunta, Petera, Mickiewicza i Starozamojską. PGKiM jest w trakcie realizacji kanalizacji sanitarnej w ul. Rolniczej, Wschodniej, Zacisze, Józefowskiej, wodociągowej i kanalizacyjnej w ul. Robotniczej i bocznej Łaszczowieckiej oraz wodociągowej w ul. Krucza, Maziarnia i Andersa. W trakcie opracowania jest dokumentacja projektowa na przebudowę sieci kanalizacji sanitarnej w ul. M. Dąbrowskiej oraz sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w ulicy Zarzecze II. Podsumowując gospodarkę wodno-ściekową, należy stwierdzić, że Tomaszów Lubelski po zrealizowaniu powyższych inwestycji osiągnie stopień skanalizowania na poziomie 98,13%. W chwili obecnej miasto spełnia wymogi Dyrektywy Rady 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych.

Ale to nie wszystkie inwestycje zrealizowane w ostatnich latach w Tomaszowie Lubelskim?

– Planując inwestycje, wsłuchujemy się w głos mieszkańców, przedsiębiorców i dyrektorów naszych jednostek. W ten sposób zrealizowaliśmy szereg istotnych dla miasta inwestycji. W zakresie przeciwdziałania podtopieniom nasze miasto w latach 2015/2016 zrealizowało inwestycje polegające na budowie kanału burzowego przy ul. Roztocze, Aleja Południowa, ul. Ściegiennego, ul. Rzemieślnicza i ul. Rolnicza. Przedsięwzięcie realizowane było w dwóch etapach, dla których Miasto Tomaszów Lubelski otrzymało dofinansowanie Wojewody Lubelskiego ze środków na przeciwdziałanie skutkom klęsk żywiołowych. Dotacje w kwocie 159.600 zł i 118.416 zł. Stanowiły 75,5% wartości całego zadania inwestycyjnego.

W 2017 roku Miasto Tomaszów Lubelski otrzymało promesę Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w kwocie 140.000 zł, jako dotację celową na realizację budowy odcinka kolektora burzowego oraz przyłącza kanalizacji deszczowej przy ulicy Kopernika i Tęczowej o długości 0,2 km w ramach środków na przeciwdziałanie skutkom klęsk żywiołowych. Wartość zadania wyniosła 223.436 zł.

W tym samym roku wykonano odwodnienie skrzyżowania dróg ul. Zamojska – ul. Łaszczowiecka poprzez przebudowę części kanału burzowego przy ul. Zamojskiej. Do tego zadania o wartości 989.000 zł uzyskano dofinansowanie w wysokości 779.200 zł. W roku bieżącym kontynuujemy to zadanie. II etap to koszt 2029.200 zł przy dofinasowaniu 1 329.000 zł.

Wiele uwagi poświęcamy problemom ludzi niepełnosprawnych i gorzej sytuowanym materialnie. Stąd m.in.: modernizacja budynku komunalnego przy ul. Sienkiewicza – remont dachu, elewacji z dociepleniem o wartości całkowitej 144.687 zł oraz remont budynku przy ul. Lwowskiej 6 w strefie ochrony konserwatora zabytków. Wartość prac 226.166 zł.

Miasto pozyskało środki z Banku Gospodarstwa Krajowego w kwocie 170.475 zł na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie o kolejne 6 mieszkań socjalnych budynku przy ul. Zamojskiej 27. Budynek po byłej Komendzie Powiatowej Policji został zaadoptowany w roku 2014 na budynek socjalny z 16 mieszkaniami. Obecnie trwają prace budowlane z terminem ukończenia w I kwartale 2019 roku. Wartość II etapu to ok. 468.000 zł. Zlikwidowane zostały bariery architektoniczne przy Szkole Podstawowej nr 2 i przy Przedszkolu Samorządowym nr 1 na kwotę 207.766 zł.

Duże nakłady, bo aż 1 870.927 zł, poniosło miasto w ostatnich trzech latach na modernizację oświetlenia drogowego na 26 ulicach. Przedsięwzięcia takie mają na celu poprawę bezpieczeństwa w ruchu komunikacyjnym pieszym i samochodowym. Większość tych zadań była realizowana w porozumieniu z Rejonem Energetycznym Tomaszów Lubelski przy wspólnej realizacji zadań modernizacji sieci energetycznych.

W 2016 roku dokończono ogromne przedsięwzięcie, tj. Modernizację Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tomaszowie Lubelskim. Był to już II etap modernizacji zakrojony na szeroką skalę. W roku poprzednim wydatkowano 1 015.950 zł na remont budynku wraz z klatkami schodowymi, dostosowaniem pomieszczeń WC na parterze dla osób niepełnosprawnych, wymianą źródeł światła, przebudową skweru na zieloną czytelnię wraz z placem zabaw, rozbiórką komina, remontem drogi dojazdowej i parkingu, remontem ogrodzenia do ul. Orzeszkowej, montażem monitoringu, montażem szaf archiwalnych, remontem sieci telekomunikacyjnej. W 2016 roku w ramach środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (803.743 zł) wykonano remont pomieszczeń sanitarnych, remont układów pomiarowych energii elektrycznej, dostarczenie i montaż trezora bibliotecznego, dźwigu osobowego wraz z szybem windowym, montaż instalacji klimatyzacji. Całość zadania to 1 169.413 zł.

Mając na uwadze pamięć o żołnierzach polskich poległych w bitwach pod Tomaszowem Lubelskim w 1939 r., w ubiegłym roku przystąpiliśmy do I etapu remontu Cmentarza Wojennego 1939. Wyremontowano 67 grobów-kwater żołnierskich oraz grobowiec gen. Tadeusza Piskora – dowódcy połączonych armii „Kraków” i „Lublin”. Zmieniono oświetlenie na LED, wybrukowano chodniki oraz wymieniono bramę wjazdową. Wartość prac to 272.108 zł. Na realizację inwestycji miasto pozyskało 200 tys. zł ze środków z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Obecnie realizujemy II etap inwestycji polegający na wykonaniu remontu utwardzeń drogi dojazdowej od ulicy Lwowskiej do bramy cmentarza o długości 90,00 m i wymianę ogrodzenia Cmentarza Wojennego. Koszt prac to 317.871, przy dofinansowaniu 164.000 zł. Zakończenie prac przewidujemy na 31 sierpnia.

Centrum Tomaszowa wypiękniało – teraz przyszedł czas na mniej eksponowane okolice?

– W nowej perspektywie finansowej postanowiliśmy poddać rewitalizacji tomaszowskie osiedle Koszary, bo we wszystkich przeprowadzonych wśród mieszkańców badaniach zostało ono wskazane, jako obszar najbardziej potrzebujący takich zabiegów. Nazwa nie jest przypadkowa, bo do 1947 roku na tym terenie była jednostka wojskowa. Później w budynkach zajmowanych przez wojsko stworzono mieszkania socjalne. Dziś wielu postrzega ten teren, jako miejsce zamieszkane przez osoby o największych problemach związanych z funkcjonowaniem w społeczności, a nawet niebezpieczne, choć z tą opinią się nie zgadzam. W ramach zaplanowanych działań chcemy przede wszystkim znacznie poprawić warunki mieszkaniowe na osiedlu. To niesłychanie ważne. Obecnie mieszkańcy Koszar zajmują stare budynki, z których część w ocenie specjalistów nie nadaje się już nawet do remontu. W ich miejsce staną nowe wielorodzinne budynki, a te, które się da – wyremontujemy. Podobne działania chcemy przeprowadzić w okolicach skrzyżowania ulic Moniuszki i Wyzwolenia, gdzie dziś występują podobne zjawiska. Tam również zburzymy istniejące budynki i zastąpimy je dwoma budynkami wielorodzinnymi. Będzie tam miała swoją siedzibę spółdzielnia socjalna. Jestem przekonany, że będzie to bardzo istotny czynnik zmieniający mentalność mieszkających tam ludzi, co pomoże zrealizować główny cel, jaki nam przyświeca, czyli działanie społeczne. Bo w tym projekcie zadania inwestycyjne i infrastrukturalne, mają przede wszystkim wzmacniać działania społeczne.

A to zintegruje mieszkańców i wyciągnie ich z bezczynności?

– Jestem o tym przekonany, ale to może udać się tylko wtedy, gdy poprawimy standard mieszkaniowy i stworzymy warunki, które pomogą w tej aktywizacji. Bardzo ważnym elementem jest to, że w ramach inwestycji powstaną też nowe miejsca pracy – chociażby na krytej pływalni, którą zamierzamy wybudować w sąsiadującym z Koszarami Ośrodku Sportu i Rekreacji. To najbardziej kosztowna część inwestycji, ale też jeden z najbardziej chyba oczekiwanych w mieście obiektów, którego realizację rozpoczniemy po wakacjach.

Oczywiście nie mówię o tym, że mieszkańcom osiedla socjalnego nagle damy „wędkę zamiast ryby” i zostawimy bez żadnego wsparcia. W ramach inwestycji planowane jest również utworzenie m.in. centrów aktywności lokalnej, wolontariatu czy wsparcia, punktu konsultacyjno-informacyjnego dla ofiar przemocy w rodzinie, usług asystenckich i sąsiedzkich; kończymy negocjowanie środków na utworzenie spółdzielni socjalnej. Chcemy też, żeby były tam prowadzone kompleksowe działania na rzecz osób starszych, bo mamy świadomość, że Tomaszów starzeje się, jak całe polskie i europejskie społeczeństwo. Nie będę wymieniał wszystkich tych instytucji, ale na takie działania mamy już kilkaset tysięcy złotych. Mam świadomość, że problemy społeczne, o których mówimy, niełatwo jest rozwiązywać. To praca na wiele lat, ale chcemy to wyzwanie podjąć i je zrealizować, a na optymizm pozwalają nam wcześniejsze doświadczenia. Gdy w roku 2010 oddaliśmy do użytku nowy budynek socjalny z 24 mieszkaniami, część z nich przekazaliśmy mieszkańcom Koszar. Okazało się, że wszelkie wcześniejsze problemy zniknęły – lokatorzy doceniają fakt poprawy warunków mieszkaniowych, dbają także o teren otaczający budynek. Drugi etap rewitalizacji to największa i najbardziej kompleksowa inwestycja, nad jaką pracujemy, a zarazem największe w ostatnim czasie wyzwanie finansowe dla samorządu. Wszystkie zaplanowane działania na pewno sięgną kwoty ok. 35 mln zł. To niemały wydatek dla takiego miasta jak Tomaszów Lubelski, ale jesteśmy do niego przygotowani, także pod względem opracowanej dokumentacji. Głównym źródłem finansowania będzie RPO WL, ale niejedynym, bo część z zaplanowanych działań wpisuje się w zadania Ministerstwa Sportu i Turystyki, które w 30 proc. dofinansuje budowę pływalni. Jesteśmy też po rozmowach z Bankiem Gospodarstwa Krajowego na temat dofinansowania budownictwa mieszkaniowego. Oczywiście, tak jak w latach poprzednich, mamy już zaplanowane również mniejsze inwestycje. Wciąż będziemy modernizować i budować nowe drogi, przebudowywać infrastrukturę energetyczną związaną z oświetleniem dróg i miejsc publicznych. Przy dofinansowaniu w wysokości 999.999 zł z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, rozpoczęliśmy modernizację zielonego rynku. Po ukończeniu, wiosną 2019 roku będzie tam można nie tylko kupić artykuły rolno-spożywcze, ale też przyjemnie spędzić czas.

A w jaki sposób mieszkańcy Tomaszowa mają wpływ na inwestycje realizowane na terenie miasta?

– W 2015 roku Rada Miasta na mój wniosek podjęła uchwałę o realizacji projektu Budżetu Obywatelskiego, w którym każda mieszkanka i każdy mieszkaniec może proponować i decydować o tym, w jaki sposób wydawać część budżetu miasta. Każdego roku na ten cel przeznaczamy 200 000 złotych. O tym, jak było potrzebne to przedsięwzięcie, świadczy bardzo duża aktywność mieszkańców zgłaszających potrzeby i głosujących na wybrane projekty, a przede wszystkim satysfakcja ze zrealizowanych w ciągu czterech lat dziewiętnastu pomysłów, w tym m.in.: budowa i doposażenie 8 placów zabaw przy ulicach: Moniuszki, Leśna/Wyzwolenia, Skłodowskiej, Króla Zygmunta/ Kopernika, Promiennej, Roztocze/Dolna i Łaszczowieckiej. Z Budżetu Obywatelskiego sfinansowano także siłownię zewnętrzną przy ul. Moniuszki, trzy pracownie szkolne, wypożyczalnię nartorolek oraz trzy projekty kulturalne.

Tomaszów Lubelski to miasto wielu zalet. Z jednej strony rozciąga się Roztocze – region spokojny o wysokiej atrakcyjności turystycznej, wyczuwalny jest tutaj kresowy klimat. Z drugiej można podziwiać historię powiązaną z rozwojem gospodarczym i ważnym położeniem dla Polski – głównie ze względów sąsiedztwa z Ukrainą. W przeszłości prężnie działał Wydział Zamiejscowy Nauk Prawnych i Ekonomicznych KUL. Z roku na rok demografia spowodowała wygaszanie tego wydziału. Pozostały budynki z doskonałą bazą akademicką. Co dalej?

– Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego powołał Centrum Edukacyjno-Kongresowe. Chcemy, by placówka stała się wizytówką Tomaszowa. Aby odbywały się tu konferencje, szkolenia, prezentacje doświadczeń samorządowych, by miasto stało się ważnym ośrodkiem kontaktów polsko-ukraińskich. Jednym z form aktywności CEK jest zorganizowane w bieżącym roku w dniach 15 i 16 czerwca po raz czwarty Forum Samorządowo Gospodarcze z udziałem gości nie tylko z Polski, ale również z Ukrainy oraz Białorusi.

Tomaszów Lubelski coraz bardziej kojarzy się z aktywnym wypoczynkiem i profesjonalnym sportem. Skąd biorą się te opinie?

– Tomaszów dysponuje znakomitą infrastrukturą sportową. Zarówno władze miasta, jak i powiatu dbają o rozwój bazy sportowej. Przy Zespołach Szkół nr 2 i nr 4 wybudowano kompleks sportowy z boiskami, kortami i przede wszystkim nowoczesną halą sportową, w której odbywają się liczne zawody sportowe i rozgrywki ligowe. Życie sportowe koncentruje się w Ośrodku Sportu i Rekreacji „Tomasovia” przy Alei Sportowej. Działają tu sekcje piłki nożnej, piłki siatkowej i lekkiej atletyki oraz ma siedzibę założony w 1923 r. Tomaszowski Klub Sportowy „Tomasovia”. Baza sportowa OSiR to przede wszystkim stadion piłki nożnej z nowymi trybunami dla kibiców, hala sportowa, korty tenisowe i tor wrotkarski. W okresie zimowym ośrodek zajmuje się utrzymaniem jednych z najlepszych tras do biegów narciarskich wyznaczonych w lasach Siwej Doliny. Dzięki wykorzystaniu krajowych środków Tomaszów obecnie może poszczycić się nowym torem wrotkarskim. Jest to pierwszy tor w Polsce, który spełnia wymogi Europejskiej Federacji Wrotkarskiej. Budowa toru wrotkarskiego na terenie OSiR w Tomaszowie Lubelskim uzyskała dofinansowanie w łącznej wysokości 701.600 zł, całość inwestycji to 1 488.914 mln zł. Inwestycja sportowa uzyskała dofinansowanie z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach inwestycji sportowych o strategicznym znaczeniu dla sportu. Tor ma długość 200 metrów i szerokość 6 metrów. W okresie od grudnia do marca na placu przy Tomaszowskim Domu Kultury uruchamiane jest sztuczne lodowisko, z którego za darmo mogą korzystać mieszkańcy miasta. Tomaszów Lubelski jest prawdziwą stolicą narciarstwa biegowego województwa lubelskiego. W mieście swoją siedzibę ma Lubelski Okręgowy Związek Narciarski. Ośrodek Sportu i Rekreacji „Tomasovia” przy współpracy z Nadleśnictwem Tomaszów Lubelski przygotowuje każdej zimy sześć różnych tras narciarskich, o długości od 1 do 5 kilometrów, prowadzących przez malownicze lasy Siwej Doliny. Trasy są bezpłatne, bardzo dobrze przygotowane do narciarstwa biegowego poprzez ich systematyczne naśnieżanie, niektóre z nich są oświetlone, co umożliwia jazdę do godziny 22.00.

Dzięki modernizacji bazy sportowej w Tomaszowie Lubelskim, budowie toru, modernizacji tras narciarskich, toru nartorolkowego tomaszowscy sportowcy, w szczególności narciarze biegowi oraz wrotkarze, osiągają znaczące sukcesy. Ukoronowaniem działań trenerskich, logistyczno-finansowych jest złoty medal Moniki Skinder, aktualnej Mistrzyni Polski seniorów w sprintach narciarskich. To najważniejszy i najchlubniejszy wynik w ostatnich latach. Jednak nie należy zapominać o innych dyscyplinach sportowych, znaczące sukcesy w zawodach ogólnokrajowych osiągają tomaszowscy szachiści, skupieni w miejscowym klubie działającym przy Gimnazjum nr 2 oraz karatecy z Tomaszowskiego Klubu Karate Tradycyjnego i Tomaszowskiego Klubu Karate Kyoukushin.

Wielokrotnie miasto było organizatorem znaczących imprez sportowych o charakterze ogólnokrajowym, których organizacja przebiegła na bardzo wysokim poziomie i była dostrzeżona w środowisku. Do najważniejszych należy zaliczyć organizację finałów Mistrzostw Polski Kadetek w siatkówce, Mistrzostw Polski Młodzików i Ogólnopolskie Zawody UKS-ów w jeździe szybkiej na wrotkach, Uliczne Mistrzostwa Polski w jeździe szybkiej na wrotkach, Tomaszowski Półmaraton Pamięci Żołnierzy Września 1939, Międzynarodowy Turniej Szachowy dla Dzieci i Młodzieży o „Puchar Roztocza”, Zawody Narciarskie Narodowego Programu „Bieg na Igrzyska”.

Tomaszów Lubelski to także ważny ośrodek życia kulturalnego i turystycznego na Roztoczu…

– Tomaszów Lubelski jest stolicą Roztocza Środkowego zwanego również Roztoczem Tomaszowskim. Nasze miasto jest malowniczo położone na pograniczu Roztocza i Grzędy Sokalskiej nad rzeką Sołokiją. Przez Tomaszów przebiega droga krajowa nr 17, dawny szlak Inter Mare łączący Bałtyk z Morzem Czarnym. To najkrótsza droga z Warszawy do Lwowa i na Kresy. Szlaki turystyczne prowadzące przez miasto umożliwiają poznawanie przyrody i kultury Roztocza, a także miejsc wydarzeń historycznych. Burzliwe dzieje miasta spowodowały, że do dziś pozostało w nim niewiele zabytków architektury drewnianej i murowanej. Kościół pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny z 1627 roku, to jeden z najcenniejszych zabytków sakralnego budownictwa drewnianego w Polsce. Na terenie przykościelnym w 2016 roku rozpoczęliśmy ustawianie kolumn pamięci nawiązujących do najważniejszych wydarzeń historycznych związanych z miastem i naszym państwem. Planowane jest ustawienie około 20 takich kolumn. Nieopodal kościoła znajduje się murowana cerkiew prawosławna pw. św. Mikołaja Cudotwórcy z 1890 r. Ciekawym przykładem rosyjskiej architektury drewnianej jest budynek tzw. Czajni z 1902 r., który początkowo służył jako herbaciarnia. Dziś Tomaszów tętni życiem kulturalnym. W mieście działają Tomaszowski Dom Kultury, Miejska Biblioteka Publiczna, Muzeum Regionalne i Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia, które zaspokajają potrzeby kulturalne mieszkańców miasta. Organizowane imprezy kulturalne są atrakcją nie tylko dla mieszkańców, ale też odwiedzających Tomaszów turystów. Najważniejsze z nich to: Konkurs im. E. Stachury „Stachuriada”, Roztoczański Przegląd Chórów, Dni Tomaszowa, Tomaszowskie Spotkania z Operetką, Dni Muzyki Sakralnej, Rodzina Miastu, Jarmark Ordynacki. W mieście działa szereg zespołów artystycznych, które promują Tomaszów Lubelski podczas ogólnopolskich przeglądów i koncertów. Należą do nich m.in. Zespół Folklorystyczny „Roztocze”, Chór „Tomaszowiacy”, Dęta Orkiestra OSP, Zespół Tańca Nowoczesnego „New Wave Two”, zespół „Obdarowani”, Tomaszowska Kapela Podwórkowa, Zespół country „Ściana W”.

Bardzo dużą rolę władze miasta, stowarzyszenia mundurowe i regionalne przywiązują do kultywowania pamięci o ważnych wydarzeniach z historii miasta, regionu i Polski. 5 lutego obchodzimy rocznicę Krwawego Dnia w Tomaszowie Ordynackim podczas powstawania styczniowego, 1 sierpnia z chórem „Tomaszowiacy” wspólnie śpiewamy pieśni Powstania Warszawskiego, 15 sierpnia obchodzimy Dzień Służb Mundurowych, a w trzeci weekend września corocznie organizowane są uroczystości z okazji Bitew Wrześniowych w 1939 r. pod Tomaszowem Lubelskim połączone z Rekonstrukcją Historyczną. 7 października świętujemy zatwierdzenie prawa miejskiego dla Tomaszowa przez króla Zygmunta III Wazę, nadanego przez II Ordynata Tomasza Zamoyskiego. W tym dniu Tomaszowskie Towarzystwo Regionalne od 2013 roku prezentuje kolejny numer czasopisma historycznego „Rocznik Tomaszowski”.

Przez miasto przebiegają ważne szlaki turystyczne: walk partyzanckich z Tomaszowa do Bodaczowa, wolnościowy z Tomaszowa do Hrebennego i historyczny z Tomaszowa do Turkowic. W pobliżu Tomaszowa znajduje się szereg szlaków i ścieżek dających doskonałe warunki do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej i konnej. Dużą atrakcję stanowi Siwa Dolina, niezwykle urokliwe miejsce w zachodniej części miasta. Jest to zalesiony kompleks wykorzystywany w celach sportowych i rekreacyjnych, latem przez rowerzystów, a zimą przez narciarzy biegowych. Czynny wypoczynek oferują także pobliskie stadniny koni w Dąbrowie Tomaszowskiej i Rabinówce. Dzięki nim miłośnicy turystyki konnej mogą zwiedzać Roztocze z grzbietu wierzchowca. Zimą organizowane są kuligi konne z ogniskiem w lesie. Tomaszów ma dobrze rozwiniętą infrastrukturę restauracyjno-hotelową, znajduje się tutaj wiele pubów, pizzerii, restauracji, zajazdów posiadających miejsca noclegowe.

Zapraszam czytelników „Kroniki Tygodnia” do Tomaszowa Lubelskiego nie tylko po to, by podziwiać uroki Roztocza, ale także by aktywnie i kulturalnie spędzić czas.

Dziękuję za rozmowę.

Materiał powstał przy współpracy z miastem Tomaszów Lubelski