upamietnienie

Trzecia część cyklu Jacka Międlara „Sąsiedzi. Ostatni Świadkowie ukraińskiego ludobójstwa na Polakach” opowiada o ucieczce przed wojenną przemocą, utracie rodzinnych domów i powojennej tułaczce. Dwa pokazy filmu dokumentalnego „Exodus” odbyły się 4 października w Kinie Central w Zamościu. Przed projekcją widzowie spotkali się z reżyserem.

Dwaj chłopcy ze Strachosławia idą polną miedzą na lekcję katechezy do Kumowa Plebańskiego. Jest gorący letni dzień. Na szczycie Góry Kumowskiej zatrzymują się pod ogromną, dziką gruszą, tuż obok drewnianego krzyża. Zdejmują zakurzone buty, siadają w cieniu i spoglądają na malowniczą panoramę Roztocza oraz odległe o około 20 kilometrów wzgórza Chełma. Wtedy młodszy z nich, syn miejscowego rolnika, patrzy na piaszczysty punkt widokowy i mówi do przyjaciela słowa, które pozostaną w pamięci na całe życie: „Chciałbym kiedyś zostać pochowany dokładnie w tym miejscu”. Był nim Piotr Harcaj.

Szkoła Podstawowa w Wielączy otrzymała imię Dzieci Zamojszczyzny. 24 września odbyła się uroczystość nadania placówce patrona. Szkoła otrzymała także nowy sztandar.

W Żernikach odsłonięto i poświęcono nowy nagrobek plut. Mieczysława Zajączkowskiego, żołnierza 57. Pułku Piechoty w Poznaniu, który poległ w tej miejscowości 23 września 1939 roku.

Planowane upamiętnienie żydowskich mieszkańców Szczebrzeszyna zamordowanych przez Niemców wywołało spór o miejsce i datę odsłonięcia tablicy. Stowarzyszenie Patriotyczny Szczebrzeszyn chce, by stanęła przy kirkucie i została odsłonięta w rocznicę likwidacji miejscowego getta. Burmistrz zmienił termin uroczystości, ale lokalizacji nie zamierza zmieniać.

Podczas XXXIII Zgromadzenia Ogólnego Związku Powiatów Polskich w Karpaczu (17-18 czerwca) delegaci wyrazili poparcie dla inicjatywy Powiatu Zamojskiego dotyczącej utworzenia w Willi Rózin w Zwierzyńcu Muzeum Dzieci Zamojszczyzny.

Miasto Zamość ogłosiło przetarg na kolejny etap prac remontowych na Rotundzie Zamojskiej. Zadanie będzie realizowane dzięki dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Jest projekt, pozytywna opinia Instytutu Pamięci Narodowej w sprawie zaproponowanej inskrypcji i określona lokalizacja tablicy na terenie cmentarza wojennego w Bereściu. Ale tablicy poświęconej zamordowanej 78. lat temu przez Ukraińców pięcioosobowej rodzinie Kozłowskich spod Grabowca jak nie było, tak nie ma. Skąd ta opieszałość?

– Dla Witka byłoby to największe wyróżnienie. On nie należał do Rzeszowa. On do końca należał do Ulhówka – powiedziała Alicja Świadek, żona mistrza świata w sporcie samolotowym, podczas uroczystej sesji Rady Gminy Ulhówek, w trakcie której radni przyjęli uchwałę nadania jednej z ulic w Ulhówku imienia Witolda Świadka.

Jeśli mieszkańcy Ulhówka wyrażą zgodę, to niebawem ulica prowadząca w stronę parku otrzyma imię Witolda Świadka. To będzie pierwsze upamiętnienie nieżyjącego już sławnego na cały świat pilota, który wychował się właśnie w Ulhówku.

Ginęli tylko dlatego, że byli Polakami... W niedzielę (30 sierpnia) w Bełżcu zaplanowano upamiętnienie ukraińskiego ludobójstwa na ludności polskiej na Wołyniu, w Małopolsce Wschodniej i na Lubelszczyźnie.

Kolekcjonerzy są gotowi płacić za obrazy Józefa Brandta miliony złotych. Jego dzieła zdobią prestiżowe muzea sztuki w Polsce i na świecie. Rodzinny Szczebrzeszyn o nim jakby zapomniał. Jest szansa, że to się w końcu zmieni.

Właściwie nazywała się Rozalia Luxemburg. Pochodziła z żydowskiej, zasymilowanej rodziny, która osiedliła się przed wiekami w Zamościu. Jej ojciec Eliasz (wraz z żoną Liną) zajmował się handlem drzewem. Mieszkali w kamienicy przy ul. Kościuszki 7. Tam urodziło się pięcioro ich dzieci.

Fundacja Centrum Wysiedlonych na Zamojszczyźnie chce w niezwykły sposób upamiętnić gehennę Dzieci Zamojszczyzny. Niewykluczone, że w Zamościu stanie niebawem wagon towarowy używany przez Niemców podczas ostatniej wojny do transportu wysiedlanej ludności. Pomysł już trafił na podatny grunt.