Gm. Hrubieszów: Moroczyn - ocalić od zapomnienia

Ilona Winogrodzka jest nauczycielką jęz. angielskiego w jednej ze szkół w Hrubieszowie. Przez 5 lat zbierała materiały do monografii dworu w Moroczynie. W pękatym brudnopisie znalazły się nie tylko rodzinne historie autorki. Jej dziadkowie byli powiązani z dworem, jego przedwojenną i powojenną historią, a także z rodziną Chrzanowskich, dawnymi właścicielami majątku ziemskiego w tej miejscowości i okolicy.

Rodzina Chrzanowskich kupiła majątek w Moroczynie w 1850 r. Niedługo potem wzniesiono tam murowany dwór. Na przełomie XIX i XX w. został on przebudowany według projektu architekta Stanisława Czachórskiego. Chrzanowscy gościli w Moroczynie wiele znamienitych postaci z życia kulturalnego i politycznego przedwojennej Polski. Edward Chrzanowski (1843-1922) zgromadził tu bardzo cenną bibliotekę. Liczący 5 tys. tomów księgozbiór I wojnę światową przetrwał w Kijowie. Stamtąd powrócił po 1920 r. A przed II wojną światową, syn Edwarda, Wincenty również bibliofil, przekazał zbiory w depozyt do Biblioteki Ossolineum we Lwowie. Po wojnie tylko nieznaczna część księgozbioru znalazła się w zbiorach Ossolineum we Wrocławiu. Dwór w Moroczynie przetrwał II wojnę światową. Zaraz po niej mieścił się w nim Państwowy Ośrodek Maszynowy. Później dwór był siedzibą szkoły podstawowej. Obecne jego ruiny są własnością prywatną.

 – Napisałam tę monografię, aby ocalić od zapomnienia bogatą historię i tradycję moroczyńskiego dworu, a także znaczące zasługi członków rodziny Chrzanowskich. Zarówno dla tego miejsca, jak i dla całej ówczesnej Polski – tłumaczy Ilona Winogrodzka.

W bogato ilustrowaną monografię autorka wpisuje losy swoich przodków związanych z dworem w Moroczynie. Na promocję książki „Wtopieni w historię dworu w Moroczynie” z Krakowa przyjechały potomkinie Chrzanowskich: prof. dr hab. Elżbieta Chrzanowska-Kluczewska i Agnieszka Chrzanowska-Kozak z rodzinami. Na razie wydano 500 egzemplarzy monografii. Było to możliwe dzięki finansowemu wsparciu Starostwa Powiatowego w Hrubieszowie i wójta gminy Hrubieszów.