Jak informuje Urząd Miasta Tomaszów Lubelski, na większości odcinków zastosowano technologie bezwykopowe. Kanały były m.in. odnawiane przy wykorzystaniu rękawów z włókniny poliestrowej nasączonej żywicą termoutwardzalną oraz rękawów filcowych z żywicą epoksydową w technologii CIPP. Remont obejmował również studnie kanalizacyjne, w których wykonywano m.in. tynki cementowo-żywiczne, montowano stopnie włazowe oraz remontowano i profilowano kinety.

Na ul. Lwowskiej przeprowadzono czyszczenie kanałów i studzienek ulicznych, usunięto osady oraz wykonano inspekcję telewizyjną. Z kolei na ul. Kościuszki zastosowano renowację kanałów za pomocą tzw. krótkich elementów z rur PE z uszczelką, łączonych na zatrzask.

CZYTAJ TEŻ: Rówieśnicy dla rówieśników. Tomaszowska Budowlanka przełamuje tabu wokół zdrowia psychicznego

Miasto podaje, że prace na kanalizacji na ul. Kościuszki są obecnie prowadzone na końcowym odcinku, w rejonie skrzyżowania z ul. Lwowską.

Projekt objął również przebudowę sieci wodociągowej na ul. Brygady i Literackiej. Stare przewody stalowe zastąpiono rurami PEHD, a prace wykonano metodą przewiertu sterowanego. W ramach inwestycji powstały także nowe przyłącza do zaworu przed wodomierzem oraz zamontowano naziemne hydranty przeciwpożarowe.

Na ul. Literackiej dodatkowo zlikwidowano tzw. „pajęczynę”, czyli istniejący układ sieci wodociągowej.

Projekt  „Transgraniczne Roztocze..." realizowany jest w ramach programu Interreg NEXT Polska – Ukraina 2021-2027 w partnerstwie Miasta Tomaszów Lubelski, które jest liderem projektu, Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Tomaszowie Lubelskim oraz gminy Solonka w Ukrainie.

Planowane zakończenie realizacji projektu przypada na październik 2026 roku. Wysokość uzyskanej dotacji wynosi 2 459 963,03 euro, co stanowi 90 proc. wartości całego przedsięwzięcia.

Wiceminister Magdalena Roguska podkreśliła, że instrukcja ma być prosta i czytelna. Jej celem jest przygotowanie ludzi jeszcze zanim pojawi się realne zagrożenie.

– Chodzi o to, aby obywatele w momencie otrzymania alertu RCB byli przygotowani, a nie zastanawiali się, co mają robić – mówiła.

Najpierw sprawdź, gdzie możesz się schronić

MSWiA zaleca, żeby jeszcze przed alarmem sprawdzić najbliższe miejsce schronienia i drogę dojścia do niego. Warto też wcześniej ustalić z rodziną miejsce spotkania, sposób kontaktu oraz przygotować plecak ewakuacyjny i zapas niezbędnych leków.

Po ogłoszeniu alarmu należy udać się do punktu schronienia, ale tylko wtedy, gdy można tam dotrzeć bezpiecznie i w odpowiednim czasie.

CZYTAJ TEŻ: Atak w opactwie w Jarosławiu. Nie żyje ksiądz. Tusk: morderca będzie ukarany z całą surowością

Jeżeli oznaczałoby to długie przebywanie na zewnątrz, lepiej pozostać w solidnym budynku.

Dwie ściany między tobą a zewnętrzem

W domu lub mieszkaniu należy wybrać pomieszczenie możliwie blisko środka budynku, z dala od okien, balkonów i ścian zewnętrznych.

MSWiA przypomina o zasadzie dwóch ścian – między osobą chroniącą się a przestrzenią na zewnątrz powinny znajdować się co najmniej dwie solidne ściany. Dobrym miejscem może być wewnętrzny korytarz, przedpokój, garderoba lub inne pomieszczenie bez okien. Preferowane są niższe kondygnacje.

CZYTAJ: Bojkot zawodów OSP w Szczebrzeszynie po odwołaniu wiceburmistrza miasta

Piwnica lub garaż mogą być bezpiecznym miejscem tylko wtedy, gdy mają solidne stropy i ściany, drożne wyjście oraz sprawną wentylację. W garażu trzeba trzymać się z dala od paliw, butli gazowych, ładowarek i pomieszczeń technicznych.

Co zrobić, gdy alarm zastanie nas na zewnątrz?

Jeśli w pobliżu dojdzie do eksplozji, a człowiek znajduje się na otwartej przestrzeni, powinien paść na ziemię, najlepiej w zagłębieniu terenu, i osłonić głowę.

Osoby jadące samochodem powinny opuścić pojazd i udać się do najbliższego bezpiecznego miejsca. Auto należy pozostawić tak, aby nie blokowało przejazdu służbom.

Najważniejsze jest też śledzenie Alertów RCB, oficjalnych komunikatów i wykonywanie poleceń służb.

To uzupełnienie, a nie nowy „Poradnik bezpieczeństwa”

Nowa instrukcja nie zastępuje wcześniejszego „Poradnika bezpieczeństwa”, który wcześniej trafił do milionów gospodarstw domowych. Ma być jego prostszym uzupełnieniem dotyczącym zagrożenia z powietrza.

MSWiA prowadzi też treningi dla mieszkańców. W sobotę 26 września podobne ćwiczenia odbędą się w województwach podlaskim i warmińsko-mazurskim, w co najmniej 260 punktach, m.in. w jednostkach PSP i remizach OSP.

Czytaj też: Zamość: Lodowisko wróci na Rynek Wielki! Przejdzie też gruntowną modernizację

Alert RCB to nie tylko powiadomienie. Jak reagować?

Podczas spotkania szczegółowo przeanalizowano działanie systemu ostrzegania i alarmowania ludności. Omówiono schematy postępowania w momencie odebrania komunikatu z Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB). Uczestnicy przeanalizowali krok po kroku zasady zachowania w sytuacji bezpośredniego zagrożenia z powietrza – od momentu ogłoszenia alarmu do bezpiecznego odwołania zagrożenia.

"W sytuacjach kryzysowych najbardziej istotny jest czas i zachowanie zimnej krwi. Najważniejsza jest sprawna koordynacja działań osób odpowiedzialnych za dzieci i podopiecznych w gminnych placówkach" – wybrzmiało podczas dyskusji.

Niezwykle istotną częścią narady była sesja pytań i odpowiedzi. Na konkretne, nierzadko trudne pytania dyrektorów jednostek odpowiadał zastępca komendanta powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Biłgoraju.

Czytaj również: My Kobiety TL na szkoleniu PCK: obrona cywilna i pierwsza pomoc 

Ekspert wyjaśnił praktyczne aspekty organizowania ewakuacji, zabezpieczania budynków oraz procedur kryzysowych w jednostkach oświatowych i opiekuńczych. Narada pozwoliła nie tylko odświeżyć i uporządkować wiedzę, ale przede wszystkim wypracować sprawne mechanizmy współdziałania służb i samorządu.

Szczegółowe lokalizacje punktów schronienia w gminie Biłgoraj dostępne są na załączonej grafice oraz na stronie: https://gdziesieukryc.pl/.

Jak wyjaśnia Małgorzata Stępniewska, specjalista ds. programowych i promocji w „Stylowym”, w całej Polsce podobny certyfikat posiada zaledwie kilkanaście sal. Ponadto sala nr 2 w zamojskim kinie od kilku lat dysponuje systemem dźwięku Dolby Atmos.

 Pierwszym seansem prezentowanym w ramach programu Infinity Vision była reedycja filmu „Avengers: Koniec gry”. Seanse na certyfikowanym ekranie rozpoczęły się 25 września.

CZYTAJ TEŻ: Mirosław Chmiel odznaczony za 50 lat dokumentowania Zamościa i Zamojszczyzny

W aplikacji mojeIKP dostępna jest już mapa placówek, które pozwalają kontynuować realizację recepty rozpoczętej w innej aptece.

Zacząłeś w jednej aptece, możesz skończyć w innej

Zmiana ma znaczenie w bardzo zwyczajnych sytuacjach. Pacjent wykupuje pierwsze opakowanie leku w miejscu zamieszkania, ale po kilku tygodniach wyjeżdża na urlop albo do rodziny. Potrzebuje kolejnego opakowania. Nie musi już automatycznie wracać do placówki, w której rozpoczął realizację recepty.

Od 1 lipca 2026 r. apteki mogą korzystać z rozwiązania pozwalającego przejąć realizację recepty rozpoczętej gdzie indziej. Warunek jest jeden: zarówno pierwsza, jak i kolejna apteka muszą obsługiwać tę usługę systemu e-Zdrowie.

CZYTAJ TEŻ: Atak w opactwie w Jarosławiu. Nie żyje ksiądz. Tusk: morderca będzie ukarany z całą surowością

Skala jest już duża. Według najnowszych danych z rozwiązania korzysta ponad 93 proc. aptek i punktów aptecznych w Polsce.

Telefon pokaże, do której apteki można pójść

Centrum e-Zdrowia dodało teraz kolejne ułatwienie. W mojeIKP można sprawdzić na mapie apteki obsługujące nowy sposób realizacji recept.

Pacjent może wejść w aplikacji w zakładkę „Zdrowie” i znaleźć odpowiednią usługę albo otworzyć konkretną e-receptę. Przy recepcie pojawia się informacja o możliwości rozpoczęcia jej realizacji w jednej aptece i kontynuowania w innej oraz odsyłacz do mapy.

Dzięki temu jeszcze przed wyjściem z domu można sprawdzić, gdzie w okolicy działa odpowiednia placówka.

Mapa nie oznacza, że lek czeka na półce

Ważne zastrzeżenie. Informacja widoczna w mojeIKP nie jest potwierdzeniem, że konkretna apteka ma w danej chwili potrzebny lek.

Mapa wskazuje placówki obsługujące system pozwalający na kontynuację realizacji recepty rozpoczętej gdzie indziej. Nie pokazuje natomiast bieżącego stanu magazynowego konkretnego preparatu.

CZYTAJ: Alarm na wschodniej granicy! Błyskawiczna ewakuacja na przejściach z Ukrainą w Zosinie i Dorohusku

Jeśli lek jest trudno dostępny, nadal warto więc wcześniej skontaktować się z wybraną apteką i zapytać, czy ma go na stanie.

Nowa funkcja rozwiązuje za to inny problem: pacjent nie musi już szukać w ciemno placówki, która będzie mogła dokończyć rozpoczętą wcześniej realizację recepty. W przypadku terapii trwającej wiele miesięcy może to oznaczać koniec niepotrzebnych powrotów do jednej, konkretnej apteki.

Wnioski wraz z kompletem wymaganych dokumentów można składać do 8 października 2026 roku, do godz. 23.59. Dokumenty niezbędne w procesie naboru, w tym formularz wniosku, oświadczenia, wzór umowy oraz wykaz specjalizacji deficytowych, zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej.

Powiat zachęca studentów medycyny do zapoznania się z warunkami programu i składania wniosków w wyznaczonym terminie. 

CZYTAJ TEŻ: NFZ zajrzy szpitalom w kolejki. Żeby pomóc pacjentom znaleźć krótszą

Pula nagród obejmuje 1000 zł za I miejsce, 800 zł za II miejsce, 600 zł za III miejsce oraz 9 wyróżnień po 200 zł. Nagrodzone i wyróżnione fotografie zostaną opublikowane w kalendarzu powiatowym na 2027 rok. 

Zgłoszenia przyjmowane są do 30 września. Regulamin oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie www.powiatzamojski.pl.

CZYTAJ TEŻ: Konfederacja Korony Polskiej wzmacnia struktury na Lubelszczyźnie

W skład zarządu okręgu jako wiceprzewodniczący weszli Magdalena Stopa-Lichograj z Zamościa, Krzysztof Kocot z Chełma oraz Tadeusz Głowacki z Białej Podlaskiej. Sekretarzem została Agnieszka Macek, a skarbnikiem Sandra Jędrzejewska.

CZYTAJ TEŻ: Zamość: Wniosek o Order Orła Białego dla ks. Isakowicza-Zaleskiego trafił do Prezydenta RP

Podczas kongresu powołano także trzy zespoły zadaniowe: ds. organizacji wyborów, działalności medialnej oraz organizacji wydarzeń.

Po zakończeniu kongresu odbyło się posiedzenie zarządu okręgu. Przyjęto na nim uchwały dotyczące powołania kół powiatowych KKP we wszystkich powiatach okręgu oraz pierwszego koła gminnego.

Okręg nr 7 obejmuje znaczną część wschodniej Lubelszczyzny, w tym m. in. Zamość, Chełm i Białą Podlaską oraz powiaty: zamojski, biłgorajski, hrubieszowski, chełmski, krasnostawski, tomaszowski, włodawski, bialski, parczewski i radzyński.

Następnego dnia Prokuratura Rejonowa w Grójcu wszczęła śledztwo. Na miejscu pracują także funkcjonariusze ABW, policja i inne służby. Zabezpieczany jest monitoring oraz ślady, które mają pomóc ustalić przyczynę pożaru.

– Nie wykluczamy działań o charakterze sabotażowym. W tym kierunku będzie prowadzone śledztwo – poinformowała prokurator Aneta Góźdź z Prokuratury Okręgowej w Radomiu.

Gawkowski: „Mamy do czynienia z podpaleniem”

Znacznie ostrzej zdarzenie ocenił wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

– Mamy do czynienia z podpaleniem, które miało mieć wpływ na infrastrukturę krytyczną oraz infrastrukturę wpływającą na to, czy działa internet – powiedział w TVN24. Dodał, że nie można wykluczyć akcji sabotażowej, a sposób działania przypomina metody przypisywane rosyjskim służbom.

CZYTAJ: Susiec: Poszli na grzyby, żona zgubiła się w lesie. Kobietę odnaleźli dopiero policjanci

Stacja w Woli Krobowskiej jest naziemną bramą systemu Starlink – łączy satelity z klasyczną siecią internetową. Infrastruktura ma znaczenie nie tylko dla Polski. Może obsługiwać także transmisję danych w kierunku Ukrainy. Exatel, operator telekomunikacyjny i dostawca usług ICT, zaznaczył jednak, że nie jest właścicielem ani operatorem samej infrastruktury Starlink, a jedynie świadczy usługę transmisji danych i dzierżawi teren.

Premier Tusk: „Źle to wygląda”

Do sprawy odniósł się również premier Donald Tusk.

– Nie lubię definiować bez stuprocentowej pewności, co jest sabotażem, a co jest wypadkiem, ale to źle wygląda – powiedział. Zwrócił uwagę, że chodzi o miejsce istotne także z punktu widzenia sytuacji za wschodnią granicą i wsparcia Ukrainy.

CZYTAJ TEŻ: Atak w opactwie w Jarosławiu. Nie żyje ksiądz. Tusk: morderca będzie ukarany z całą surowością

Jednocześnie minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak studził emocje. Podkreślił, że na przesądzanie rosyjskiego udziału jest za wcześnie i najpierw potrzebne są dowody, wyniki śledztwa i ustalenie sprawcy.

Polacy coraz rzadziej wierzą, że wojna dotrze do Polski

Sprawa pojawia się w momencie, gdy „Rzeczpospolita” opublikowała świeży sondaż IBRiS dotyczący obaw przed rozszerzeniem wojny.

Na pytanie, czy wojna w Ukrainie przeniesie się na terytorium Polski, 15,6 proc. badanych odpowiedziało „tak”. Przeciwnego zdania było 77,1 proc., a 7,2 proc. nie miało opinii.

Co ciekawe, obawy są dziś mniejsze niż dwa lata temu. W podobnym badaniu z kwietnia 2024 r. możliwość przeniesienia wojny do Polski wskazywało 27,3 proc. respondentów.

Pożar pod Grójcem nie oznacza oczywiście, że wojna „przeniosła się” do Polski. Na tym etapie służby nie ustaliły nawet, czy doszło do sabotażu. Zdarzenie pokazuje jednak, dlaczego kwestie ochrony infrastruktury krytycznej i zagrożeń hybrydowych pozostają jednym z najważniejszych tematów bezpieczeństwa.

Kapłan niezłomny

Autorzy wniosku przypominają, że ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski jako kleryk i młody ksiądz współpracował z podziemnymi strukturami „Solidarności”. Był inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa, a w 1985 r. dwukrotnie został pobity przez jej funkcjonariuszy. Po 1989 r. opowiadał się m. in. za lustracją i ujawnieniem współpracy duchownych oraz osób świeckich z SB.

Drugim ważnym obszarem jego działalności była pomoc osobom z niepełnosprawnościami. Duchowny był współzałożycielem i wieloletnim prezesem Fundacji im. Brata Alberta, która stworzyła ponad 30 ośrodków opieki i wsparcia.

CZYTAJ TEŻ: Atak w opactwie w Jarosławiu. Nie żyje ksiądz. Tusk: morderca będzie ukarany z całą surowością

Ks. Isakowicz-Zaleski przez lata angażował się również w działalność środowisk ormiańskich oraz w upamiętnianie ofiar ludobójstwa Ormian. Ponadto był jednym z najbardziej rozpoznawalnych rzeczników środowisk kresowych. Domagał się potępienia zbrodni dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej, a także ekshumacji i godnych pochówków ofiar na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.

W 2006 roku prezydent Lech Kaczyński odznaczył go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2010 r. duchowny otrzymał również nagrodę Kustosza Pamięci Narodowej przyznawaną przez Instytut Pamięci Narodowej.

Był z nami

Duchowny był mocno związany z Zamościem. Przez wiele lat przyjeżdżał tutaj w drugą niedzielę czerwca na uroczystości poświęcone ofiarom rzezi wołyńskiej. Wygłaszał homilie, apelując o pamięć o zamordowanych i godne ich upamiętnienie. Jednocześnie przypominał o Ukraińcach, którzy z narażeniem życia ratowali swoich polskich sąsiadów. Gościł również w Książnicy Zamojskiej i spotykał się z młodzieżą. We wrześniu 2021 r. w zamojskim kościele garnizonowym pw. św. Jana Bożego pożegnał Janinę Kalinowską, wieloletnią przewodniczącą Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu.

CZYTAJ TEŻ: Po ciężkiej chorobie zmarł ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski (1956-2024)

Ostatni raz ks. Isakowicz-Zaleski odwiedził Zamość w sierpniu 2023 r. Na zaproszenie Książnicy Zamojskiej uczestniczył w V Bibliotecznych Spotkaniach z Historią „Wołanie o pamięć – w 80. Rocznicę Zbrodni Wołyńskiej”. Wziął udział w panelu dyskusyjnym „Wołanie o pamięć!” i promocji książki niżej podpisanego „Kąkol na dożynkach. O Polakach ocalałych z ukraińskiego ludobójstwa”, do której napisał przedmowę. Zmarł 9 stycznia 2024 r.

Autorzy najnowszego apelu zwracają się do prezydenta Karola Nawrockiego o pośmiertne nadanie duchownemu Orderu Orła Białego. Wniosek został złożony w związku z przypadającą 7 września 70. rocznicą urodzin ks. Isakowicza-Zaleskiego.

Dorobek fotografa to dziesiątki tysięcy zdjęć i negatywów. Znaczna część jego prac znajduje się w zbiorach Muzeum Zamojskiego oraz Archiwum Państwowego w Zamościu. Materiały te są dziś ważnym dokumentem przemian, jakie przez dekady zachodziły w mieście i regionie.

CZYTAJ TEŻ: Zmarł Piotr Mystkowski, rajdowy pilot i fotograf związany z Zamościem

Chmiel działa także na rzecz rozwoju fotografii. Jako wiceprezes Fotoklubu Rzeczypospolitej Polskiej – Stowarzyszenia Twórców angażuje się w organizację plenerów, wystaw i przedsięwzięć edukacyjnych. Jest również mentorem dla kolejnych pokoleń fotografów.

Odznaka „Zasłużony dla Kultury Polskiej” jest przyznawana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom wyróżniającym się działalnością na rzecz polskiej kultury. W przypadku Mirosława Chmiela wyróżnienie jest docenieniem wieloletniej pracy artystycznej, dokumentacyjnej i edukacyjnej.

CZYTAJ TEŻ: 12. Zamojski Przegląd Fotografii. Prace kilkudziesięciu artystów z Polski

Do inicjatywy dołączył m.in. Zespół Szkół Techniczno-Zawodowych im. Macieja Rataja w Tomaszowie Lubelskim. Szkolnymi koordynatorkami projektu zostały Amelia Barcicka-Słotwińska oraz Małgorzata Szałapaj. Dzięki ich zaangażowaniu młodzież zyskuje przestrzeń do budowania głębszych więzi.

CZYTAJ TEŻ: Atak w opactwie w Jarosławiu. Nie żyje ksiądz. Tusk: morderca będzie ukarany z całą surowością

Uczniowie zaangażowani w peer support będą uczyć się aktywnego słuchania, empatii, stawiania granic, uważności na drugiego człowieka, będą rozwijać własne kompetencje społeczne.

– Przełamujemy tabu wokół zdrowia psychicznego. Chcemy, aby nasza szkoła była miejscem, gdzie nikt nie boi się prosić o pomoc, a pytanie „co u Ciebie?” staje się naturalnym elementem każdej przerwy – wyjaśniają koordynatorki projektu.

Mając specjalne identyfikatory, będą regularnie dyżurować na korytarzach. Codzienne, drobne gesty, chwila rozmowy i obecność, mają sprawić, że poczucie odizolowania będzie w szkolnych murach obce.

CZYTAJ: Korzeniowscy przyjechali do Łubcza i założyli zespół. Feliksa Karwańska śpiewa w Złotych Kłosach już 70 lat!

Co warto podkreślić, uczniowie nie zastąpią szkolnych psychologów czy pedagogów. Ich zadaniem jest po prostu zauważenie pierwszych sygnałów kryzysu u kolegów i – w razie potrzeby – pomoc w skierowaniu ich do dorosłych specjalistów.

Ta długofalowa inicjatywa potrwa do 30 listopada 2028 roku i jest finansowana ze środków Unii Europejskiej oraz budżetu państwa.

– Nadanie szkole imienia Dzieci Zamojszczyzny to wydarzenie, które wykracza daleko poza ramy zwykłej uroczystości szkolnej. To głęboki akt historycznej sprawiedliwości, tożsamości i pamięci – mówiła Marta Pfeifer.

Wiceprezydent Zamościa przypomniała o tragedii najmłodszych mieszkańców regionu, którzy podczas II wojny światowej padli ofiarą niemieckich wysiedleń i represji. Zwróciła się również do uczniów. 

– Waszym patronem są Wasi rówieśnicy sprzed lat. To z ich historii macie czerpać naukę na przyszłość. Niech to będzie dla Was drogowskazem, jak wielką wartością jest pokój, wolność, wzajemny szacunek i możliwość bezpiecznej nauki w wolnej Ojczyźnie – podkreśliła.

Decyzję o nadaniu szkole imienia Dzieci Zamojszczyzny radni podjęli w kwietniu. Była ona odpowiedzią na wspólny wniosek Rady Pedagogicznej, Rady Rodziców i Samorządu Uczniowskiego. Oficjalnie patron obowiązuje od 1 września. Uroczystość była również okazją do przekazania placówce sztandaru.

PRZECZYTAJ TEŻ: Bojkot zawodów OSP w Szczebrzeszynie po odwołaniu wiceburmistrza miasta

Przypomnijmy. W nocy z 27 na 28 listopada 1942 r. rozpoczęła się akcja wysiedleńcza ludności polskiej, która objęła cztery powiaty: biłgorajski, hrubieszowski, tomaszowski i zamojski. Została ona przeprowadzona w sposób bardzo brutalny. Niemcy otaczali wieś szczelnym kordonem, dając jej mieszkańcom jedną godzinę na zabranie bagażu podręcznego, nakazując jednocześnie pozostawienie na miejscu całego mienia ruchomego, nieruchomego i inwentarza żywego. 

Niejednokrotnie w trakcie wysiedlania osoby starsze, chore bądź niepełnosprawne były zabijane na miejscu. Pozostałych kierowano do obozów przejściowych w Zamościu i Zwierzyńcu, gdzie poddawano ich selekcji. Byli oni wywożeni na roboty przymusowe do III Rzeszy bądź do obozów koncentracyjnych lub poddawani – z przyczyn rasowych – procesowi germanizacji.

PRZECZYTAJ: Tworyczów: Rodzice oczekują dialogu. Wójt Sułowa: "Nie będziemy w stanie udźwignąć prowadzenia 3 szkół"

Dotyczyło to dzieci. Wielącza została wysiedlona w grudniu 1942 r. Niemcy zamierzali wysiedlić prawie 700 osad, ale ze względu na opór ludności i skuteczną walkę zbrojną partyzantów z AK i BCh do sierpnia 1943 r. niemieckie deportacje objęły blisko 300 polskich wsi. Okupanci wywieźli z rodzinnych domów ok. 110 tys. osób, w tym ponad 30 tys. dzieci.

Nóż z klasztornej kuchni

Do tragedii doszło w czwartek 24 września około godz. 9.30. Według prokuratury 31-latek z nieustalonych dotąd przyczyn zaatakował czterech mężczyzn i kobietę znajdujących się na terenie kompleksu klasztornego przy ul. Benedyktyńskiej. Narzędziem napaści najprawdopodobniej był nóż zabrany z klasztornej kuchni. 

Wśród poszkodowanych byli duchowni. Wszystkich przewieziono do szpitali. Jednego z księży nie udało się uratować.

Nie żyje ksiądz. Jeden z rannych w ciężkim stanie

Po południu prokuratura przekazała, że trzy osoby nadal przebywały w szpitalach w Przeworsku i Przemyślu. Najciężej ranny przeszedł dwa zabiegi ratujące życie. Jego stan określano jako ciężki, ale stabilny. Jeden z księży, który odniósł lżejsze obrażenia, wrócił do miejsca zamieszkania.

CZYTAJ TEŻ: Bojkot zawodów OSP w Szczebrzeszynie po odwołaniu wiceburmistrza miasta

Śledczy przez wiele godzin prowadzili oględziny rozległego terenu opactwa i zabezpieczali ślady. Policja zatrzymała podejrzanego. 31-latek nie został jednak w czwartek przesłuchany. 

Według informacji przekazanych przez prokuraturę czynności z jego udziałem miały zostać przeprowadzone, gdy pozwoli na to jego stan. W piątek rano planowane jest jego przesłuchanie. Może wówczas usłyszeć zarzuty.

Przyjechał z Niemiec. Nie przekroczył granicy z Ukrainą

Prokuratura ustaliła, że zatrzymany nie mieszkał w Jarosławiu. W nocy przed atakiem wjechał do Polski z Niemiec i kierował się w stronę przejścia granicznego w Korczowej. Granicy z Ukrainą jednak nie przekroczył. 

– Ta granica nie została przekroczona najprawdopodobniej z tego powodu, że było czasowe zamknięcie tego przejścia granicznego. Później wiemy, że z jakichś powodów udał się do Jarosławia – powiedziała cytowana przez radiopik.pl prokuratorka Bożena Harasz-Wołoszyn.

Śledczy ustalają, dlaczego znalazł się później w Jarosławiu i co doprowadziło do tragedii.

CZYTAJ TEŻ: Alarm na wschodniej granicy! Błyskawiczna ewakuacja na przejściach z Ukrainą w Zosinie i Dorohusku

Mężczyzna sam doznał obrażeń, m.in. dłoni. Po udzieleniu pomocy sprawcy napadu na opactwo na szpitalnym oddziale ratunkowym przewieziono go do Komendy Powiatowej Policji w Jarosławiu.

Badanie alkomatem nie wykazało alkoholu w organizmie zatrzymanego. Pobrano mu również krew do dalszych badań. Prokuratura nie potwierdziła dotychczas motywu ataku.

Donald Tusk: będzie ukarany z całą surowością

Do tragedii odniósł się premier Donald Tusk. Poinformował, że zatrzymany jest obywatelem Ukrainy i zapowiedział, że odpowie zgodnie z polskim prawem.

„Morderca z Jarosławia jest w rękach Polskiej Policji. Trwają czynności. Sprawca to obywatel Ukrainy. Będzie ukarany z całą surowością polskiego prawa” – napisał premier na X. 

Przekazał również wyrazy współczucia bliskim ofiar ataku.

CZYTAJ TEŻ: Białorusini zwolnieni z aresztu. Śledczy wciaż szukają sprawców morderstwa na bialskim osiedlu

Zareagował także prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Napisał, że obywatel jego kraju dopuścił się „straszliwej zbrodni”, a sprawca musi ponieść pełną odpowiedzialność zgodnie z prawem. Ukraiński prezydent złożył kondolencje rodzinie zabitego księdza i życzył rannym powrotu do zdrowia.

Ambasada Ukrainy potępia atak

Oświadczenie wydała również Ambasada Ukrainy w Polsce. Placówka stanowczo potępiła przemoc i zaapelowała, aby tragedia nie stała się przyczyną kolejnych aktów agresji. 

„Nie pozwólmy, by ból przerodził się w nienawiść czy kolejną przemoc” – zaapelowała ambasada.

Donald Tusk zwrócił później uwagę na szybką reakcję ukraińskiego prezydenta. „Dobrze się stało, że prezydent Zełenski zareagował natychmiast” – powiedział premier.

Teraz najważniejsze będą ustalenia prokuratury. Piątkowe przesłuchanie 31-latka może przynieść odpowiedź na kluczowe pytanie: dlaczego zaatakował ludzi znajdujących się w jarosławskim opactwie.

Pierwszy dzień w konkursach rozgrywanych w czasie tych mistrzostw zdecydowanie należał do Zuzanny Bachusz i Afery. Amazonka z Hrubieszowa i jej koń zajęły dwa razy pierwsze miejsce w konkursach na wysokości 80 cm i 90 cm.

"Były to równe i przede wszystkim czyste przejazdy, a do tego perfekcyjne trafione w normę czasu" - podkreśla Wojciechowa Stajnia Hrubieszów.

W kolejnych dwóch dniach, Zuzanna Bachusz i Afera wywalczyły 3 miejsce w konkursie klasy L - 100 cm.

CZYTAJ TEŻ: Sparta Łabunie rozbita przez Sokół Zwierzyniec. Trener mówi o błędach w obronie

Wspaniały wynik, zwłaszcza, że ta para dopiero zbiera doświadczenie w konkursach na tej wysokości przeszkód. Dodatkowo, ta para zajęła wysokie 4 miejsce w konkursie LL - 90 cm, z jedną zrzutką.

Wicemistrzostwo województwa lubelskiego wywalczyła Zuzanna Domańska na Precyzji, zajmując drugie miejsce w kategorii dzieci.

Bez gospodarzy

Właśnie jego nieobecność była widoczna podczas zawodów, które przeprowadzono 19 września na Stadionie Miejskim w Szczebrzeszynie. Zawody sportowo-pożarnicze są dla ochotników nie tylko rywalizacją, ale również okazją do zaprezentowania umiejętności i integracji jednostek. Ale na stadionie zabrakło wszystkich jednostek OSP z gminy Szczebrzeszyn, a jest ich 11, w tym założona w 1905 r. OSP Szczebrzeszyn, jedna z najstarszych jednostek na Zamojszczyźnie. 

W zawodach zmagały się więc wyłącznie strażacy z gminy Zwierzyniec. Zwyciężyła OSP Turzyniec, drugie miejsce zajęła OSP w Kosobudach, a trzecie OSP Wywłoczka. Kobieca drużyna OSP Kosobudy nie miała z kim rywalizować, ale w zawodach wystartowała, żeby przynajmniej sprawdzić swoje umiejętności.

CZYTAJ TEŻ: Szczebrzeszyn: Burmistrz zachwycony pracami na Wieprzu. Ale w internecie zawrzało

Mieszkańcy łączą kropki. 

– Burmistrz odwołał zastępcę, strażacy stanęli za swoim prezesem i wyszło, jak wyszło – mówi jeden z nich. – Burmistrz ma teraz zagwozdkę, bo takich numerów jeszcze u nas nie było.

Jak wynika z relacji uczestników, sytuacja zaskoczyła nawet funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Zamościu, którzy byli sędziami zawodów.

Kowalik swojej decyzji nie chce komentować

Robert Siemko został powołany na stanowisko zastępcy burmistrza Szczebrzeszyna 1 września 2024 r. Emerytowany oficer policji zastąpił Wojciecha Świergonia, który został odwołany przez Rafała Kowalika po niespełna dwóch miesiącach pracy jako wiceburmistrz. 

W poście zamieszczonym w mediach społecznościowych Kowalik napisał, że Siemko jest oficerem dyplomowanym po Wyższej Szkole Policji w Szczytnie oraz weteranem misji w Iraku, a na emeryturę odszedł w stopniu pułkownika, opuszczając stanowisko wicedyrektora lubelskiego inspektoratu Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Teraz go odwołał, a swojej decyzji nie chce komentować. 

Świergoń był wiceburmistrzem niecałe dwa miesiące, Siemko – dwa lata. 

Czy będzie ktoś trzeci? Na razie nie wiadomo.

Nie wiadomo też, czy konflikt wokół odwołania Roberta Siemki będzie miał dalsze konsekwencje. 

Przypomnijmy, że w czerwcu, podczas sesji absolutoryjnej, Kowalik po raz kolejny nie uzyskał wotum zaufania. Wytknięto mu przede wszystkim brak współpracy ("Czuje się pan jak Bóg Słońce". Burmistrz Szczebrzeszyna po raz drugi bez wotum zaufania). Kowalik zarzucił radnym, że potrafią jedynie negować jego działania i „szyć w kuluarach” plan jego odwołania, po czym sam zwrócił się do radnych słowami: „Sprawdźmy się”, nawiązując do możliwości przeprowadzenia referendum w sprawie jego odwołania. 

Czy sprawa Roberta Siemki doprowadzi do ponownego otwarcia tego tematu? Na razie jest to tylko pytanie. 

Faktem pozostaje natomiast, że odwołanie wiceburmistrza doprowadziło do sytuacji, jakiej podczas zawodów OSP w Szczebrzeszynie dotąd nie obserwowano.

Tegoroczna uroczystość uhonorowania odznaką „Zasłużony Dawca Przeszczepu” odbyła się 23 września w Ministerstwie Zdrowia. W imieniu Ministra Zdrowia wiceminister Tomasz Maciejewski odznaczył 115 osób.

CZYTAJ TEŻ: Pow. zamojski: Dwa wychudzone psy zamknięte w oborze. 47-latka odpowie za znęcanie

Wśród uhonorowanych był nadkomisarz Artur Lenard, policjant z Komendy Miejskiej Policji w Zamościu, który już dwukrotnie przekazał genetycznym bliźniakom swoje komórki macierzyste.  

 – Gratulujemy naszemu koledze tego wyjątkowego wyróżnienia. Jesteśmy dumni z Jego postawy, odwagi i gotowości do bezinteresownego dzielenia się cząstką siebie dla ratowania życia osób zmagających się z chorobą podkomisarz  – mówi w imieniu kolegów i koleżanek z komendy podkom. Dorota Krukowska-Bubiło z KMP Zamość. 

Po oczyszczeniu negatywów i „obrobieniu” zdjęć okazało się, że przedstawiają one mieszkańców Harasiuk i okolicznych wsi. Autorem zdjęć wykonanych w latach 20. i 30. XX wieku był Teofil Jaśkiewicz, który podczas II wojny światowej opuścił te tereny, a swój „szklany skarb” ukrył pod podłogą domu.

Z części wywołanych zdjęć Gąsianowski zorganizował wystawę, a następnie – razem z Robertem Horbaczewskim – wydał album „Czar starej fotografii w obiektywie Teofila Jaśkiewicza z Harasiuk”. Teraz przyszedł czas na otwarcie kolejnej wystawy, która będzie składała z wykonanych przez Jaśkiewicza portretów mieszkańców Harasiuk (kawalerów i panien na wydaniu), dzieci, ale też wielopokoleniowych rodzin oraz szkolnych klas. 

CZYTAJ TEŻ: Bogusław Pupiec pokazuje piękno kobiet na wyjątkowej wystawie w Zamościu

Okazuje się, że w Harasiukach odkryto jeden z największych zbiorów tzw. chłopskiej fotografii odkrytych w Polsce.

W ramach nowego projektu przygotowana została wystawa „Chłopska fotografia z Harasiuk w Ordynacji Zamojskiej”, a wszystkie opracowane zdjęcia zostały opublikowane na portalu Centrum Archiwistyki Społecznej Zbiory Społeczne (zbioryspoleczne.pl).

W programie wydarzenia, które rozpocznie się w sobotę (26 września) o godz. 16 na podwórku przy ul. Staszica 15/Staszica 19 przy Rynku Wielkim, znajdzie się m. in. pogawędka o nauczycielu i fotografie Teofilu Jaśkiewiczu i życiu we wsi Harasiuki w pierwszych dekadach XX wieku, chłopski atelier oraz prezentacja katalogu wystawy, który na koniec będzie rozdawany.

Dwa młode zwierzęta znajdowały się w zamkniętym pomieszczeniu obory.

– Psy były wychudzone, nie miały dostępu do wody ani legowiska. Pomieszczenie, w którym przebywały nie miało okien, było zanieczyszczone zwierzęcymi odchodami. Warunki w jakich przebywały psy narażały je na cierpienie, a także realne niebezpieczeństwo utraty zdrowia lub życia – opisuje podkomisarz Dorota Krukowska-Bubiło, rzecznik prasowy Komendy Miejskiej Policji w Zamościu. 

Na miejsce skierowano policyjną grupę dochodzeniowo-śledczą. Technik kryminalistyki zabezpieczył materiał dowodowy. O sytuacji poinformowano również pracownika właściwego urzędu gminy zajmującego się ochroną zwierząt oraz lekarza weterynarii.

CZYTAJ TEŻ: Gm. Mircze: Głodzone, uwiązane, bez budy. Dramat 16 psów, właściciele odpowiedzą za znęcanie [ZDJECIA]

Psy zostały odebrane z dotychczasowego miejsca pobytu i objęte opieką. Trafiły do bezpiecznego miejsca, gdzie zapewniono im odpowiednie warunki oraz opiekę nowego opiekuna.

Policjanci wyjaśniają teraz szczegółowe okoliczności sprawy. 47-letnia mieszkanka gospodarstwa, która miała przetrzymywać psy w niewłaściwych warunkach, prawdopodobnie usłyszy zarzuty znęcania się nad zwierzętami.

Zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt znęcanie się nad zwierzęciem jest przestępstwem zagrożonym karą do 3 lat pozbawienia wolności. Jeżeli sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem, kara może wynieść do 5 lat więzienia.

Policja przypomina, że przypadki podejrzenia znęcania się nad zwierzętami można zgłaszać m.in. pod numerem alarmowym 112, Policji, właściwym służbom oraz organizacjom zajmującym się ochroną zwierząt. Zgłoszenia można również dokonać za pośrednictwem Krajowej Mapy Zagrożeń Bezpieczeństwa.

Czytaj też: Paliwo nadal taniej niż w większości Europy? Sprawdzamy, ile płacą Niemcy, Czesi, Francuzi…

– Informowaliśmy podróżnych oraz personel o zagrożeniu. Staraliśmy się jak najszybciej ewakuować ich z terenu przejścia granicznego. Priorytetem były dla nas autobusy, w których przebywa najwięcej podróżnych, natomiast personel został skierowany do miejsc bezpiecznych. Wszystko odbywało się w sposób spokojny i zorganizowany – przekazał rzecznik Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie, mjr SG Dariusz Sienicki.

Cała operacja przebiegła sprawnie i bez paniki. Alarm odwołano po około 20 minutach, po czym autobusy natychmiast wróciły na przejście, a funkcjonariusze dokończyli procedury kontrolne.

Czytaj również: Nie musisz iść do specjalisty. Te badania może zlecić lekarz rodzinny

Służby podkreślają, że nowoczesna infrastruktura ochronna stale zwiększa bezpieczeństwo na pograniczu. W przypadku dalszej eskalacji funkcjonariusze na wartowniach mają do dyspozycji specjalne umocnienia „HASCO Bunkier”, które niedawno zamontowano w Dorohusku, a docelowo trafią na wszystkie przejścia z Ukrainą.

Akcja ratunkowa i zabezpieczająca trwała niecałe pół godziny i nie spowodowała trwałych utrudnień. Obecnie sytuacja na granicy w Lubelskiem wróciła do normy. Odprawy i ruch pojazdów na przejściach w Dorohusku, Zosinie, Dołhobyczowie oraz Hrubieszowie odbywają się całkowicie bez zakłóceń.

Orkiestry oceniano podczas gry w marszu oraz koncertów konkursowych. Każdy zespół wykonywał trzy utwory, w tym co najmniej jeden autorstwa polskiego kompozytora.

Wspólnie wszystkie orkiestry wykonały „Hymn Strażacki – Rycerze Floriana” oraz „Orkiestry Dęte” w opracowaniu Juliana Kwiatkowskiego. Oba utwory poprowadziła Daria Kudełka. Z kolei „Happy Marching Band” w opracowaniu Siegfrieda Rundla orkiestry zagrały pod batutą Andrzeja Zaręby.

CZYTAJ TEŻ: Korzeniowscy przyjechali do Łubcza i założyli zespół. Feliksa Karwańska śpiewa w Złotych Kłosach już 70 lat!

Po zakończeniu przesłuchań komisja ogłosiła wyniki. Pierwsze miejsce zdobyła Orkiestra z Ryk, drugie Orkiestra z Rejowca, a trzecie Orkiestra z Lubartowa. Ta ostatnia otrzymała również nagrodę za najlepsze wykonanie gry w marszu.

Orkiestra Dęta Ochotniczej Straży Pożarnej w Tomaszowie Lubelskim znalazła się w gronie siedmiu zespołów wyróżnionych za prezencję i kunszt muzyczny. W tej grupie znalazły się także orkiestry z Kiełczewic Górnych, Kraśnika, Mełgwi, Niedrzwicy Kościelnej, Obszy i Zakrzówka.

PRZECZYTAJ: Susiec: Poszli na grzyby, żona zgubiła się w lesie. Kobietę odnaleźli dopiero policjanci

Podczas przerwy, w czasie obrad komisji, na scenie wystąpiło Lubelskie Stowarzyszenie Orkiestr Dętych.

Przegląd został zorganizowany przez Oddział Wojewódzki Związku OSP RP w Lublinie i miasto Nałęczów, przy współpracy Nałęczowskiego Ośrodka Kultury oraz jednostek OSP z gminy Nałęczów. Wydarzenie współfinansowały Oddział Wojewódzki Związku OSP RP w Lublinie i miasto Nałęczów.

Miało to miejsce w środę 23 września. Po południu małżeństwo z gminy Telatyn wybrało się na grzyby do lasu w Suścu. W pewnym momencie kobieta oddaliła się od męża i poszukując grzybów, straciła orientację w terenie. Nie potrafiła samodzielnie odnaleźć drogi powrotnej do samochodu, gdzie czekał na nią zaniepokojony mąż.

75-latka miała na szczęście sprawny telefon. Zadzwoniła pod numer alarmowy. Policjanci z Suśca poprosili, aby odszukała oraz podała numer najbliższego leśnego słupka oddziałowego. Na podstawie tej informacji mundurowi wraz ze Strażą Leśną udali się w wytypowane miejsce. Tam odnaleźli 75-latkę. 

CZYTAJ TEŻ: Szarowola: 12-latek zabrany śmigłowcem do szpitala po tym, jak Renault zderzyło się z quadem

Kobiecie nic się nie stało, a dzięki szybkiej reakcji służb i jej współpracy poszukiwania zakończyły się szczęśliwie.

Policja przypomina, że wybierając się do lasu, warto odpowiednio się przygotować. Najlepiej nie chodzić samotnie, a podczas wspólnego grzybobrania nie oddalać się od towarzyszącej osoby. Należy mieć przy sobie naładowany telefon, a w lesie zwracać uwagę na charakterystyczne punkty, takie jak drogi, ambony czy numery słupków oddziałowych.

Pomocna może być również odzież w jaskrawych kolorach. Dzięki niej osoba zagubiona jest łatwiejsza do zauważenia podczas prowadzonej akcji poszukiwawczej.

W ramach zadania powstała droga klasy D, dwukierunkowa, o szerokości 6 metrów i nawierzchni bitumicznej. Wykonano również prawostronny chodnik o szerokości 1,8 metra. Inwestycja objęła jeszcze budowę przejścia dla pieszych wraz z oznakowaniem pionowym i poziomym oraz wykonanie włączeń do skrzyżowania z drogami wewnętrznymi.

CZYTAJ TEŻ: Śp. ks. Nowak wychował się w Jarczowie. Właśnie odsłonięto poświęcone mu tablice pamięci

Wykonawcą prac było Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych Sp. z o.o. z Tomaszowa Lubelskiego.

Podczas odbioru firmę reprezentowali Joanna Suska, kierownik Działu Technicznego, i Zbigniew Bryk, kierownik budowy.

Ze strony gminy w odbiorze uczestniczyli wójt Jarczowa Tomasz Tyrka, sekretarz gminy Paweł Mroczkowski, inspektor nadzoru inwestorskiego Jerzy Kurczuk oraz członkowie komisji Rafał Swatowski i Piotr Makolądra. Obecni byli również radny Rady Gminy Jarczów Wiesław Zawiślak i sołtys Jarczowa Angelika Muła.

– Ten bolesny dla nas wynik nie odzwierciedla tego, co działo się na boisku, ale bierzemy go na klatę, przyjmujemy z pokorą. Sokół skrzętnie wykorzystał nasze rażące błędy. Takich błędów zespół ze Zwierzyńca nie popełnił – komentuje Tomasz Goździuk.

Rezultat meczu został ustalony w 52 minucie, gdy stoper Sparty Adrian Wójcicki posłał piłkę do własnej bramki pod naciskiem napastnika Sokoła Jurija Perina. Wcześniej prowadzenie dla gości uzyskał Dawid Olech, a następnie dwa razy wynik podwyższał Stanisław Niewiński. Podopieczni trenera Goździuka przełączyli się na tryb ofensywny dopiero wtedy, gdy już nie mieli nic do stracenia. 

– Z powodu spraw rodzinnych nie mógł grać Mikulski, a kontuzje wykluczyły z gry Palikota i Pilipczuka. Straciliśmy rdzeń zespołu, więc ciężko nam było o punkty. Po stracie trzeciej bramki chcieliśmy odwrócić oblicze meczu. To nam się nie udało, mimo naszej ambitnej postawy i chęci walki. Stworzyliśmy kilka sytuacji, jednak przed bramką rywala brakowało nam spokoju, jakości i precyzji. W naszych poczynaniach było zbyt dużo nerwowości. Podejmowaliśmy pochopne decyzje. Rywale dokładnie „czytali” nasze zamiary, więc na wiele nam nie pozwalali, a gdy już oddaliśmy strzał na bramkę, to dobrze interweniował bramkarz Charkot – mówi Tomasz Goździuk.

W 61 minucie zawodów trener Sergiej Sawczuk zaczął wymianę ogniw w swojej brygadzie. Wykorzystał wszystkie siedem zmian w składzie. W końcówce, gdy miejscowi całkiem się otworzyli, by zdobyć chociaż jedną bramkę, rezerwowi gracze Sokoła oddali dwa mocne strzały, które mogły przynieść piąte trafienie. Kamil Podolak posłał bombę w słupek, zaś Adrian Romaszko – w poprzeczkę. 

CZYTAJ TEŻ: Sparta Wożuczyn awansowała do klasy A, ale sezon kończy blamażem

– Uważam, że wynik meczu oddaje naszą przewagę na boisku. Początki rundy mieliśmy trudne, bo latem przebudowaliśmy skład zespołu. Potrzebowaliśmy czasu, żeby się zgrać. Gołym okiem widać, że z każdym kolejnym meczem nasza gra wygląda coraz lepiej. Na boisku w Łabuniach dobrze się rozumieliśmy także po zmianach w składzie. Każdemu trenerowi życzę, by miał taki sam ból głowy, jaki ja mam, gdy muszę wybrać wyjściową jedenastkę na mecz – mówi Sergiej Sawczuk.

W środę oba zespoły spotkają się ponownie – tym razem na historycznym boisku przy ul. Wachniewskiej w Zwierzyńcu. Zagrają ze sobą w ćwierćfinale okręgowego Pucharu Polski. 

– W środę będziemy żądni rewanżu. Limit błędów w obronie już wyczerpaliśmy. Wyciągniemy stosowne wnioski. Mam nadzieję, że tym razem piłka będzie po naszej stronie – zapowiada Tomasz Goździuk.

PRZECZYTAJ TEŻ: Wysoki lot Sokoła Zwierzyniec. Trener Sawczuk: To było niezłe spotkanie, jak na klasę okręgową

Sparta Łabunie – Sokół Zwierzyniec 0:4 (0:2)

Gole: 0:1 Olech 13, 0:2 Niewiński 18, 0:3 Niewiński 48, 0:4 Wójcicki 52 (samobójczy).

Sparta: Ochal – Sobań (74 Marczyk), Wójcicki, Dobromilski, Grymuza (46 Buczak) – Zając, Luterek, Sapij (64 Kowalski), D. Goździuk (81 Dudek), Stec – Nowak (88 Karwina); trener T. Goździuk.

Sokół: Charkot – Kapuśniak, Borowiński, Piskor, Gieleta (84 Romaszko) – Olech (61 Podolak), Niewiński (81 Grygiel), Michalak (74 Misiarz), Szafraniec (61 Woć), Wołkodaw (61 Spólnik) – Perin (74 Sztejmer); trener Sawczuk.

Żółte kartki: Grymuza, Marczyk, D. Goździuk (Sparta). Sędziował: Ostrowski (Zamość).

– Był to czas, kiedy życie na wsi toczyło się spokojnym rytmem, a mieszkańcy mimo codziennych trudów potrafili cieszyć się śpiewem, muzyką, spotkaniami. U nas szczególnie mocno pielęgnowano tradycje i zwyczaje przekazywane z pokolenia na pokolenie. Pomysł stworzenia zespołu zrodził się z potrzeby wspólnego muzykowania i ocalenia od zapomnienia pięknych pieśni ludowych – mówi Wanda Węgrzyn, obecna kierowniczka zespołu Złote Kłosy.

Próby przy lampie naftowej

Początki nie były łatwe i świadczą o dużej determinacji członków zespołu.

– Wtedy Łubczu nie było jeszcze elektryczności, dróg i komunikacji. Próby odbywały się w starej szkole przy lampie naftowej. Mimo to każdy kolejny wspólny śpiew dawał uczestnikom dużo radości – zapewnia pani Wanda.

Na próby dochodziła młodzież z pięciu miejscowości: Łubcza, Wierszczycy, Hubinka, Szlatyna i Kolonii Podlodów. Irena Korzeniowska, jak wspominają członkowie zespołu, miała w sobie jakąś siłę przyciągania, dzięki czemu zespół od samego początku liczył około 40 osób. Byli w nim dorośli, młodzież i dzieci. Poprzeczkę ustawiono im wysoko. Zespół śpiewał pieśni ludowe na cztery głosy, wyodrębniono chór, dzieci uczone były też tańca, by urozmaicić występy.

Wanda Węgrzyn dołączyła do zespołu jako 13-latka, więc należy do niego od 64 lat. Ale to nie jest najdłuższy staż, bo aktualnie najstarszą śpiewaczką Kłosów jest 85-letnia Feliksa Karwańska, która jest w nim od początku.

Ze świetlicy do stolicy

Kierowniczka zespołu była kobietą dobrą, elegancką, z charyzmą. Wymagała dużo, a każdy dawał z siebie ile potrafił.

– Czasami próby kończyły się koło północy, bo pani Irena mówiła, że musi być doskonale, więc ćwiczyliśmy do skutku – wspominają śpiewaczki.

Na efekty systematycznej pracy i zapału nie trzeba było długo czekać. Do dziś pani Wanda jest pod wrażeniem, że w ciągu kilku miesięcy Irenie Korzeniowskiej udało się stworzyć tak wiele, by z marszu odnieść sukces.

PRZECZYTAJ TEŻ: Sumin: Muzyczny dom Gumielów zaprasza w swe progi. W domu śpiewaczki ludowej otwarto Izbę Pamięci

– Pierwszy występ naszego zespołu odbył się 12 maja w 1957 roku w Tomaszowie Lubelskim na eliminacjach powiatowych do festiwalu Śpiewaków i Kapel Ludowych. Ponad 30-osobowy zespół muzyczny połączony z chórem i tańcami otrzymał pierwsze miejsce. Radość była ogromna – mówi Wanda Węgrzyn.

Członkowie zespołu z ogromnym zaangażowaniem przygotowali również stroje. Panie szyły sobie same ubrania, aby zespół prezentował się pięknie i nawiązywał do tradycji ludowych. Wspólna praca jeszcze bardziej zbliżyła mieszkańców i sprawiała, że zespół stał się ważną częstością częścią społeczności.

Występów było coraz więcej. Stroje szyli członkowie zespołu. Zespół stał się znany już nie tylko w gminie, ale i w powiecie.

– Wielkim przeżyciem dla nas był udział w dożynkach centralnych w Warszawie 3 września 1967 roku, na które pojechaliśmy pociągiem z Bełżca. Byliśmy tam siedem dni, odbywaliśmy próby z zespołem Mazowsze, a później z zespołem Mazowsze uczestniczyliśmy w korowodzie dożynkowym. Dla członków zespołu była to ogromna przygoda, a jaki zaszczyt, że my, zespół z takiej małej wsi z Mazowszem... Jednocześnie był to dla wszystkich dowód na to, że ich praca ma sens – opowiada pani Wanda.

W kolejnych latach „Złote Kłosy” utrwaliły swoją pozycję jako muzycznej wizytówki regionu, rozwijając repertuar oparty na tradycyjnych, wielogłosowych pieśniach ludowych. Z Gdy trzeba było, do zespołu dojeżdżali nawet śpiewacy z oddalonego o 7 kilometrów Jarczowa.

W bogatym dorobku grupy znalazły się występy na wielu festiwalach i uroczystościach, m.in. podczas Wojewódzkiej Konferencji Życia Kulturalnego w Lublinie (1978 r.), Festiwalu Pieśni Partyzanckiej, Festiwalu Pieśni Pokoju pod dyrekcją prof. Waśkowskiego oraz reprezentowanie gminy na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym w 1979 roku.

PRZECZYTAJ TEŻ: Tablica zawieszona. Iwona Seńko: Cieszę się, że Rachanie są na mapie pamięci o Żydach

Ciągłość tradycji

Gdy w 1989 roku nagła choroba wyłączyła założycielkę Irenę Korzeniowską z aktywnego życia kulturalnego, patronat nad zespołem objęło Koło Gospodyń Wiejskich w Łubczu. Funkcję przewodniczącej przejęła Bogumiła Kraczek, a wsparciem muzycznym stała się członkini zespołu Henryka Hałasa.

W latach 2015–2023 z zespołem z ramienia gminy współpracowała Aleksandra Wołoszyn-Banaś. Okres ten przyniósł grupie kolejny prestiżowy sukces – drugie miejsce na 55. Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym w 2021 roku. 

PRZECZYTAJ WIĘCEJ: Łubcze: Złote Kłosy na podium

Obecnie funkcję kierowniczki pełni Wanda Węgrzyn. Przez lata liczba członków zespołu bardzo zmalała, nad czym ubolewają ci, którzy w nim zostali. Śpiewaków zabrała śmierć lub choroba czy obowiązki, których nie mogli pogodzić ze śpiewaniem.

CZYTAJ TEŻ: Tomaszowski wirtuoz harmonijki ustnej znów zachwycił. Kazimierz Gruszka drugi na EthnoFestiwalu CzereMcha

Dziś do Złotych Kłosów należy 13 osób: Feliks Karwańska, Wanda Węgrzyn, Janina Drążek, Małgorzata Zyza, Wiesława Turzyniecka, Kazimiera Zubiak, Stanisława Ratowska, Wacława Kłak, Bogumiła Ujma, Bogumiła Kraczek, Lucyna Mielniczuk oraz najmłodszy „rodzynek” Jarosław Drzewosz. W razie potrzeby swoimi męskimi głosami wspierają ich śpiewacy z sąsiednich miejscowości: Marek Leńczuk i Tadeusz Kawa. Oprawę muzyczną zapewnia 25-letni akordeonista Bartek Kielar.

Średnia wieku w zespole wynosi około 75 lat, ale członkowie Złotych Kłosów nie zamierzają robić tego, co lubią.

Czujemy się jeszcze na siłach, a może po jubileuszu nieco odmłodniejemy – żartuje pani Wanda. Ona wie, że prawdziwa pasja do muzyki nigdy się nie starzeje.

Przez dekady od powstania zespołu prowadzona jest jego kronika. Pierwsze wpisy tworzyli Irena Korzeniowska wraz z długoletnim prezesem chóru – Kazimierzem Karwańskim.

Wyjątkowy jubileusz

13 września Złote Kłosy świętowały 70-lecie istnienia zespołu. W świetlicy zorganizowano na tę okazję przyjęcie z udziałem gości. Zaproszenie przyjęli m.in. poseł Tomasz Zieliński, starosta tomaszowski Henryk Karwan, wiceprzewodnicząca rady powiatu Aleksandra Wołoszyn-Banaś, członek zarządu powiatu tomaszowskiego Dariusz Czop, władze gminy Jarczów, przewodniczący rady gminy Lesław Rachański, a przede wszystkim synowie założycieli: płk dr Marek Korzeniowski oraz Roman Korzeniowski.

PRZECZYTAJ TEŻ: Zespół „Zazulejki” z Bełżca z Nagrodą Baszty. Wielki sukces na Festiwalu w Kazimierzu Dolnym

Na uroczystość przybyły również delegacje oraz zespoły z okolicznych miejscowości, m.in. Jarczowianki z Jarczowa, Jarzębina z Kolonii Jarczów II, Uśmiech z Kolonii Jarczów I, Gródek z Gródka, Honoratki z Kol. Gródek, delegacje z nieistniejących już zespołu Malwy z Jurowa i Stokrotki z Chodywaniec oraz męski chór Bojary z Jarczowa.

Głównym sponsorem i organizatorem poczęstunku było Koło Gospodyń Wiejskich w Łubczu, do którego należą też członkinie Kłosów.

Nasze młode dziewczyny tak się spisały, że na stole nie było już miejsca na łyżki, tale dań przygotowały. A jakie pyszności. Bardzo im jesteśmy wdzięczne – chwalą młodszą część KGW Łubcze seniorki.

Na uroczystości poza biesiadą przy stole były też występy lokalnych zespołów, w tym obchodzącego jubileusz, były życzenia, gratulacje i prezenty. 

– Sto lat dla Zespołu „Złote Kłosy”! Niech Wasza muzyka brzmi dumnie przez kolejne dekady – mówił starosta Karwan, dziękując jednocześnie za promowanie małej ojczyzny.

Bariera 9 zł robi wrażenie, ale gdy spojrzymy na ceny w całej Unii Europejskiej, okazuje się, że Polska wciąż jest w grupie tańszych państw.

W Niemczech ponad 10 zł za litr

Najnowsze dane porównawcze Komisji Europejskiej dotyczą cen z 14 września. W Polsce litr benzyny 95 kosztował wówczas średnio 1,82 euro, a diesla 2,01 euro.

Dla porównania w Niemczech było to odpowiednio 2,36 i 2,43 euro za litr. Niemiecki kierowca za 50-litrowy bak benzyny płacił więc około 118 euro, podczas gdy w Polsce było to około 91 euro. Różnica przekraczała 26 euro na jednym tankowaniu.

CZYTAJ TEŻ: Zamość: Paliwo prawie po 9 zł. PiS domaga się obniżenia VAT-u i akcyzy na olej dla rolników

Przeliczenie danych e-petrol według kursów NBP z 16 września daje jeszcze bardziej obrazowe liczby. Benzyna kosztowała w Niemczech średnio około 10,05 zł za litr, a diesel 10,45 zł. W Polsce było to odpowiednio 7,99 i 8,89 zł.

Czesi płacą mniej za benzynę i diesla

Nie wszędzie jednak Polska wypada korzystniej. Za naszą południową granicą tankowanie było tańsze. Według zestawienia e-petrol benzyna 95 kosztowała w Czechach w przeliczeniu 7,86 zł za litr, a olej napędowy 8,50 zł.

Potwierdzają to dane unijne. Komisja Europejska podawała dla Czech 1,83 euro za litr benzyny i 1,99 euro za diesel. Różnice między Polską a Czechami są więc niewielkie, ale szczególnie w przypadku oleju napędowego przemawiają na korzyść Czech.

Francja? Tam ceny są jeszcze wyższe

Znacznie drożej jest we Francji. Litr benzyny kosztował tam średnio 2,17 euro, a diesla aż 2,29 euro. Oznacza to, że 50 litrów benzyny kosztowało około 108,5 euro, a 50 litrów oleju napędowego – około 114,5 euro.

CZYTAJ: Spór o imprezy na dawnym cmentarzu żydowskim w Zamościu. Miasto odpowiada

Jeszcze wyższe ceny benzyny Komisja Europejska odnotowała m.in. w Niemczech, Holandii i Danii. W tej ostatniej Pb95 kosztowała średnio aż 2,56 euro za litr.

Polska wciąż w tańszej części Europy

Na 27 państw UE benzyna była droższa niż w Polsce w 17 krajach, a tańsza w dziewięciu. W przypadku diesla Polska plasowała się mniej więcej w środku zestawienia: drożej było w 14 państwach, taniej w 12.

Najtańsza benzyna była na Malcie – 1,34 euro za litr, e w Szwecji – 1,51 euro i w Bułgarii – 1,62 euro. Najdrożej płacili kierowcy w Danii – 2,56 euro, Holandii – 2,43 euro i Niemczech – 2,36 euro.

W przypadku diesla rozpiętość była jeszcze większa: od 1,21 euro na Malcie do 2,51 euro w Finlandii. Polska z ceną 2,01 euro pozostawała daleko od europejskiego maksimum.

Miliony pacjentów, miliardy złotych wydatków

Z najnowszych danych NFZ wynika, że umowę na jej prowadzenie ma już 55 proc. placówek POZ, a do objętych nią przychodni zapisanych jest blisko 23 mln pacjentów.

Fundusz podał również skalę finansowania. Od uruchomienia opieki koordynowanej wartość zawartych umów sięgnęła 2,76 mld zł. Tylko w 2026 roku przekracza 960 mln zł. Dla pacjenta ważniejsze jest jednak to, co się za tymi miliardami rzeczywiście się kryje.

Holter i echo serca od lekarza rodzinnego

Największa zmiana dotyczy osób cierpiących na choroby przewlekłe. Opieka koordynowana obejmuje pięć głównych obszarów: kardiologię, diabetologię, pulmonologię, endokrynologię oraz nefrologię.

W przypadku chorób układu krążenia lekarz POZ może – jeśli są ku temu wskazania medyczne – zlecić m.in. EKG wysiłkowe, Holter EKG na 24, 48 lub 72 godziny, Holter ciśnieniowy, echo serca czy USG Doppler tętnic szyjnych i naczyń kończyn dolnych. Dostępne są również dodatkowe badania laboratoryjne, m.in. NT-proBNP lub BNP.

To istotna zmiana dla pacjentów, ponieważ część rozszerzonej diagnostyki może odbyć się bez wcześniejszego oczekiwania na wizytę w poradni specjalistycznej.

Tarczyca, cukrzyca i choroby płuc. Lista jest dłuższa

Większe możliwości mają również lekarze rodzinni prowadzący pacjentów z chorobami tarczycy. Mogą zlecać m.in. anty-TPO, anty-TG oraz anty-TSHR, a w określonych przypadkach również celowaną biopsję aspiracyjną cienkoigłową tarczycy.

W ścieżce pulmonologicznej dostępna jest m.in. spirometria i spirometria z próbą rozkurczową. Z kolei w diagnostyce cukrzycy i chorób nerek lekarz może korzystać z dodatkowych badań laboratoryjnych, a w odpowiednich przypadkach również z USG Doppler naczyń kończyn dolnych.

CZYTAJ TEŻ: Druhny ze Starej Wsi mistrzyniami Lubelszczyzny. Jadą na Mistrzostwa Polski OSP

Nie oznacza to jednak, że pacjent może przyjść do przychodni i zażądać wykonania wybranego badania. O tym, jakie badania są potrzebne, decyduje lekarz na podstawie stanu zdrowia i wskazań medycznych.

Specjalista bez tradycyjnej ścieżki

Opieka koordynowana to nie tylko dodatkowa diagnostyka. Lekarz rodzinny może konsultować stan pacjenta ze specjalistą, a sam pacjent – w ramach prowadzenia konkretnej choroby – może otrzymać dodatkową konsultację specjalistyczną. System przewiduje również porady dietetyczne i edukacyjne.

CZYTAJ: NFZ wydaje miliardy, ale kiedy kolejki do lekarzy naprawdę się skrócą?

Dla osoby z chorobą przewlekłą przygotowywany może być Indywidualny Plan Opieki Medycznej (IPOM). Chodzi o to, aby diagnostyka, leczenie i kontrole były zaplanowane, a pacjent nie musiał samodzielnie krążyć pomiędzy kolejnymi poradniami.

Sprawdź, czy twoja przychodnia jest w systemie

Jest jednak ważne ograniczenie: opieka koordynowana nie działa jeszcze w każdej przychodni. Według najnowszych danych NFZ prowadzi ją 55 proc. placówek POZ.

Warto więc zapytać w swojej przychodni, czy realizuje opiekę koordynowaną, a przede wszystkim – w jakich zakresach. Samo uczestnictwo placówki w programie nie oznacza bowiem, że oferuje ona wszystkie ścieżki i wszystkie dodatkowe badania.

NFZ publikuje także informacje pozwalające znaleźć placówki realizujące opiekę koordynowaną. Dla pacjenta może to być szczególnie istotne przy wyborze lub zmianie lekarza rodzinnego.

Dojazd do bloków oraz działających przy zamkniętym odcinku sklepów i innych punktów usługowych ma zostać zachowany. Kierowcy muszą jednak liczyć się z tym, że będą poruszać się po terenie budowy. 

PRZECZYTAJ TEŻ: Zamość: Bloki przegrały z przemysłem. Radni zablokowali osiedle na terenach po BRW

– Trzeba się z tym liczyć i przygotować na utrudnienia, bo nasi ludzie i sprzęt będą tam cały czas pracować – uprzedza Dariusz Świstowski, kierownik budowy z Przedsiębiorstwa Robót Drogowych w Zamościu, które realizuje wielomilionową przebudowę ulicy.

Utrudnienia odczują również pasażerowie komunikacji miejskiej. Autobusy linii 3, 4, 10, 14, 31, 33, 54 i 56, które dotychczas jeździły Peowiaków, zostaną skierowane objazdem ulicami: Piłsudskiego, Kilińskiego, 11 Listopada i Prostą do ul. Wyszyńskiego. Z kolei autobusy linii 0, 2, 7 i 11, jadące od strony Karolówki, pojadą przez ul. Altanową, Sienkiewicza i Okopową do ul. Partyzantów. 

– Zmiany tras oznaczają dla części pasażerów dłuższy czas przejazdu, ale są one konieczne ze względu na prowadzoną przebudowę – mówi Sławomir Ożgo, prezes MZK Zamość.

Kierowcy powinni przygotować się również na większy ruch na ul. Partyzantów i Łukasińskiego, które będą przejmować część pojazdów omijających zamkniętą Peowiaków.

CZYTAJ: Zamość: 20-latek zatrzymany za oszustwa „na policjanta” i aresztowany. Część pieniędzy odzyskano

Miasto i MZK zapowiadają, że przed wprowadzeniem zmian ponownie poinformują mieszkańców o szczegółach organizacji ruchu i zmianach tras autobusów.