Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 22 listopada 2026 09:31
Przeczytaj!
Reklama
Reklama

Panasówka: Uroczystości 160. rocznicy Powstania Styczniowego [ZDJĘCIA]

3 września na wzgórzu Polak w miejscowości Panasówka (gm. Tereszpol) odbyły się uroczystości związane z obchodami 160. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego i Bitwy pod Panasówką z 3 września 1863 roku.
Panasówka: Uroczystości 160. rocznicy Powstania Styczniowego [ZDJĘCIA]

Autor: A. Pawluk

Bitwa pod Panasówką rozegrała się 3 września 1863 r. Od godzin południowych w folwarku Poręby przebywał oddział powstańczy w liczbie ok. 1200 żołnierzy pod dowództwem Marcina Borelowskiego ps. „Lelewel”. W skład tego zgrupowania wchodził również 400-osobowy oddział „Ćwieka” – Kajetana Cieszkowskiego. Powstańcy kierowali się w stronę Zwierzyńca, w Panasówce zaplanowano postój i posiłek. Wiadomość o zbliżających się Rosjanach przyniosło kilku Żydów. Pierwsze strzały rozległy się ok. godziny 15. Na czele wojsk rosyjskich w sile  4 tys. żołnierzy stał mjr Sternberg – Fin. Nie miał on informacji na temat liczebności powstańczego oddziału, z którym przyszło mu się zmierzyć w okolicach Wzgórza „Polak”.

Rosjanie zaatakowali powstańców od frontu, ciągnąc od Tereszpola i zachodząc lewym skrzydłem ku Panasówce. Ich gwałtowny ogień miał ogłuszyć piechotę. Oddział „Ćwieka”, który jako pierwszy starł się z Moskalami wyszedł z ostrzału bez szwanku, ale musiał cofnąć się na brzeg lasu, kiedy carska piechota zaatakowała folwark. Wtedy do głosu doszli strzelcy" Lelewela”, dzielnie stawiając opór rosyjskiej piechocie. Około 19 Borelowski zdecydował się na zastosowanie „manewru racławickiego”. Atak 130 chłopskich kosynierów pod dowództwem pochodzącego z Litwy kapitana Wiszina na armaty nieprzyjaciela wspomagany przez 300 kawalerzystów ”Ćwieka” i mjra Nyary miał szybko doprowadzić bitwę do finału. Pierwsza szarża powstańcza nie przyniosła jednak oczekiwanego efektu. Rosjanie przyjęli natarcie silnym ogniem artylerii i broni ręcznej, co spowodowało konieczność wycofania się. Na placu boju pozostał dzielny oficer Władysław Dornatt, który – sam raniony w rękę – pomagał rannemu koledze. Do legendy przeszedł jego pojedynek z kozakiem. Dornatt, ojciec wielkiego uczonego Kazimierza Dornatta – twórcy polskiego przemysłu naftowego – zabił nieprzyjaciela, co dodało powstańcom otuchy i zainspirowało drugą szarżę. Toczyła się ona w ciemności rozświetlanej łuną płonących zabudowań folwarku i zakończyła sukcesem. Zdobyto i zniszczono 2 rosyjskie armaty i zmuszono Moskali do odwrotu w kierunku Biłgoraja. Około godz. 23.00 strzały ucichły i bitwa się zakończyła.  W oficjalnym piśmie sztabu wojska rosyjskiego podano, ze poległo 6, a rannych zostało 44 żołnierzy. W rzeczywistości Rosjanie stracili około 360 ludzi. Władysław Ludwik Anczyc pisał nawet: „Świadczą pola Tereszpola jak Lelewel wali. Krwią przesiąkła żyzna rola pięciuset moskali”.

Zwycięstwo w bitwie pod Panasówką okupione było dużymi stratami. W czasie walki poległo35 powstańców, w zwierzynieckim lazarecie zmarło  z powodu ran kolejnych 17, ponad 100 zostało rannych, a 2 dostało się do niewoli. Wśród ofiar znalazł się bohaterski mjr Edward Nyary. Ten 34-letni Węgier został ranny w nogę w pierwszej szarży, w drugiej  trafiono go w brzuch. Skonał w karczmie w Zwierzyńcu z okrzykiem ”Eljen! Niech żyje Polska!” na ustach. Wśród poległych większość miała 20, 30 lat. Najstarszy, kapitan Wiszin, dowódca kosynierów miał 60 lat, najmłodszy – Ksawery Wierciński – zaledwie 15. Zmarłych 52 powstańców  pochowano w Zwierzyńcu w jednej mogile pod lasem na Piasecznym Wzgórzu, a obok w mogile osobnej – dowódcę jazdy mjr Edwarda Nyary.  

Uroczystość rozpoczęła się przedstawieniem przez wójta Jacka Pawluka rysu historycznego stoczonej bitwy. Następnie odprawiona została Msza św. Homilię wygłosił ks. prof. Tadeusz Guz. Następnie miał miejsce ceremoniał wojskowy z udziałem 18 Pułku Przeciwlotniczego z Zamościa, podczas którego przez Orkiestrę Wojskową w Lublinie odegrany został Hymn Polski oraz Hymn Węgier. Żołnierze salwą honorową i apelem pamięci uczcili poległych powstańców. Zgormadzeni złożyli wiązanki kwiatów i zapalili znicze przez pomnikiem upamiętniacym  wydarzenia sprzed 160 lat. 

– Wzgórze „Polak”, to piękne miejsce, które na stałe wpisało się w mapę naszej gminy. Jest odmieniane przez wszystkie przypadki, pory roku, ścieżki rowerowe i drogi. To nasza przeszłość, teraźniejszość i przyszłość – mówił na wstępie wójt gminy Tereszpol Jacek Pawluk. Zaznaczył, że przed laty w tym miejscu jak w soczewce skupiły się marzenia o wolności, niepodległości, własnym państwie. Tu widoczną postać przybrały ideały braterstwa narodów w myśl hasła „Za wolność Waszą i Naszą”- Polaków, Węgrów, Litwinów, Ukrainców. Tu wreszcie tryumfowała odwaga, kunszt taktyczny, poświęcenie i honor. – Stoimy na ziemi, która jest święta, bo nasycona powstańczą krwią. To na tę ziemię upadł bohaterski major Nyary. To ona słyszała rozkazy Borelowskiego, jęki, szepty modlitwy, ostatnie słowa i tchnienia. To ona czuła drżenie serc i oddechów, strach, niepewność, determinację, złość, radość, a wreszcie euforię zwycięstwa i wdzięczność, że udało się przeżyć – mówił.

Włodarz gminy zaznaczył, że wzgórze Polak to również teraźniejszość. – Przychodzimy tu w niedzielne popołudnia, by miło spędzić czas. Przychodzą rodziny, wycieczki, uczniowie z nauczycielami, zakochani. Przychodzą, mijają buka Mikołaja, świadka historycznych wydarzeń, dochodzą do pomnika, zapalają znicze, oglądają panoramę okolicy, napawają się ciszą i spokojem. To miejsce „żyje”, bo naszym obowiązkiem jest, by czcić pamięć o ludziach, którzy własnym życiem udowodnili, że doskonale rozumieją słowa: niepodległość, wolność i ojczyzna – mówił.  Wójt dodał, że wzgórze Polak to również przyszłość. – Gmina Tereszpol pragnie wykorzystać wielką siłę i niezwykłość tego miejsca. Dzięki temu zachowamy pamięć o naszej historii i oddamy należną cześć bohaterom powstania, zdamy też egzamin z teraźniejszości i zadbamy o naszą przyszłość. Patriotyzm, którym szczycą się Polacy, ma wiele twarzy. Wyrazem miłości do ojczyzny jest choćby nasza obecność tutaj, czy po prostu chwila zadumy przy stojących na wzgórzu obeliskach – dodał. 

Głos zabierał również Jacek Sochański, przedstawiciel Wojewody Lubelskiego oraz Beata Strzałka, poseł na Sejm. 

W części oficjalnej wydarzenia miał miejsce koncert Orkiestry Wojskowej w Lublinie. 

 

Powiązane galerie zdjęć:


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Kronika Tygodnia

Chcesz częściej widzieć nasze newsy?

Dodaj Kronikę Tygodnia do preferowanych źródeł w Google i bądź bliżej najważniejszych spraw z regionu.

Reklama
Urokliwy dom z dużą działką | Zawady gm. Jarczów Cena: 239000 PLN Szukasz spokojnego miejsca na ziemi, przestrzeni pod własne gospodarstwo, siedlisko lub inwestycję w agroturystykę? Ta wyjątkowa nieruchomość łączy tradycyjny wiejski klimat z wygodnym dostępem do pełnej infrastruktury i miast.GŁÓWNE ATUTY NIERUCHOMOŚCI:-Ogromna działka o powierzchni 1,40 ha – grunty o bardzo dobrej klasie bonitacyjnej, idealne pod uprawy, ogród lub własną przestrzeń rekreacyjną.-Szeroki front (ok. 42 m) – daje doskonałe możliwości aranżacyjne, wygodny wjazd i szerokie pole manewru.-Bezpośredni dostęp do drogi asfaltowej – całoroczny, komfortowy dojazd.-Pełne media na działce: podłączona woda, prąd oraz kanalizacja + tradycyjna studnia (idealna np. do podlewania ogrodu).DOM DREWNIANY (ok. 70 m²):Jednokondygnacyjny, klimatyczny dom z drewna (pokryty eternitem) z wymienioną stolarką okienną na szczelne okna PCV. Wnętrze oferuje czytelny i funkcjonalny układ pomieszczeń:-Wiatrołap (przestrzeń na garderobę/buty),-Przedpokój,-Wydzielone miejsce na łazienkę (do własnej aranżacji),-Duża, jasna kuchnia,-Obszerny, przestronny pokój.BUDYNKI GOSPODARCZE:Na terenie działki znajdują się 3 dodatkowe budynki o wszechstronnym przeznaczeniu:-Duży murowany budynek gospodarczy – podzielony na część inwentarską (dawny chlewik/stajnia) oraz część stanowiącą tzw. letnią kuchnię (doprowadzony prąd – świetne miejsce na pracownię lub bazę majsterkowicza).-Drewniany garaż – bezpieczne miejsce na samochód lub sprzęt rolniczy/ogrodniczy.-Drewniany mały schowek – idealny na narzędzia ogrodowe czy drewno.LOKALIZACJA I OKOLICA:Cicha, malownicza i bezpieczna okolica pozwalająca odetchnąć od miejskiego zgiełku.-Bliskość Jarczowa: szybki i sprawny dojazd do centrum gminy, gdzie znajdziesz pełną infrastrukturę: Urząd Gminy, Szkołę Podstawową, Ośrodek Zdrowia, Aptekę, Samorządowy Ośrodek Kultury (SOK), sklep oraz placówkę pocztową.-Dogodny dojazd do Tomaszowa Lubelskiego – bliska odległość od miasta powiatowego zapewnia łatwy dostęp do szkół średnich, szpitala, marketów i usług.DLA KOGO?Nieruchomość doskonale sprawdzi się jako:-Siedlisko dla osób szukających ciszy i bliskości natury,-Gospodarstwo rolne / ogrodnicze (III klasa),-Baza pod rekreację lub biznes (np. warsztat, agroturystyka).Zapraszam do kontaktu i obejrzenia nieruchomości na żywo!Zainteresowany? Zadzwoń i umów się na prezentację, aby osobiście docenić potencjalną przestrzeń tego wyjątkowego mieszkania.Bezpłatnie pomagamy w formalnościach związanych z uzyskaniem kredytu na zakup nieruchomości. Nasz doradca kredytowy bezpłatnie sprawdzi Twoją zdolność kredytową i przedstawi najlepsze oferty z ponad 10 banków.Posiadasz podobną nieruchomość? Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji – odpowiemy na pytania dotyczące ceny, procesu sprzedaży oraz możliwości poprawy atrakcyjności oferty.Oferujemy również:•⁠ ⁠Pośrednictwo w kupnie, sprzedaży oraz najmie nieruchomości.•⁠ ⁠Pomoc w sprzedaży nieruchomości o skomplikowanej sytuacji prawnej.•⁠ ⁠Rzetelne oceny wartości nieruchomości.•⁠ ⁠Uzyskanie świadectwa energetycznego.PAULINA [email protected]ółnoc Biuro Nieruchomościul. Żeromskiego 3, 22-400 Zamość Data dodania ogłoszenia: 11.11.2026 Urokliwy dom z dużą działką | Zawady gm. Jarczów
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
ReklamaKolejowy Serwis Mobilny
Reklama Baner reklamowy B1 firmy WORK CENTRE
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: nauczyciel Treść komentarza: O kurcze To teraz Putin strzela w nas takimi rakietami że ani krateru ani szczątków? Tylko błysk i huk?Ot jaki szutnik!Władza nasza niegłupia jest i nabrac sie nie dała wiedzieli od razu że to ruskie Nawet symbole odczytali z powietrza!Pewnie zaskocza nas niebawem podobnymi teoriami Na pewno złowrogi P utin spokoju nam nie da Data dodania komentarza: 22.11.2026, 08:41 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Z Treść komentarza: Tak się dzieje, kiedy takie rakiety uderzają w glebę. Inaczej dzieje się, kiedy wybuchają nad glebą. Data dodania komentarza: 21.11.2026, 22:33 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Z Treść komentarza: Oj, Kosmita, Kosmita... Jakim, iście kosmicznym cudem, wpadłeś na to, że ten niby nauczyciel może mieć "mgr" przed imieniem i nazwiskiem? Data dodania komentarza: 21.11.2026, 21:11 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Ja Treść komentarza: Takie rakiety jak uderzaja no to powstaje wielki głęboki i szeroki krater Dlaczego to ukrywają?Oj cos tu śmierdzi! Data dodania komentarza: 21.11.2026, 20:09 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Kosmita Treść komentarza: Szanowna Osobliwości zwąca się „szok”, teraz będzie wykład. Jedna Pani profesor z KUL-u dokonała haniebnego wpisu po wydarzeniach krakowskich i słusznie dostała dyscyplinarkę. Druga Pani, działaczka Konfederacji i do tego z zamojskiego Liceum, powiozła młodzież pod KT, z jasnym wyraźnym politycznym wskazaniem. Tak już było, tylko, że po drugiej stronie Odry, kiedy umysły młodych Ludziaków zostały skażone hitleryzmem. Teraz w Rzeczypospolitej, na ten sam wzór tworzy się KONFA-JUGEND, zamiast swastyk na ramieniu, będą biało-czerwone opaski a młode puszki rozumowe wypełnione zawiścią, zazdrością, mściwością i innymi negatywami. Młodemu Ludziakowi nie należy sugerować wyboru, jedynie pokazywać opcje i możliwości. Niech Młody Ludziak sam podejmuje decyzje i dokonuje wyboru. Teraz, co do „nauczyciela”. Od takiego z „mgr” przed imieniem i nazwiskiem, należy wymagać więcej niż od takiego „DO BETONU” a co za tym idzie, więcej rozumności także w sprawach wojskowych. Spraw wojskowych nie należy roztrząsać na forum publicum i to powinni rozumieć MAGISTRY. Bo jak mawiają, mądremu dwa słowa starczą, zaś mniej rozumnemu, to i encyklopedii mało. Koniec wykładu. Szanowna Osobliwości zwąca się „szok”, czy jeszcze może coś wyjaśnić? Data dodania komentarza: 21.11.2026, 19:17 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Sąsiedzi . Treść komentarza: I to bardzo słusznie powiedziane . Jaka rakieta najadł sie bobu przed spaniem i nawet nie słyszał alarmu ze stara w pryczy . Data dodania komentarza: 21.11.2026, 18:20 Źródło komentarza: Huk w gminie Księżpol. Wojsko sprawdza możliwe naruszenie przestrzeni powietrznej
Reklama
Reklama
Reklama