Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 22 listopada 2026 19:59
Przeczytaj!
Reklama
Reklama

Dunaje na liście UNESCO

Dunajowanie to znany od wieków w wioskach dawnej parafii Łukowa zwyczaj. Rodzaj kolędowania, który polega na grupowym śpiewaniu dość krzykliwą, starą gwarą tzw. kolęd życzących.
Dunaje na liście UNESCO
Łukowskie dunajowanie wpisane zostało na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

To ogromne wyróżnienie nie tylko dla Łukowej, ale całej Lubelszczyzny, bo jak do tej pory jest to jedyny zwyczaj wpisany na tę listę z naszego województwa – cieszy się Wiesława Kubów, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Łukowej.

To właśnie szefowa GOK-u od wielu lat stara się, żeby nie tylko zachować, ale i rozpropagować tradycję łukowskiego dunajowania. – To jej wielka zasługa, że znany tylko na naszym terenie zwyczaj może być kultywowany – przyznaje Stanisław Kozyra, wójt gm. Łukowa. – O Łukowej zrobiło się głośno, dlatego mamy wszyscy z tego satysfakcję.

Pannom pod oknami

Dunajowanie to jedyna w Polsce zachowana tradycja śpiewania kolęd życzących pannom. Zwyczaj istniał na terenie dawnej parafii łukowskiej, która sięgała po Zamch (gm. Obsza) i Rakówkę (gm. Księżpol). Początek parafii zdaje się sięgać połowy XIV w., zwyczaj dunajowania może być dużo starszy. Jak informuje Wiesława Kubów, wykonywane przez kolędników pieśni dunajowe były formą zabiegania o wianek dziewczyny. W role dunajników wcielali się tylko młodzieńcy, którzy w noc św. Szczepana – od godz. 20 czasem do rana – kolędowali pannom pod oknem. Treść pieśni nawiązuje do zamążpójścia i ma na celu symboliczną pomoc w przyspieszeniu planów matrymonialnych w kolejnym roku. Nazwa pieśni dunajowych nie pochodzi od słynnej europejskiej rzeki, tylko od zaśpiewu refrenowego tej formy życzeń („Na dunaj Nastuś, rano po wodę na dunaj”).

Ostatni dunajnik

Zmarły w tym roku w wieku 89 lat Stanisław Ciepla kultywował tradycję dunajowania i przekazywał ją młodszym pokoleniom. W latach 80. wraz z kolegami wyśpiewał pierwszą dla gminy Złotą Basztę na Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu. Było to wielkie wyróżnienie, a łukowskie dunaje rozsławiły gminę w całym kraju. Stanisław Ciepla zmarł, ale na szczęście zostawił następców. Kilkanaście lat temu z inicjatywy dyrektor GOK-u, ale pod jego czujnym okiem sztukę dunajowania zgłębiało kilku młodych mieszkańców Łukowej, a dwa lata temu schorowany już dunajnik uczestniczył w projekcie współfinansowanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Mistrz Tradycji”, ucząc kilku młodych adeptów dunajowania (żeby śpiewać ze zrozumieniem, chłopcy musieli najpierw nauczyć się tekstów dunajów, co – z uwagi na ich archaiczny język – wymagało niemałego wysiłku). Obecnie w Łukowej jest co najmniej 10 dunajników.

– Drogi panie Stanisławie, zapewniamy cię, że dunaje łukowskie będą śpiewane, a zwyczaj ten niebawem znajdzie się na liście UNESCO – powiedziała podczas pogrzebu Stanisława Ciepli dyrektor GOK-u w Łukowej.

Słowa dotrzymała.

Nie tylko zwyczaje

Niematerialne dziedzictwo kulturowe to tradycje i przekazy ustne, w tym również język, sztuki widowiskowe, zwyczaje, rytuały i obrzędy świąteczne, a także wiedza i umiejętności, związane z rzemiosłem tradycyjnym. Daje ono podstawę do określania własnej tożsamości poszczególnym osobom i całym grupom – społecznym, narodowym, etnicznym, religijnym. Pozwala na znalezienie i nazwanie wspólnych wartości i celów, a także sposobów funkcjonowania. Przyczynia się również do wzrostu poszanowania dla różnorodności kulturowej oraz jest źródłem inspiracji dla ludzkiej kreatywności. Obecnie jest tam 46 pozycji. Oprócz zwyczaju dunajowania, ostatnio wpisane zostały tam: tradycja wypieku kurpiowskiego pieczywa obrzędowego – byśków i nowych latek, pisanie pisanek techniką batikową na Śląsku Opolskim, tradycyjne święcenie pokarmów w Dąbrowie Chotomowskiej, wysiewanie serc i krzyży na polach w okolicach Strzelec Opolskich. Z terenu Lubelszczyzny o podobny wpis starają się Sławatycze ze swoimi brodaczami.

Zaśpiewaj żonie

W tym roku – z uwagi na pandemię – dunajnicy nie będą chodzić po domach. Ale w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia o godz. 20 z głośników w całej Łukowej mają rozbrzmiewać dunaje. Taki jest plan. Powstała tez facebookowa grupa Lubelskie Dunajowanie. Przystąpić do niej może każdy mężczyzna, ale musi się nauczyć fragmentu jednej z pieśni. Następnie ma nagrać tę pieśń i od godziny 20 dnia 26 i 27 grudnia umieścić na grupie. Najlepszy dunajnik zostanie nagrodzony. – Może jakaś osoba publiczna na to się zdecyduje i zaśpiewa swojej żonie, bo to przynosi szczęście – zachęca Wiesława Kubów.

Pytany o dunajowanie wójt Łukowej odparł, że śpiewanie nigdy nie było jego mocną stroną. – W szkole wolałem 10 godzin matematyki, niż jedną śpiewu – śmieje się Stanisław Kozyra. – Ale podziwiam tych, którzy umieją dunajować albo tego się uczą.


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Kronika Tygodnia

Chcesz częściej widzieć nasze newsy?

Dodaj Kronikę Tygodnia do preferowanych źródeł w Google i bądź bliżej najważniejszych spraw z regionu.

Reklama
Urokliwy dom z dużą działką | Zawady gm. Jarczów Cena: 239000 PLN Szukasz spokojnego miejsca na ziemi, przestrzeni pod własne gospodarstwo, siedlisko lub inwestycję w agroturystykę? Ta wyjątkowa nieruchomość łączy tradycyjny wiejski klimat z wygodnym dostępem do pełnej infrastruktury i miast.GŁÓWNE ATUTY NIERUCHOMOŚCI:-Ogromna działka o powierzchni 1,40 ha – grunty o bardzo dobrej klasie bonitacyjnej, idealne pod uprawy, ogród lub własną przestrzeń rekreacyjną.-Szeroki front (ok. 42 m) – daje doskonałe możliwości aranżacyjne, wygodny wjazd i szerokie pole manewru.-Bezpośredni dostęp do drogi asfaltowej – całoroczny, komfortowy dojazd.-Pełne media na działce: podłączona woda, prąd oraz kanalizacja + tradycyjna studnia (idealna np. do podlewania ogrodu).DOM DREWNIANY (ok. 70 m²):Jednokondygnacyjny, klimatyczny dom z drewna (pokryty eternitem) z wymienioną stolarką okienną na szczelne okna PCV. Wnętrze oferuje czytelny i funkcjonalny układ pomieszczeń:-Wiatrołap (przestrzeń na garderobę/buty),-Przedpokój,-Wydzielone miejsce na łazienkę (do własnej aranżacji),-Duża, jasna kuchnia,-Obszerny, przestronny pokój.BUDYNKI GOSPODARCZE:Na terenie działki znajdują się 3 dodatkowe budynki o wszechstronnym przeznaczeniu:-Duży murowany budynek gospodarczy – podzielony na część inwentarską (dawny chlewik/stajnia) oraz część stanowiącą tzw. letnią kuchnię (doprowadzony prąd – świetne miejsce na pracownię lub bazę majsterkowicza).-Drewniany garaż – bezpieczne miejsce na samochód lub sprzęt rolniczy/ogrodniczy.-Drewniany mały schowek – idealny na narzędzia ogrodowe czy drewno.LOKALIZACJA I OKOLICA:Cicha, malownicza i bezpieczna okolica pozwalająca odetchnąć od miejskiego zgiełku.-Bliskość Jarczowa: szybki i sprawny dojazd do centrum gminy, gdzie znajdziesz pełną infrastrukturę: Urząd Gminy, Szkołę Podstawową, Ośrodek Zdrowia, Aptekę, Samorządowy Ośrodek Kultury (SOK), sklep oraz placówkę pocztową.-Dogodny dojazd do Tomaszowa Lubelskiego – bliska odległość od miasta powiatowego zapewnia łatwy dostęp do szkół średnich, szpitala, marketów i usług.DLA KOGO?Nieruchomość doskonale sprawdzi się jako:-Siedlisko dla osób szukających ciszy i bliskości natury,-Gospodarstwo rolne / ogrodnicze (III klasa),-Baza pod rekreację lub biznes (np. warsztat, agroturystyka).Zapraszam do kontaktu i obejrzenia nieruchomości na żywo!Zainteresowany? Zadzwoń i umów się na prezentację, aby osobiście docenić potencjalną przestrzeń tego wyjątkowego mieszkania.Bezpłatnie pomagamy w formalnościach związanych z uzyskaniem kredytu na zakup nieruchomości. Nasz doradca kredytowy bezpłatnie sprawdzi Twoją zdolność kredytową i przedstawi najlepsze oferty z ponad 10 banków.Posiadasz podobną nieruchomość? Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji – odpowiemy na pytania dotyczące ceny, procesu sprzedaży oraz możliwości poprawy atrakcyjności oferty.Oferujemy również:•⁠ ⁠Pośrednictwo w kupnie, sprzedaży oraz najmie nieruchomości.•⁠ ⁠Pomoc w sprzedaży nieruchomości o skomplikowanej sytuacji prawnej.•⁠ ⁠Rzetelne oceny wartości nieruchomości.•⁠ ⁠Uzyskanie świadectwa energetycznego.PAULINA [email protected]ółnoc Biuro Nieruchomościul. Żeromskiego 3, 22-400 Zamość Data dodania ogłoszenia: 11.11.2026 Urokliwy dom z dużą działką | Zawady gm. Jarczów
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama Baner reklamowy B1 firmy WORK CENTRE
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: Kosmita Treść komentarza: Oj, nie tak, źle i nie dobrze. Tyle się staram a to wszystko, jak lanie w piach smakowitych procentów. Szanowny Z-etowniku z KROPKĄ, w ten sposób pokazujesz, żeś wcale nie lepszy. Daj szansę Panu „POśmiechowisko”. Zmieni w dowodzie imię, przeczyta BAJKI i jeszcze parę innych KSIĄG, zobaczysz, będzie z niego Ludziak. Uwierz mi, wyzywactwo, plujactwo, obsrywactwo i takie tam, to są najprostsze sprawy, ale zamykają drogę do światów i wszechświatów, może nie lepszych, za to ciekawszych. Tak będziesz się pławił w gnojowicy razem z takimi jak „DO BETONU”, „POśmiechowisko” jak się nie zmieni a tego „nauczyciela”, to już spisałem na straty. To jak będzie Szanowny Z-etowniku z KROPKĄ, poprawisz się? Data dodania komentarza: 22.11.2026, 19:27 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Z. Treść komentarza: Pośmiechowisko z Ciebie ćpunie i prorosyjska onuco terrorysty i zbrodniarza Putina ! Data dodania komentarza: 22.11.2026, 17:41 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Mieszkanka Treść komentarza: 👏 🇵🇱 Data dodania komentarza: 22.11.2026, 16:24 Źródło komentarza: Marsz ulicami Hrubieszowa. Kadeci klas mundurowych ślubowali na sztandar Autor komentarza: pasażer Treść komentarza: MZK śpi, za co biorą pieniądze ? autobusy jeżdżą opóźnione 10-15 minut już po korekcie rozkładu jazdy Data dodania komentarza: 22.11.2026, 13:51 Źródło komentarza: Drogowy paraliż w Zamościu. Zamknięta Peowiaków zakorkowała miasto, radni szukają ratunku Autor komentarza: Kosmita Treść komentarza: Szanowny „POśmiewisko”, z tego, co się orientuję, to możesz pójść do urzędu i zrobić RODZICIELOM psikusa a wiesz jak? Możesz sobie zmienić imię ze chrztu, oczywiście pod warunkiem, że jesteś dorosły a chyba jesteś? Dobrze, załóżmy, że jesteś. Słuchaj, wiem, że Twe wpisy, to taka propaganda uskuteczniana na zlecenie jakiejś opcji politykierskiej, z resztą nieważne jakiej. Postaram się Ci pomóc, może wtedy lepiej Tobie zapłacą a jak Tobie zapłacą, to podzielisz się ze mną kasą, dobrze? Słuchaj, to jest proste, ta propaganda, to właściwie reklama, która ma za zadanie sprzedanie produktu. W Twoim wypadku tym produktem jest to jakaś opcja politykierska. Wiedz, że względem propagandy, jak i reklamy, obowiązuje jedna zasada, chcąc dotrzeć do szerokiego grona, to rób ją w sposób interesujący a nie MŁOTKOWY. No chyba, że się chce dotrzeć do MŁOTKÓW. Tak, nawet użyteczne narzędzie, ale do wbijania gwoździ. Zaś Twoja pisania wskazuje na to, że masz poważne braki w wykształceniu. Nie, żebym się z Ciebie POśmiewał jak inni, broń o Wielki METEORYCIE, nigdy w życiu. Musisz się trochę oczytać i na początek polecam coś lżejszego, na przykład „BAJKI ROBOTÓW”. Jak przez BAJKI przebrniesz, to wskażę coś cięższego. Pamiętaj, liczę na Ciebie, że się ze mną kasą podzielisz, bo się chyba podzielisz, prawda? Data dodania komentarza: 22.11.2026, 13:30 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza! Autor komentarza: Kosmita Treść komentarza: Wiesz, Szanowny Z-ecie, w swej wrodzonej kosmicznej naiwności, założyłem, że skoro Wasz włodarz Jego Wysokość Karolek Damski Bokser Pierwszy, nie chwali się swym tytułem magisterskim oraz doktoratem nauk humanistycznych przed imieniem i nazwiskiem, to myślałem, że i ten powyższy „nauczyciel” czyni tak samo. Czyli też nie chwali się tym skrótem „mgr”. Tośta Ludziaki zrobili w JAJO dobrodusznego Kosmitę a nawet GUPKA ze mnie uczynili. Tą sprawę też będę musiał zawrzeć w swoim raporcie kwartalnym nr 1236 do mojej ZWIERZCHNOŚCI. Szanowny Z-ecie, chyba nie będziesz oponował temu, abym zawarł parę słów na Twój temat w tym raporcie? Data dodania komentarza: 22.11.2026, 12:56 Źródło komentarza: Zagrożenie atakiem z powietrza!
Reklama
Reklama
Reklama