Hrubieszów: Jubileusz bez gali

TRH utworzono 15 grudnia 1960 r. Nazwą odwołuje się do założonego w 1816 r. przez Stanisława Staszica Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego. Inicjatorami powołania organizacji regionalistów byli: Czesław Tylus i Wincenty Piątak. Pierwszym przewodniczącym był Kazimierz Kulikowski, a od 1967 r. Wincenty Piątak, któremu nadano godność dożywotniego Honorowego Prezesa TRH. Kolejno prezesami byli Helena Bojarczuk, Stanisław Jurczuk (także Honorowy Prezes TRH), a od 1996 r. Jerzy Krzyżewski, zmarły w sierpniu tego roku. Teraz pracami TRH kieruje Emilia Feliksiak.

Od początku działalności TRH integrowało społeczeństwo wokół historii regionu, ochrony zabytków, kultury regionu i jego tradycji. Podtrzymywało kontakty społeczności hrubieszowskiej przebywającej poza Hrubieszowem.

 – Było to możliwe dzięki funkcjonowaniu Sekcji Zamiejscowych TRH; Warszawskiej i Lubelskiej. Przez wiele lat działało Koło Młodzieżowe TRH, prowadzone przez nauczyciela geografii w Liceum im. St. Staszica – niezapomnianego Zygmunta Drewnika. Nawiązano kontakt z zarządem Ziomkostwa Hrubieszowian w Izraelu. Współdziałaliśmy przy budowie pomnika "Ściany pamięci" na hrubieszowskim kirkucie. Do Hrubieszowa corocznie przyjeżdża młodzież izraelska. Osobnym rozdziałem jest współpraca TRH z UMCS w Lublinie i archeologami – prof. Janem Gurbą i prof. Andrzejem Kokowskim – wylicza prezes Emilia Feliksiak.

W 1965 r. TRH zainicjowało powstanie muzeum regionalnego (Muzeum im. Stanisława Staszica) i przekazało na jego rzecz eksponaty zgromadzone przez regionalistów. Z inicjatywy i ze składek TRH powstały pomniki i tablice pamiątkowe: Bolesława Prusa i Bolesława Leśmiana w Hrubieszowie, Partyzanta w Małkowie, 700-lecia Grabowca. Odbudowano kopiec Tadeusza Kościuszki w Uchańce i Pomnik Powstańców Styczniowych w Mołożowie.

 – Od 1961 roku towarzystwo wydaje "Biuletyn TRH", a także wydawnictwa ukazujące się w ramach "Biblioteki TRH". Przez wiele lat organizowaliśmy Dni Ziemi Hrubieszowskiej oraz spotkania z ludźmi regionu, m.in. z prof. Stefanem Du Chateu, prof. Wiktorem Zinem, Leonidem Bujanem, Krzysztofem Czubarą, Janem Kaliszem. Tradycją stały się styczniowe spotkania noworoczno-opłatkowe i listopadowe kwesty Społecznego Komitetu Ratowania Zabytków Cmentarza Hrubieszowskiego – tłumaczy Katarzyna Suchecka, sekretarz TRH.