Jak spisali się rolnicy?

Po co był przeprowadzany powszechny spis rolny?

– Powszechny Spis Rolny 2020 został przeprowadzony w okresie od 1 września do 30 listopada 2020 r. Wyniki przeprowadzanego raz na 10 lat spisu są najważniejszym źródłem danych, pozwalającym kompleksowo scharakteryzować polskie rolnictwo. Dane zebrane w spisie służą m.in. do opracowania programów rozwojowych polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich i dostarczają szczegółowych informacji o sytuacji społecznej, demograficznej i ekonomicznej rolników oraz o prowadzonej przez nich produkcji rolnej. W zestawieniu z danymi zebranymi w poprzednich spisach wyniki PSR 2020 stanowią również materiał do porównań sytuacji w rolnictwie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat.

Przez dekadę dużo może się zmienić na wsi?

– Na sytuację w rolnictwie składa się wiele zjawisk i procesów zachodzących z różną intensywnością. Niektóre cechy takie jak plony zbóż, wielkość skupu ziemiopłodów charakteryzują się dużą zmiennością związaną m.in. z warunkami agrometeorologicznymi i można je analizować w krótszych odstępach czasu. Inne zagadnienia, np. procesy demograficzne, aktywność ekonomiczna rolników, struktura dochodów w rolnictwie cechują się zmianami możliwymi do zaobserwowania jedynie w długim okresie. Od lat obserwowana jest koncentracja produkcji rolnej i wzrost średniego areału gospodarstwa rolnego, wymuszane przez ekonomię – opłacalność produkcji rolniczej jest możliwa tylko przy odpowiednio dużej jej skali. Diametralnie zmienia się technika – dziś w pracy rolników wspierają ich powszechne na wyposażeniu gospodarstw rolnych maszyny, o których jeszcze przed 10 laty większość z użytkujących mogła jedynie marzyć.

Ile gospodarstw w województwie musieli odwiedzić jesienią rachmistrzowie, a w zasadzie obdzwonić, bo w większości ankietę przeprowadzano przez telefon?

– W województwie lubelskim spisem objętych zostało 193 tys. gospodarstw rolnych, z tego 192 tys. to gospodarstwa indywidualne. Z tej liczby ponad 16 proc. użytkowników spisało się samodzielnie przez dedykowaną stronę internetową. Rachmistrze – bezpośrednio lub telefonicznie – spisali blisko 70 proc. gospodarstw, natomiast 14 proc. rolników zadzwoniło na infolinię i zostało spisanych przez naszych konsultantów.

Czy tym, którzy nie poddali się spisowi, grożą jakieś konsekwencje, a jeśli tak, to jakie?

– W skali kraju spisało się niemal 98 proc. użytkowników gospodarstw rolnych. Biorąc pod uwagę nadzwyczajne okoliczności, w jakich realizowany był spis – jest to bardzo dobry wynik. W przypadku tych gospodarstw, które nie zostały spisane, w większości sytuacji rachmistrzom nie udało się nawiązać kontaktu z rolnikiem. Trzeba pamiętać, że często adres gospodarstwa nie jest tożsamy z adresem zamieszkania użytkownika. Na osoby, które odmówiły udziału w spisie, może zostać nałożona kara grzywny na podstawie art. 57 ustawy o statystyce publicznej, jednak w skali województwa takich przypadków było niewiele.

Kiedy poznamy wyniki spisu rolnego i co w nich się znajdzie?

– Pierwsze wyniki spisu będą opublikowane w pierwszym kwartale 2021 roku i będą dotyczyły najważniejszych informacji na poziomie ogólnopolskim. Głównym źródłem danych spisowych będzie Bank Danych Lokalnych, w którym zamieszczane będą szczegółowe wyniki spisu na niższych poziomach podziału terytorialnego. Zasilanie BDL danymi spisowymi planowane jest w drugiej połowie 2021 roku.

Następny spis w 2030 roku?

– Jeśli mówimy o spisie rolnym – tak. Natomiast my pracujemy już intensywnie, przygotowując się do realizacji Narodowego Spisu Ludności 2021, który rozpoczyna się 1 kwietnia. W Głównym Urzędzie Statystycznym trwają prace nad koncepcją kolejnych spisów powszechnych. Jednym z głównych założeń odnośnie gromadzenia informacji spisowych jest coraz większy udział danych pochodzących ze źródeł administracyjnych. Szczegółowe informacje o przebiegu kolejnych spisów i metodach pozyskiwania danych, jak również o innych istotnych dziedzinach życia udostępniamy na naszej stronie www.lublin.stat.gov.pl.

Dziękuję za rozmowę.

Leszek Wójtowicz